De iudiciis.

crimīs ⁊cͣ. Aduerte iſte paſſus an clericus poſſit reconueniri corā iudice laico ē valde tritus ꝑ doc. Et qꝛ hodie iudicio meo parū hꝫ vtilitatis ꝑ ea q̄ ſtatim dicamiō breuiter ⁊ ſuccincte ⁊ clarius p̄ ceteris expediā accipiendo coēs ꝯcluſiōes ⁊ ponēdo caſus minꝰ dubitabiles ⁊ reducēdo totam maͣm ad vnū articuluꝫ dūtaxat.Et primo dico ꝙ in cā ſpirituali ſeu annexa non hꝫ locum recōuentio corā ſcl̓ari. ar. in. c. tuā. de ordi. cogni.⁊ qͥ fi. ſint le. lator. vbi pꝫ ꝙ de tali cā et̓ incidenter nōcognoſcit fortius nec ꝑ viam recōuentiōis ⁊ hoc tenetglo. iij. q. viij. cuius in agēdo. ⁊ Inno. ⁊ cōiter doct. ī. c.jͣ. de mu. pe. non em̄ eēt hoc caſu iuriſditionē ꝓrogareſꝫ potius extēdere ſeu trāſferre de ſpecie ad ſpēm. Itēreconuētio ampliat iuriſditionē ſi dat̉ defectus in iuriſditione reſpectu ꝑſone nō aūt reſpectu cāe qꝛ tuncceſſat rō. l. cū papinianꝰ. C. d̓ ſen. tūc em̄ nō ſolū ꝑſonadedignat̉ ſꝫ naͣ cāe. vt in ſil̓i dicit bart. in aucͣ. ⁊ ꝯn̄r. C.eo. In cā ꝟo criminali. sͣ. patuit qͥcqͥd voluerit gloſaHoſt. tn̄ in. c. j. de mu. peti. dicit ꝙ ſi agit̉ ad degradationem nō ꝓcedit reconuētio qꝛ iudex laicus illā examinare nō pōt īmo nec electus cōfirmatus ẜm eū. de qͦin. c. trāſmi ſſam. de elec. ⁊ ſic pōt intelligi qd̓ no. h̓. Siꝟo de crimine agit̉ criminal̓r ad penā corꝑalē vel tꝑalem ⁊ crimen ē canonicū ⁊ idē dicit qꝛ laici talia examinare vl̓ iudicare n̄ pn̄t vt ī aucͣ. de mā. pͥnci. §. ſi ꝟo. col.iij. ⁊ in aucͣ. vt cle. apud ꝓprios ep̄i. §. ſi ꝟo eccl̓iaſticū.⁊ ſic etiā pōt intelligi quod hic dr̄. Si ꝟo ex recōuentione venit pena ciuilis ⁊ pecuniaria locus ē recōuentioni ⁊ diffinitioni ad requiſitionē ip̄ius iudicis ſecl̓aris ſi opus erit ep̄s exequet̉. ar. jͣ. ti. ꝓxi. poſtulaſti. Io.an. hic ⁊ in. c. j. de mu. peti. ⁊ quaſi cōiter canoniſte concludūt ꝯͣrium faciētes regulam ꝙ ſuꝑ crimine clerici n̄habet locum reconuētio coram iudice ſeculari ſiue veniat imponēda pena pecuniaria ſiue pena infamie ſiueagat̉ criminal̓r ſiue ciuil̓r qꝛ iura r̄ſpectu crimīs indiſtīcte vident̉ ꝓhibere vt clericus a laico nullo mō iudicari poſſit. vt in. c. vno. de cle. ꝯiu. li. vj. vbi idē tenet. Archidy. ⁊ in. c. ij. jͣ. ti. ꝓxi. facit. c. clerici. jͣ. e. īmo plus dic̄hic Io. an. ꝙ etiam ꝑ modū exceptōis non pōt laicꝰ decrimine clerici cognoſcere puta vt repellat̉ a teſtimonio de quo remittit ad no. in. c. veꝝ. jͣ. ti. ꝓximo. vbi dicaꝫ. Et cōcluſio p̄dicta mihi placꝫ qꝛ habito reſpectuad ꝑſonam clerici pōt cā dici ſpūalis ita ꝙ non ſolumdeficit iuriſditio reſpectu ꝑſone ſꝫ etiam reſpectu cāe.⁊ ſic non eēt extēdere iuriſditionē de ꝑſona ad ꝑſonaꝫſꝫ tranſferre iuriſditionē ad aliam ſpem et qualitatemcauſaꝝ qd̓ nō facit reconuētio. vt no. in. c. j. de mu. pe.⁊ in aucͣ. ⁊ ꝯn̄r p̄alle. ¶ Reſtat ergo examinare vnū ſolum articulū an in cā mere ciuili ꝓcedat recōuentio coram iudice ſeculari ⁊ in hoc multi ſummi doc. variauerunt ⁊ diuiſerūt ſe in duas ſnīas. Et primā opi. vltraaliqͦs antiquos ꝙ recōuentio fieri poſſit tenuer̄t glo.cōiter vt hic. ⁊. ij. q. j. multi. ⁊ in multis alijs locis. ItemInno. in. c. ij. jͣ. ti. ꝓxi. Hoſt. h̓. Io. an. ⁊ Io. cal. ⁊ bar.in. d. auc̄. ⁊ ꝯſequēter. fundamentū iſtoꝝ ē qꝛ iura indiſtincte iuriſditioneꝫ in cā recōuentionis prorogāt necclericos excipiūt. Et hāc opi. ẜm Io. an. approbat antiqua ꝯſuetudo ⁊ minime ē mutāda. ff. de le. j. l. minime.Item contraria opi. ẜm eum ſaꝑet tijrāniā ꝙ laicꝰ poſſet recōueniri coram eccl̓iaſtico ⁊ clericus non corā ſeculari. Item ẜm Cal. videmus ꝙ clericus non pōt expreſſe prorogare iuriſditionem alterius iudicis etiameccl̓iaſtici ſine conſenſu ꝓprij iudicis. vt in. c. ſignificaſti. de fo. cōpe. ⁊ tn̄ volūtarie contrahendo vel delinq̄ndo in aliena dyoceſi pōt ibi conueniri in. c. dilecti. et inc. poſtulaſti. de fo. compe. fortius ergo dꝫ ꝓcedere reconuētio q̄ vt plurimū fit inuito actore al̓s ẜm eū ſeq̄ret̉ abſurdum ꝙ clericus bonon̄. cōueniēs mutiū. clericū mutine non poſſit ibi recōueniri quia non hꝫ cōſenſum ſui iudicis quod ſonat in abſurdum. ar. c. j. ⁊. ij. de

mu. peti. ⁊. iij. q. viij. cuius in agendo. ⁊ ꝑ has rōnes nititur reſpondere ad aliqua motiua alterius partꝭ. Iteꝫẜm bar. in p̄alle. aucͣ. ⁊ ꝯſequēter hoc videt̉ probari ꝑillum tex. quia quotiens deficit iuriſditio priuilegio ꝑſone illa aucͣ. ſupplet ⁊ vult ꝓrogationē habere locumnon obſtante priuilegio ꝑſone recōuente. nō obſtat ꝙclericus non pōt ꝓrogare iuriſditionē laici ⁊ maxīe ſine ꝯſenſu ſui iudicis qꝛ illud ꝓcedit in ꝓrogatiōe hominis non aūt in ꝓrogatione q̄ fit ꝑ legem ſicut videmus ꝙ iuriſditio delegata ē improrogabilis ꝑ hoīem.⁊ tn̄ ꝑ legem ꝓrogat̉ in recōuentionis cā. vt in p̄all̓. c.j. ⁊. ij. de mu. peti. nec etiam ob. ẜm eū ꝙ priuilegiū clerici ſit totius ordinis clericalis qꝛ eodem mō eſt fauorpublice vtilitatis ne legati miſſi ad curiam conueniantur iuxta no. in c. fi. jͣ. ti. ꝓxi. ⁊. l. ij. ff. de iudi. ⁊ tn̄ ꝓrogatur iuriſditio in cā recōuentionis. vt in p̄alle. l. ij. §. ſꝫ fiagat. ff. de iudi. Hec ſunt principalia et fortia motiuahac ſnīaꝫ tenētiū ⁊ inducētiū fere ꝓ caſu qd̓ hr̄ in aucde ſanc. ep̄i. §. reuerēdiſſimis. colla. ix. Contrariam ſententiam tenent Ia. bu. ⁊ Petrus de bel. parti et Mar.Sill̓. ⁊ Archi. in preallega. c. vno. de cle. cōiug. lib. vjIo. de lig. hic. do. car. ⁊ do. an. mouētur principal̓r. qͥaregula traditur negatiue clericū non poſſe trahi vel litigare corā iudice ſecl̓ari. xj. q. j. c. j. ⁊. ij. cū multꝭ ſil̓ibꝰItē vniuerſal̓r iura loquūtur clericū non poſſe conueniri coram iudice ſeculari ⁊ apponūt vltra hoc penamvt in. c. qual̓r. jͣ. eo. ⁊ in. c. ſi diligenti. jͣ. tit. ꝓxi. ⁊ in auc.ſtatuimus. C. de ep̄i. ⁊ cleri. Item qꝛ certi caſus a iureexprimūtur in quibꝰ clericꝰ damnantur a ſeculari. vtno. jͣ. eo. cū non ab hoīe. in qͥbus non reꝑit̉ caſus recōuentionis ergo remanet iſte caſus ſub regula. ⁊ ꝓ hocvidet̉ tex. ẜm vnam lectu. in. c. fi. jͣ. e. tit. Inducūt marSill̓. ⁊ Ia. bu. vnū forte motiuū dicētes ꝙ recōuētioꝓrogat accumulādo nō mutādo iuriſditionē ad diu̓ſam ſpēm qꝛ non eēt ꝓrogare ſꝫ creare de nouo ⁊ hocnon facit recōuentionē. plus em̄ ē creare de ſecl̓ari adeccl̓iaſticum qͣꝫ de ſeculari ad ſeculare iudiciū. In habentibꝰ em̄ ſymbolum facilius eſt tranſitus nō ſic ī habentibꝰ oīmodam diſſimilitudinem. Item ẜm Pe. debel. ꝑti ꝓrogatio ſurgit a principio volūtario facultatis ꝓrogandi qꝛ dicūt iura ꝙ non dꝫ dedignari habere illū iudicem cōtra ſe quē eligit ꝓ ſe. l. cū papinianꝰ.C. de ſen. ⁊ inter. oī. iudi. ⁊ in palle. c. cuiꝰ in agendo. ⁊dedignari. ⁊ nō dedignari ⁊ qͥd velle agere cadunt ſuꝑeo ꝓprie qꝛ agere pōt ⁊ non agit. vbi ergo deficit ptāsꝓrogandi in conuēto non pōt habere locū ꝓrogatioqꝛ hic nulla ſurgit ſeu notat̉ dedignatio ⁊ ideꝫ Paude leam. ij. q. j. multi. ⁊ Io. de lig. hic̄. ⁊ ē optima et vr̄gens rō. Item nec ex legū diſpōne dꝫ induci iſta ꝓrogatio qꝛ illa non hꝫ ptātem in clericos de cōſti. eccleſieſancte marie. xcvj. di. bn̄ quidem. ⁊. c̄. cuꝫ ad veꝝ. ⁊. c. ſiimꝑator. Et ꝑ hoc rn̄detur ad aucͣ. ⁊ conſequenter. etad. §. reuerendiſſimis. nec etiam ſurgit hoc ex volūtate canonis cū hoc nullibi ſit exp̄ſſum īmo loquūt̉ vniu̓ſaliter negatiue. vt. sͣ. dixi. Item ẜm dn̄m an. fundam̄tum ꝓrogationis lꝫ non ſurgat a volūtate qꝛ vt plurimū fit actore inuito ſurgit tn̄ a potētia volendi ⁊ velle debendi vt ſic nō dedignet̉ eū hr̄e ꝯͣ ſe ⁊cͣ. que rō ceſſat in nō valēte. Itē cā clerici attēta ip̄ius ꝑſona quodāmodo ē ſpūalis. Itē hec regula ꝙ qͥs poſſit recōueniri tradit̉ in genere. nō ergo debet referri ad ſpeciemſpāliter ꝓuiſam. vt. l. ſanctio. ff. de penis. ⁊ regl̓a generi de re. iu. li. vj. ſpecialiter em̄ de clericis cauet̉ vt noniudicent̉ a laicis. Item non ſeqͥtur ꝙ dicit cal. delinq̄ndo et contrahēdo ſb̓ijcit̉ qͥs iuriſditioni non ſui iudicꝭabſqꝫ ſui licētia ergo ꝑ actū recōuentionis. Nā vt ſentit hic Io. de lig. ⁊ alij delinquēdo et contrahēdo ſb̓ijciuntur iuriſditioni eccleſiaſtice licꝫ ille non ſit ſuus iudex. et ſic non offendit̉ vniuerſaliter iuriſditio eccleſiaſtica ſed tm̄ certa ſpeciēs. ſed ꝙ reconuenit̉ coram