De iudiciis
vel iconomus vel generalis adminiſtrator bonorū velꝑſonarū eccleſiaſticaruꝫ. ꝓ hoc facit qd̓ noͣ. archi. xvj.q. vij. laicis vbi dicit ꝙ triplex eſt diſpoſitio rerū eccleſiaſticarū. quedā eſt auctorizabilis ⁊ hec ſpectat ad ſolum ep̄m. ⁊ quedā miniſterialis ⁊ hec ꝑtinet ad iconomum quedā ſolicitudinis ⁊ hec cōpetere pōt laicis qͣſiſentiat ꝙ iconomus dr̄ habere in eccleſia miniſteriū .i.officiū cū generaliter oīa adminiſtrat ſed qn̄ eſt ꝓcurator ſeu ſindicus ad vnā vel plures cauſas nō ꝓpriedr̄ habere officiū in eccleſia ſed potius quandā ſollicitudineꝫ. ⁊ ſic intellige archi. in. c. in noua. xvj. q. vij. vbiſentit ꝙ non pōt eſſe ſindicus. dꝫ em̄ intelligi de generali ꝗ cenſet̉ habere officiū in eccleſia nō de ſpāli. Nāſindicus ad vnā vel plures cauſas equiꝑat̉ ꝓcuratorivt no. Io. an. in. c. ij. de teſti. li. vj. ⁊ noͣ. in. c. in ꝑtractandis. jͣ. de iura. calū. ſed Collec. hic dicit ꝙ generalis adminiſtrator nō pōt eſſe loco p̄lati abſentis vel loco illius qͥ reputat̉ abſens vt eſt minor vt in. c. ij. de eta. ⁊ qͣli.ſꝫ ſi p̄latus p̄ſit ſpūalibꝰ bn̄ pōt cōmitti cura tꝑaliū laicis maxime vbi clericus nō reperit̉ idoneus. all̓. no. ibiꝑ Inno. vbi noͣbiliter dicit ꝙ laicis generalis adminiſtratio cōmitti nō pōt ita vt ſuꝑ oēs dn̄etur vt ibi ſedſpālis adminiſtratio quarundā rerū cōmitti pōt ita vtſuꝑiori adminiſtratori rn̄deat qd̓ mihi placꝫ. Et ad hͦinduco glo. notabilē in. c. indicatū. lxxxix. di. q̄ dicit qͣille ep̄us ibi fuit rep̄henſus qꝛ īconomū fecerat laicumcum tn̄ deberet eſſe clericus. al̓s aūt laicis bn̄ pōt ꝯmitti cura ruſticorū ⁊ aliorū bonorū ep̄atus. ⁊ ſic aꝑte ſentit illa glo. cū dicit ⁊ aliorū bonorū ꝙ cura oīm tꝑaliūbn̄ pōt demandari laicis qꝛ ex hͦ nō p̄ſunt eccleſijs velclericis nec impediunt ſe de ſpūalibꝰ. Nā video ꝙ oēsredditus eccl̓ie pn̄t laico locari. vt in. c. querelā. ne p̄lati vices ſuas. fortius tāqͣꝫ miniſter eccl̓ie poterit habere curā ne clerici abſtrahant̉ a dīnis. ar. de ſindi. c. vnoet ſic intelligo ꝙ nō poſſit eſſe iconomus .i. hr̄e generalem adminiſtrationē oīm bonorū eccl̓ie tꝑaliū ⁊ ſpūalium vt ſic p̄ſit omnibꝰ ⁊ ita loquit̉. c. ij. de eta. ⁊ qua. ⁊hoc reꝑio hic ſentire Gaſ. de cal. dicit em̄ ꝙ laicus p̄tcōſtitui iconomus eccl̓ie vacantis in tꝑalibꝰ ⁊ ſic dicitdebere intelligi no. in. d. c. in noua. ⁊ ſic ſentit ꝙ multofortius poterit ſi eccl̓ia nō vacat cū tunc habeat rectorem immediatum ſupra ſe. ad hͦ no. in. d. c. in noua. qd̓no. do. An. videt̉ hic trāſire ſimpl̓r cū pͥmo dicto ⁊ nihil attingit de p̄dictis ⁊ facit etiā qd̓ ſtatim dicam. dicetiā ꝙ laicus nō pōt eſſe ꝓcurator etiā ad vnū actumſpūalē ſi habet ibi exercere iudicio ſuo actū ſpūalitatisiō nō pōt cōſtitui ꝓcurator ad eligendū vt nō. Io. an.in regula qd̓ alicui ſuo nō lꝫ de re. iur. li. vj. facit. xcvj.di. bn̄ quidē ⁊ regula p̄all̓. ⁊ ſic limita dictu. c. j. de ꝓcura. lib. vj. qd̓ tn̄ tacite ſatis hͦ vult. ¶ Ex his infert̉ adqōnem nūquid poſſit eſſe oꝑarius eccīe .i. habere fabrice officiū faciēdū? ⁊ putat hic do. An. ꝙ non exqͦ habꝫcolligere offenſiones ſpūales ⁊ qꝛ haberet officiū in eccleſia vt diſtribuere redditus ad libitū in fabrica eccl̓inec etiā ẜm eū poſſet laicus cōſtitui ꝓprio noīe pͥncipalis collector et adminiſtrator ſpūalium obuētionū. all̓.no. ꝑ archi. in p̄all̓. c. in noua. plus etiā putat ꝙ nō pōtcōſtitui ſindicus ad alienāda bona vel iura eccl̓iaſticavel vnā rem ſingularē qꝛ ibi veniret vt principalis diſpoſitor rerū eccl̓iaſticaꝝ. hec dicta mihi ex toto nō placent. ſicut em̄ laicus pōt ꝯſtitui ꝓcurator ad lites etiāſpūales. vt in p̄all̓. c. j. de ꝓcur. li. vj. ita ⁊ fortius videtꝙ poſſit cōſtitui ad negocia mere tꝑalia vt ad vendendam aliquā rem eccl̓ie cū ex hoc nullā p̄eminentiā habet in eccl̓ia vel ſuꝑ clericos ſꝫ vt nudus miniſter ⁊ maxime qꝛ in hͦ laici magis ſunt inſtructi. et facit hec lr̄a q̄ꝓhibet eis hec negocia adminiſtrare qn̄ p̄ſumunt ⁊ p̄ſunt hoc noīe ꝓprio. Itē hoc officiū nō reperit̉ eis int̓dictū nec in genere nec in ſpecie ergo ⁊cͣ. ar. in p̄all̓. c. j.de ꝓcura. li. vj. nec etiā puto ꝓcedere qd̓ dicit ꝙ non
poſſit deputari pͥncipaliter collector obuentionū ſpūaliū. nam lꝫ ip̄m ius ꝑcipiēdi ſit qͥd ſpūale nec cadit inlaicū. ⁊ ita intelligit̉. c. cām de p̄ſcrip. ⁊. x. q. j. hāc cōſuetudinē. tn̄ ipſi fructus nō ſūt qͥd ſpūale. hinc eſt ꝙ fructus decimarū pn̄t laicis locari in. c. veſtra d̓ loca. facitqd̓ no. in. c. vt ſuꝑ de re. ec. nō alie. vn̄ nō video qͣre laicus ad hos fructus colligendos qͥ ſunt qͥd tꝑale deputari tanqͣꝫ ꝓcurator ⁊ adminiſtrator nō poſſit maximeiuxta conſuetudinē aliquorū locorū vbi clerici vadūtad ruſticos ꝓ decimis ꝑcipiēdis. Nam honeſtius ⁊ honorabilius videt̉ ipſis clericis ⁊ eccleſijs vt alios laicostanqͣꝫ factores mittāt ⁊ deputēt qͣꝫ ꝙ ipſi vadāt ⁊ necex hͦ laicus iuriſditionē videt̉ habere nec p̄eminentiaꝫſuꝑ clericos vel eccleſiā ⁊ ſic ceſſat rō qua ponit Inn.in. c. ij. de eta. ⁊ qua. De officio fabrice etiā putare ꝙ ſideputatus ad illud officiū eſſet qd̓ammō ſuꝑ clericoset haberet p̄eminentiā ⁊ ptātem diſtribuendi redditinter clericos ⁊ ꝑcipiendi vt eſt hic ſenis vbi tale offm̄eſt valde honorabile in eccleſia adeo ꝙ oportet ꝙ efficiat̉ miles puto ꝙ tale officiū nō poſſet cōcedi laico citra aucͣtem apl̓icam. ar. c. ij. de eta. ⁊ qua. ⁊ qd̓ ibi et hicno. Inno. ⁊. lxxxix. di indicatū. ſed ſi haberet purum ⁊nudū officiū cōuertēdi aliqͦs redditus in fabricā eccleſie ⁊ tenet̉ alij ꝑſone eccleſiaſtice reddere rōnem adminiſtrationis nō video quare debeant hoc laicis interdici cum ſicut eis pōt deputari cura rerū tꝑalium. vt. sͣ.dixi ita ⁊ hec cura fabrice maximue cn̄ ipſi i hoc magisſūt exꝑti qͣꝫ clerici ⁊ vt clerici nō abſtrahant̉ a diuiniset ſic pōt conſeruari qͣſi conſuetudo totius orbis vbilaici ad hec officia deputāt̉. ¶ Quero nūquid laicuspoſſit eſſe vicarius epi?cōiter doc. tenent ꝙ nō. vt no.in. c. in noua. xvj. q. vij. ⁊ in. c. cōtingit de ar. et in. c. vnode ſindi. ⁊ ꝓ hoc facit glo. huius. c. q̄ dicit ꝙ cauſe ſpūales non p̄nt cōmitti laicis etiā tanqͣꝫ delegatis ꝑ ep̄mfortius ergo nō pōt ep̄s eum facere vicariū qui haberet etiā iuriſditionē ſuꝑ ſpūalibꝰ ordinariam. vt no. inc. ſuam de offi. vica. xxv. di. ꝑlectis. ⁊ no. in. c. ij. de offi.vica. li. vj. hoc intellige in ſpūalibꝰ ſed vbi habet tꝑalēiuriſditionē in loco bene pōt vicariū laicū conſtituerevt in. c. fi. ne cle. vel mo. li. vj. ſed in ſpūalibꝰ ſecus. plusdicunt doc. in. c. Io. de cle. coniuga. ⁊ in. c. vno. e. ti. lib.vj. ꝙ etiā clericus exquo eſt cōiugatus eſſe non pōt qꝛnō gaudet priuilegio eccleſiaſtico niſi in duobꝰ de quibus in p̄all̓. cº. vno. ⁊ dic plenius vt ibi no. ſed an poſſiteſſe aſſeſſor iudicis eccleſiaſtici? doc̄. vt Hoſt. hic ꝙ ſicall̓. no. in. c. cōtingit de arbi. ¶ Sed aduerte tu canoniſta circa qd̓ verſat̉ officium aſſeſſoris. Nam multi laici parū intelligentes excedunt in hoc ꝑtextu huius officij limites huius facultatis. vn̄ vide de hoc officio inſpe. de offi. aſſeſ. §. officiū. ⁊ qd̓ legit̉ ⁊ no. in. l. j. ff. e. ⁊ inter cetera no. ꝙ aſſeſſor iudicare nō pōt vt dicit glo. inp̄alle. l. j. et Spe. vbi. sͣ. nullā em̄ habet iuriſditionē. vtin. l. ij. C. de aſſeſſ. poterit tn̄ ſibi cā delegari ſi eius qualitas patit̉. vt no. in p̄all̓. glo. l. j. ſed tunc erit delegatet nō aſſeſſor. Un̄ iudex ipſe ceſſante delegatōe habetſnīam ferre ⁊ nō aſſeſſor ⁊ in hoc vidi multos laicos aſſeſſores excedere. Un̄ talis ſnīa nō valebit de ſen. ⁊ reiudi. c. fi. li. vj. niſi eſſet illuſtris ꝑſona vt ep̄s qui velletſibi cōmittere nudū miniſteriū legendi. ⁊ intellige in pͥſentia ep̄i vt ibi. Itē nō pōt aſſeſſor torquere ſed hocdebet facere ipſe iudex vt eſt tex. iūcta glo. in verbo teſtibꝰ in aucͣ. vt defun. ſeu fu. §. illud. coll̓. vj. ⁊ dꝫ ipſe ordinarius eē pn̄s in cognitōe cauſe. nō em̄ dꝫ ipſe aſſeſſor ꝑ ſe audire ſine iudice. vt in p̄all̓. §. illud. qꝛ vt. sͣ. dixi ipſe hꝫ officiū cōſulendi nō aūt habet iuriſditionē ⁊ſic acta reperirent̉ facta ſine iudice. Itē aduerte qꝛ lꝫpoſſit eſſe aſſeſſor nō tn̄ pōt ſibi cōmitti facultas dictādi in ſpūalibꝰ ſnīam. vnde non pōt cā ſpūalis delegariclerico cū conditōe vt ferat ſnīam ꝓut talis laicus dictauerit. vt no. Io. an̄. in. c. ſi pro debilitate de offi. de