De iudiciis. A.

leg. ſecus puto ſi fuerit dictuꝫ ꝓut talis laicꝰ ꝯſulueritqꝛ tūc valet. Nam aſſeſſor dat ꝯſiliū. Et hoc vltimuꝫtenet Inno. h̓ dicit em̄ ꝙ ꝯſilium a laicis bene reqͥrerepoſſunt tale em̄ cōſiliū nō tenet̉ iudex ſequi. ſecus ſi fieret cōmiſſio vt p̄ciſe teneret̉ ſequi conſiliū qꝛ tunc diſponeret̉ res eccleſiaſtica iudicio laicoꝝ ꝯtra diſpoſitionē huiꝰ. c. qd̓ etiā ſequit̉ hic do. An. ¶ An laicus poſſit eē notariꝰ in negocijs eccleſiaſticis ⁊ ſpūalibꝰ: dic vtno. in. c. quia ꝓpter de elec. ⁊. jͣ. ne cler. vel mo. ſicut. Anpoſſit laicus p̄dicare ⁊ ſic ſibi cōmitti p̄dicatōis officiūvide glo. xcvj. di. bn̄ quidē. que dicit ꝙ pōt eē delegation ep̄i nō aūt ꝓpria auctoritate. facit. c. cū ex iniunctode here. vide etiā glo. xxiij. di. mulier. ⁊. xxxij. q. v. mulierē. vbi no. de muliere. ⁊ dic̄ ꝙ offm̄ p̄dicādi eſt curatuꝫvt no. in cle. j. de regula. in cle. dudū de ſepul. ⁊ ꝓ prīodicto vide meliorē tex. cū glo. xvj. q. j. adijcimꝰ. q̄ dicitmulieres ⁊ laicos viros poſſe p̄dicare de licentia ſacerdotis. Sed inqͣꝫtū illa glo. dicit de muliere nō puto gl.veꝝ dicere qꝛ illud eſt virile officiū. vt in pall̓. c. mulierem ⁊ qd̓ ibi no. vn̄ quodāmodo detraheret̉ fidei ⁊ honori xꝑ̄ianitatis ⁊ qꝛ hoc eſt ꝑiculoſum. nā ꝓpter imbecillitatē ſexus de facili poſſet errare. ⁊ ꝓ hoc facit tex. inp̄alle. c. mulier. vbi ſimpl̓r ꝓhibet de mulieribꝰ nō autēſic loquit̉ de maſculis. ¶ Sed nūquid ſaltē clerico cōiugato poſſit ep̄s cauſaꝫ criminalē clerici cōmitte̓: videt̉ ꝙ ſic cū diſpenſatiue poſſit beneficiū eccleſiaſticuꝫoptinere vt no. in. c. Ioannes de cler. cōiuga. Cōtrariūtenet Collec. hic qꝛ iſti pn̄t dici ſeculares ſub noſtra regula nō degētes ⁊ nō differūt a laicis niſi in duobꝰ d̓ qͥbus ī p̄alle. c. vno de cle. cōiug. li. vj. Et ad illd̓ qd̓ dr̄ꝙ pōt obtinere beneficiū eccl̓iaſticū dic̄ vt ibi. ⁊ hͦ veꝝetiam ip̄o clerico cōſentiēte qꝛ hoc ſurgit ex incapacitate ip̄ius cōiugati ⁊ nō in fauorē ip̄iꝰ clerici. ar. in. c. ſignificaſti. jͣ. ti. ꝓx. conſenſus tn̄ clerici cuiꝰ cā cōmittit̉videt̉ requiri qn̄ cōmittit̉ cuſa mere ciuilis vt ſentit archidya. in. c. bene quidē. xcvj. di. ꝙ nō puto neceſſariuꝫqꝛ exquo laicus nō ē incapax pōt ep̄s hoc cōmittere exſua iuriſditōne. ar. c. ſane. jͣ. ti. ꝓx. ⁊ qd̓ noͣ. ibi glo. ad hͦl. vna. C. qui ꝓ ſua iuriſ. ¶ Uenio ad glo. vlti. q̄ colligit ar. ꝙ oēs ꝑlati eccleſiaꝝ ſūt iudices ordinarij. ⁊ no.ſemꝑ hac glo. iūcto tex. Ex qua habes materiā cognoſcendi qui dicūtur p̄lati. Nam ꝓprie dicuntur qui hn̄tordinariā iuriſditionē ⁊ dic̄ ꝙ late ſūpto vocabulo qͥlibet clericus habēs curā aīaꝝ dicit̉ eſſe p̄latus. vt probat̉ in. c. tua de cle. egro. ⁊ qd̓ no. in. c. cuꝫ ab eccl̓iaꝝ deoffi. ordi. ẜm vnū intellectu nō ita late appellatōne prelatoꝝ veniūt alij habētes p̄rogatiuā maiorē ſine iuriſditōne vt plebanus. appellat̉ em̄ paſtor. lxiij. di. ſi ī plebibꝰ. Itē decani archipſbyteri ⁊ cōſil̓es in. c. j. de eta. etqualita. de fo. cōpe. romana. §. nec etiā. li. vj. Uide archi. in. c. vt aīaꝝ de cōſti. li. vj. ⁊ qd̓ no. Inno. in. c. firmiter de ſūma trini. ⁊ in. c. qm̄ vt litꝭ. non conte. §. porro.vbi dicit ꝙ habens curam aīmaꝝ dicit̉ p̄latus ⁊ intellige ẜm p̄dicta. ſtricte ꝟo ſolū dicūtur plati habentesiuriſditionē. vt ꝓbat̉ hic iūcta glo. ⁊ in cle. dudū in. §.in eccleſijs de ſepul. vbi rector curatus ⁊ p̄latus ponuntur ſeꝑatim. ⁊ vide ibi ꝑ Pau. ⁊ ad hanc diſtinctōnēdebet reduci glo. in cle. j. de elec. in ꝟ. ꝑlatū. Et hoc ſentiunt hic ſatis doct. dū dicūt̉ ꝙ olim hic in litera vbi eſtverbuꝫ archiep̄i erat archidyaconi ⁊ fuit remotuꝫ ẜmGoff. ⁊ Io. an̄. ad denotandū nō oēm archidyaconumeē p̄latū ſaltē illū qͥ nō ꝑ electionē aſſumit̉ ſꝫ ꝑ ep̄m īueſtitur. lxxiiij. di. quorundā. Nā qn̄qꝫ eligit̉. xciij. di. legimus. quare aūt ponderat̉ an eligat̉. doc. nō declarātſꝫ dico ꝙ iō qꝛ vniuerſitas eligendo tribuit iuriſditōeꝫelecto ſaltē in ip̄os de cellegio. vt no. Inno. in. c. cuꝫ abeccleſiaꝝ de offi. ordi. ⁊ in. l. fi. C. de iuriſdi. om. iu. ꝑ qd̓dico ꝙ ſi aſſūptus ꝑ ep̄m ad aliquā dignitatē habꝫ iuriſditiōem puta de cōſuetudine licet nō habeat collegium. ſatis etiaꝫ poteſt ſtricte appellari prelatus exqͦ alijs

preeſt in iuriſditione. ⁊ ꝙ archidyaconus dicat̉ prelatus vide tex. in. c. romana. §. j. de appel. li. vj. ⁊ in. c. cū incunctis cū glo. ſua in. §. inferiora de elec. ⁊ in. c. romana§. nec etiā de fo. cōpe. li. vj. in. c. j. de eta. ⁊ qua. ſꝫ h̓ oīaiura ⁊ ſil̓ia intellige ẜm p̄dicta. Qui aūt dicantur hr̄edignitatē: videtur idē dicendū. Sed vide ꝙ plene dicam in. c. de multa. de preben. Et ex p̄dictis habes quare archiep̄i poſtponūtur hic in ordine lr̄e abbatibꝰ. qꝛvt. sͣ. dixi olim in litera erat ꝟbū archidyaconi. ex quocollige ꝙ hodie abbates ſunt p̄ferendi archidyaconis⁊ ſunt digniores archidyaconis. valet em̄ ar. ab ordinelitere. vide bo. glo. in. c. quorundam de elec. li. vj. in verbo p̄dicatoꝝ. ⁊ tex. in. c. epiſcopus. xvij. di. ⁊ quod noin. c. bene quidē. xcvj. di. in glo. in ꝟbo mediolanen. q̄dicit ꝙ ex ꝑrogatiua ſedendi ⁊ ſubſcribendi ⁊ reſpondendi cognoſcit̉ maioritas dignitatis ⁊ etiā ꝓbat̉ in p̄alleg. c. epiſcopus. ¶ Explicitis glo. op. ꝯtra tex. ⁊ videtur ꝙ laicus poſſit tractare etiā ſpiritualia. vt ꝓbat̉j. q. j. ꝙ quidā. de pe. di. j. quem penitet. in quibꝰ iuribꝰpatet ꝙ ſaltem laici in neceſſitate poſſunt baptizare etcōfeſſionem audire. dic vt not. in. c. ꝙͣto de conſue. vbiplene dixi. ⁊ inter cetera dicit Inno. ibi ⁊ fuit no. dcm̄gl. in. c. vlt. xxiiij. q. j. ꝙ in his que ſpectant ad clericosillud ſolum licet laicis quod conceſſum eis a iure ſpecifice reꝑitur quod noͣ. ⁊ ꝑ hoc pōt ſolui quod legitur ⁊no. xvij. di. nec licuit. ⁊ xxiij. q. v. principes. ⁊. c. de liguribus. vbi in caſu ſciſmatis ⁊ ſubuerſionis fidei ⁊ data incorrigibilitate poteſt laicus exercere iuriſditionē ſuaꝫin clericos ſed ſunt caſus ſpāles. ⁊ dic̄ vt no. in. c. cumnon ab homine. jͣ. eo. ¶ Ultīo op. ꝯtra tex. in eo ꝙ vtitur ꝟbo decernimus cum per hanc conſtitutionē noninducatur ius nouum cum idem eſſet ſtatutum. vt in. c.eccleſia. de conſti. Dicit Io. an̄. poſt Fran. ꝙ ꝑ hoc verbum diffinit̉ caſus non dubius vt hic ⁊ tunc iura vtūtur verbo ſtatuimus. quando ius nouum ꝓditur ꝟboſtatuimus. ⁊ ꝟbo Innouamus quando innouat̉ antiquum. ⁊ ſolet hoc dictū multū allegari ſꝫ do. Cardi. dicit ꝙ verbum ſtatuimus ⁊ verbum decernimus idē importantꝭ ⁊ ꝙ ꝑ vtrunqꝫ ius nouum inducit̉ ſꝫ nihil allegat ſed ego dico quo ad hec verba ⁊ ſimilia vt debeamus primo inſpicere materiam ſubiectam ⁊ ſi materiaiſt noua inducit̉ nouuꝫ ius ſecus ſi materia eſt antiqͣ.verba em̄ appropriantur ẜm ſubiectam materiam. vid̓bo. glo. in cle. vna de cōceſſ. p̄ben. in ꝟbo cenſemus. etxj. q. iij. rogo. ⁊ jͣ. di. humanu genus. ⁊ de ver. ſig. exiui īcle. ſi ꝟo materia ē dubitabilis tunc recurre ad ꝓpriuꝫſignificatum verboꝝ qd̓ elicit̉ vt in ſil̓i nō. Bart. in. l.omnes populi. ff. de iuſti. ⁊ iure. vel qꝛ in iure expreſſuꝫhoc habet̉ vel ex diffinitōne vel ex ethymologia ſi diffinitōi nō ꝯtradicat vt. l. j. ff. de teſta. ⁊ in. c. cū ẜm. jͣ. de p̄ben̄. Et mihi placet dictū dn̄i Cardi. ſicut de verbo cēſemus. ⁊ no. glo. in p̄alle. cle. vna.Laici cās ꝯnexas ſpūalibꝰ traMaa ¶ ¶ C. ccare ū̄ pne. it ſic magꝫ ſpeciſicē ⁊ ad lr̄aꝫ cā iuſpatronatꝰ ſpectat ad iudiciūeccie. h. d. ⁊ n̄ diuidit̉. ¶ No. pͦ ꝙ cā iuriſpr̄onatꝰ n̄ eſtmere ſpūal̓ nec tāꝙͣ mere ſpūalis ſb̓ijcit̉ iuriſditōi iudicis eccl̓iaſtici ſꝫ tanqͣꝫ ꝯiūcta ⁊ ꝯnexa ſpūalibꝰ qd̓ fac̄ adillud qd̓ dixi. sͣ. ſuꝑ rubrica. ¶ Scd̓o noͣ. ꝙ mixtū ſeqͥt̉naͣm ſimplicis dignioris. ius em̄ patronatꝰ quo ad intellectum eſt partim tꝑale ⁊ ꝑtim ſpūale. vt no. glo. inc. pie mētis. xvj. q. vij. ⁊ ſeqͥt̉ naͣꝫ ſpūalitatis. vt hͦ ⁊ ī. c.de iure. jͣ. de iurepatrona. ⁊ de tranſact. c. preterea. ad hͦc. ꝙ in dubijs de conſe. eccle. vel alta. ¶ Tercio no. ꝙconnexa iudicant̉ ⁊ ordinant̉ ſicut ea quibꝰ connectutur. aſſumūt em̄ ſibi eandē naauram ex cōnexione ⁊ coheſione. l. que religioſis. ff. de rei ven. jͣ. de paro. ſuꝑ eo.ff. cōi diui. l. arbor. ⁊ qd̓ no. glo. in. c. lꝫ. xvj. q. iij. ⁊ ex hͦinfero glo. bn̄ dicere in. c. lr̄as de iura. calū. que dicit ꝙſicut olim n̄ iurabat̉ de calūnia ī cauſa ſpūali ita nec in