De foro compe.
vt. sͣ. dixi in. c. ij. de iudic̄. Duodecimꝰ ſi eccleſiarū ſeruivel homīes fatigent̉ indebite ꝑ laicos ſeu eccl̓ie indebite collectant̉ ꝑ ſeculares: vt in. c. eccl̓iaꝝ ſeruos. xij. q. ij.⁊ in aut̓. Itē nulla cōitas. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. Terciuſdecimꝰſi locꝰ caret iudice: vt qꝛ in ꝓuīcia nō eſt aliqͥs ſuꝑior ſaicus tūc pōt ep̄us adiri: vt eſt caſus ī dicta aut̓. vt diffe.iudi. §. ſi ꝟo ꝯtigerit. ⁊ vide qd̓ no. ſpe. in ti. d̓ ꝯpe iudi.adi. §. regularit̓. in pͥn. Et ad hūc caſuꝫ pōt reduci primus caſus exceptꝰ ꝑ glo. ij. Sꝫ tu ꝯſidera tres caſus circa hoc. Qn̄qꝫ em̄ vacat imꝑiū ⁊ tunc ſuccedit eccl̓ia vthic. Qn̄qꝫ in ꝓuīcia deeſt p̄ſes: vt qꝛ mortuꝰ vel qͥd ſil̓e⁊ tūc pōt adiri ep̄us: vt. sͣ. dixi. Qn̄qꝫ vacat totꝰ pͥncipatus vel regnū. ⁊ hͦ caſu Inno. ponit tres opi. Et primo dicit ꝙ deuoluit̉ iuriſditio ad ꝓximū ſuꝑiorē nō adpapā. nā lꝫ ad eū deuoluat̉ iuriſditio vacāte imꝑio: nōtn̄ vacāte alio loco. Ratio diuerſitatis eſt. qꝛ maior eſtꝯiūctio int̓ papā ⁊ imꝑatorē qͣꝫ int̓ eū ⁊ aliū pͥncipeꝫ. ſicut in ſil̓i dicit̉ de teſta. reqͥſiſti. qꝛ papa imꝑatore cōſecrat ⁊ examīat ⁊ imꝑator eſt eius aduocatꝰ ⁊ iurat ei etab eo tenet imꝑiū. s. de elec. venerabilē. ⁊. lxiij. di. tibi domino. vn̄ in iure qd̓ ab eccl̓ia romana tenet ſuccedit papa. Secūdo dicit ꝙ ſi eſt princeps nō recognoſcēs ſuꝑioreꝫ ſuccedit papa. ar. xv. q. vj. alius. ⁊ sͣ. de elec. cū intervniuerſas: in fi. Sꝫ hͦ nō facit. qꝛ ab eo tenet regimeū: ſꝫde plenitudine ptātis quā hꝫ. qꝛ vicariꝰ xp̄i eſt: vt. sͣ. ti.ꝓxi. nouit. ꝟ. nō em̄. ⁊ ꝟ. ſe. Tercio dicit ꝙ vacante regno ⁊ pͥncipatu papa nō pōt ſe ītromittere niſi ꝓut habet̉ in. d. c. nouit. Hoſti. dicit ꝙ vacātibꝰ regnis ⁊ pͥncipatibꝰ qͥbuſcūqꝫ ⁊ vbicūqꝫ papa ſuccedit nō ſolū de plenitudine ptātis: ſed etiā de iure ⁊ ꝯſuetudine. ⁊ dicit qͥhoc etiā ſentit Inno. in alia glo. Do. an̄. ſequit̉ hic ſecūdam opi. Inno. sͣ. poſitā: ne ꝯtingat ꝑturbatio iuriſditionis. Ego ꝟo teneo vltimā opi. Inno. sͣ. poſitā indiſtincte: ſiue talis ſuꝑior recognoſcat ſuꝑiorē ſiue nō: papa nō ſuccedit. nec pōt ſe impedire niſi ꝑ viā denūciationis: vel niſi occurreret aliqͥs arduꝰ caſus quo pōt ſe impedire etiā regnis nō vacātibꝰ. ar. in. c. j. d̓ homi. li. vj. etvt dixi in. c. nouit. Moueor principal̓r. qꝛ pape interdictū eſt exercitiū iuriſditōis ſecularis dicēte dn̄o Petremitte gladiū tuū in vaginā. ⁊ dixi plene ī. d. c. nouit. vn̄aut imperator nō recognoſcit imperiuꝫ a papa: aut ſic.Primo caſu dꝫ ſuccedere imꝑator. qꝛ a deo ptāteꝫ obtinet in tꝑalibꝰ in toto orbe: vt in. c. ſi imꝑator. xcvj. di.⁊ in. l. bn̄ a zenone. C. de qͣdri. p̄ſcrip. vn̄ ſi vacat locꝰ debet ad eius iuriſditōeꝫ redire. qꝛ res defacili reuertiturad naturā ſuā: vt in. l. ſi vnꝰ. ff. de pac. ⁊. xxxv. di. ab exordio. facit qd̓ no. Inno. ī. c. cumana. d̓ elec. Aut recognoſcit imꝑiū a papa: ⁊ idē dicendū ꝯſimili rōne. Et qꝛ eadem ratio debet eſſe in ꝑte q̄ eſt in toto. l. q̄ de tota. ff. derei vendi. ⁊ de offi. dele. c. paſtoralis. Sicut em̄ in tota iuriſditōe tꝑali .ſ. ſpectāte ad eccl̓iam ⁊ plenitudine poteſtatis p̄eſt imꝑator: ita ⁊ in hac ꝑte q̄ eodē iure deuoluitur ad eccl̓iaꝫ ⁊ nō iure ſingulari. ⁊ ꝑ hoc habes declaratū pͥmū caſuꝫ exceptū ī glo. ij. ¶ Excipit ⁊ ſecūdū caſumqn̄ iudex ſecularis eſt negligēs in iuſticia adminiſtrāda⁊ hūc caſuꝫ .sͣ. excepi. Sꝫ ꝓ eius declaratōe q̄ro nunqͥdiſte caſus ꝓcedat indiſtincte vt data negligētia iudicisſecularis recognoſcētis aliū ſuꝑiorē ſeculare poſſit adirieccl̓ia p̄termiſſo ſuo ſuꝑiore. Inno. ⁊ Hoſti. ꝑ oīa vident̉ ſentire ꝓut. sͣ. dixi in caſu vacatōis. Do. an. diſtīguit. qn̄qꝫ negligēs eſt iudex ſuꝑior alium nō recognoſcēs. ⁊ pōt adiri papa in caſu negligētie vel appellatiōisad hoc qͥ fi. ſint le. ꝑ venerabileꝫ. Exemplū in ciuitatibꝰliberis ſic̄ multe ſunt in italia q̄ nō recognoſcūt ſuꝑiorēſaltē de facto: vt florētini ⁊ ſimiles: ſi iudicibꝰ ſuis dāt iudices appellationū adiri poteſt papa demuꝫ negligētibꝰſuis ſuꝑioribꝰ. ar. eoꝝ q̄ no. hic In no. Idem in iudice qͥcaput eſt ꝓnincie vbi difficilis eſt aditus ad imꝑatoreꝫ.vt in aut̓. vt diffe. iudi. §. ſi ꝟo ꝯtigerit. ⁊ no. Hoſti. s.de iudi. nouit. Si ꝟo recognoſcat talis negliges ſuꝑio-
rem: ſi ꝑſona eſt miſerabilis ꝓ iniuſticia vel negligentiaſtatim adiri poteſt papa. vt dixit Inno. et Hoſti. jͣ. e. c.ex tenore. ⁊ qd̓ ibi no. ⁊ de iudi. cū deputati. qꝛ ſatis dicitur oppreſſa eo qͥa negligit̉ iuſticia vel opprimit̉ iniuſtaſentētia. ad hoc. jͣ. e. c. ex ꝑte. B. Idem putat ſi grauat̉ꝑſona eccl̓iaſtica. de iudi. c. fi. ⁊ sͣ. eo. c. cū ſit. hoc limitatveꝝ in caſu negligētie: ſed in cauſa appellatiōis putat hͦverū vt poſſit īmediate appellari ad papā ſi cauſa eſt eocleſie. ſecꝰ ſi cauſa eſt clerici. tūc em̄ appellandū eſt ad ꝓximuꝫ ſuꝑiorē ip̄ius iudicis: vt ſentit. Archi. in. c. non ita.ij. q. vj. Hec dicta mihi nō placēt i duobꝰ paſſibꝰ. Primo vbi dic̄ ꝙ ſi nō recognoſcit ſuꝑiorē poteſt adiri papa īmediate in caſu negligētie. dico em̄ imꝑatorē adeūdum. qꝛ iſti inferiores p̄ſcribētes etiam iuriſditōem contra ordinariū loci dicunt̉ hr̄e eaꝫ inqͣntū ſunt ſolliciti etvigiles ī admīſtrāda iuſticia: al̓s ſuꝑior ſe impedit. tex.allego notabilē in. c. irrefragabili. §. exceſſus. de offi. or.facit qd̓ dixi in. c. ceteꝝ. sͣ. ti. ꝓxi. fortius debet hoc ꝓcedere qn̄ iuriſditio nō eſt p̄ſcripta ꝑ inferiorē ꝯͣ imꝑatorem: ſed de facto n̄ recognoſcit̉. ſicut em̄ vt. sͣ. dixi poſtInno. hoc caſu qn̄ ſubditi nolūt de facto obedire imperatori papa nō ſuccedit: ſed debet adiuuare imꝑatoreꝫita qn̄ negligit ille ⁊ fortius. qꝛ hoc caſu non vult de facto obedire imꝑatori: nec iuſticiā debito mō miniſtrareSecūdo nō placet dictū do. an̄. inqͣntū indiſtincte vultꝙ in cauſa miſerabilis ꝑſone vl̓ eccl̓iaꝝ poteſt appellariīmediate ad papā: nō aūt ad ꝓximū ſuꝑioreꝫ ip̄ius iudicis. nam dico ꝙ etiā hoc caſu appellatio debet fieri gradatim cuꝫ nō reꝑiant̉ in iure ꝯͣriū. ergo ſtabimꝰ cōmunibus regulis. ij. q. vj. anterioꝝ. jͣ. de ap. dilecti. et opti. ī. c.ſi duobus. e. ti. vbi papa reſeruat ſeu dicit ad ſe appellādum qn̄ locus eſt de tꝑali iuriſditiōe eccl̓ie. nihil aūt dic̄ſi ꝑſona eſt miſerabilis. Non ergo ꝑ interp̄tatiōem debemus recedere a regulis cōmunibꝰ. ar. c. ad audientiaꝫde deci. ⁊ in. l. p̄cipimus. in fi. C. de ap. maxime hoc ꝓcedit attento ꝙ iudex nō dr̄ inferre violentiā ſeu opprimere qn̄ ꝓcedit iudicialiter. ⁊ ſic ceſſat ratio do. An. ad hoctex. cū glo. in. c. pn̄tiū. vij. q. j. et qd̓ no. in. c. ꝯquerēte. dereſti. ſpo. facit qd̓ no. archidi. in pal. c. nō ita. ⁊ hoc exp̄ſſe tenet Inno. in. c. ſignificātibus. de offi. dele. vbi dicitꝙ licꝫ iudice ordinario negligente poſſit miſerabilis ꝑſona īmediate adire ordinariū eccl̓iaſticū ꝑ. c. ex tenore.jͣ. e. non tamē poteſt appellari de iudice ſeculari ad eccleſiaſticū: ſed ad ꝓximū ſuꝑiorē. quia gradatim eſt appellandū. ij. q. vj. anterioꝝ. qd̓ nō ¶ Quartuſdecimꝰ caſusprincipalis eſt cum aliqͥd ambiguū fuerit ⁊ difficile ⁊ inter iudices variat̉: vt in. c. ꝑ venerabilē. qui fi. ſint leg. ⁊iſte caſus ponit̉ in glo. ij. ⁊ dicit hic Pe. ꝙ facit ad q̄ſtionē de duabꝰ qͣrtis: vt no. jͣ. de teſta. c. rainūcius. vt ſic īambiguitate opinionū legiſtaꝝ ſtetur interp̄tatōi canonice. cōtra hoc dictū glo. facit. l. j. C. de le. vbi patꝫ ꝙ interp̄tatio dubioꝝ legaliū ſpectat ad principe ſeculareꝫeius em̄ eſt interptari cuiꝰ eſt cōdere. l. cū de nouo. ⁊. l. fi.C. e. ⁊. jͣ. de ſen. ex. inter. Quapropter quidā reſtringūthoc dictū glo. qn̄ agit̉ d̓ fide vel materia ſpectāte ad eocleſiā. ar. in. l. j. C. de ſum. tri. ⁊ in p̄alleg. c. ꝑ venerabileꝫ.Ideo do. an. hic dicit ⁊ bene ꝙ ꝑ interp̄tatōem dubiorum iuris ciuilis rectius ⁊ ordinatius recurrit̉ ad principem ſecularē. ſi tamē illud reꝑitur ab eccl̓ia determīatūtūc illud eſt ſequēdum in foro ſeculari. qꝛ vnuꝫ ius ſuꝑplet aliud ſicut vna poteſtas iuuat aliam. xcvj. di. cū adverū. Et ꝓ hoc ego induco. qͥa ſi ſtante dubio recurrit̉ad ꝯſuetudinē q̄ eſt optima legū interpres: vt in. c. cū dilectus. de cōſue. ⁊. ff. de le. l. ſi de interp̄tatōe. multo fortius debet recurri ad ius canonicū qd̓ eſt maioris aucͣtoritatis in. c. fi. de cōſue. ⁊ vide circa hoc qd̓ no. in. c. certificari. de ſepult̓. ⁊ ī. c. j. d̓ cōſti. ⁊ hoc ꝓcedit qn̄ reꝑit̉ determinatio tm̄ per eccl̓iam. .ſꝫ etiam reperiret̉ per ius ciuiletunc quelibet diſpoſitio ſeruabit̉ ī foro ſuo: ex quo materia non tangit peccatuꝫ: vt no. in regula poſſeſſor. de