Druckschrift 
2 (1476)
Entstehung
Seite
454
Einzelbild herunterladen
 

AA 1j.munerum. non in his eſt deniqꝫ omnibus quæ uidemus: quoniam cuncta hæc occidunt: et ſine iſtis beate etiam iuxta ſeculū uiui ſolet. Sed illa eſt uita uerauita numerāda deū noſſe timere eius potētiā amarepietatē mundū in opifice mirari īterpellatorē contemnere eſſe uictu modico pro natura neceſſitate cōtentuꝫueſte uili uel pro pudoris ratione uel pro tēporis iniuria cōmunitum. Sic reliquā creaturā non ex ſui copia: uel pro uitali ratione: uel pro adiumēto huius lucisattingere quicquid .n. amplius eſt a malo eſt. omnemhominē amare quaſi fratrē: nullum læder̄. ſeruire omībus formā ſerui ſuſtinere cum domino. qui nobis præter myſterium quod interius cōtinetur. quotidie ſeruitin mundo. producendo ſolē: emittendo lucē: pluuias īfundendo: tempora uariādo: fruges uel gignēdo uelmaturando. Nobis n. ī totius creatura facie uel ubertate deſeruit: quoniā pro nobis cuncta generauit. ſedut ad hominis officia reuertamur: nudum tegere: alere eſurientē: ſitientē potare: infirmos uiſitare: triſtibꝫcondolere: mortuos ſepelire: nihil apud ſe habere quaſi ſuum: ſed oīa ſua cum oībus iudicare coīa: ac tuncmagis ſibi uiuere cum uiuere extimatur alijs ſibiqꝫ recōdere cum alijs creditur erogare. Et hæc tamē adhucexterioris hominis liniamēta cōtingunt. Cæterum illainterioris hominis uita in diuinarum rerum cognitiōeconſiſtit: non qua cælum terræ parte uoluatur: non ancontrario curſu ſidera rapiantur: non an oceano generet plenitudo lunaris augmētum: non an orbeꝫ mundirotunditas ipſa ſuſpendat. an quadriforma āgulis prominentioribus aſtringat. an unus ipſe mundus ſit. anplures ſint. Naꝫ hæc et ad animæ non tēdunt utilitatēet apud deū ſtulta iudicātur. ſed in illis ſanis cogitationibus ſi quādo uerſatur tunc uiuit et paſcitur. Quæ ſūtāt iſtæ ſanæ cogitationes; Illæ ſine dubio cuꝫ mens noſtra ſui recordatur auctoris. cum illuꝫ uelut quādaꝫreſipiſcentiā ſui opificē ſuum ueneratur ac cōtuetureius opera ipſum in eius operibus uiſura miratur dicente beato Paulo Inuiſibilia .n. a creatura mundiea facta ſunt intellecta cōſpiciuntur: et ſēpiterna quoqꝫ eius uirtus et diuinitas ideſt cum ex īmenſis uiſibilis creaturæ ad uniuerſitatē īuiſibilis creatoris extendimus. et illum hæc dum īextimabilē dicimus extimamus. Cum eius altitudinē donum lp̄s ſancti euoluētes quoniaꝫ ipſe ſolus nos ī ipſum qui ex ipſo ē intromittit omnia prīcipia creaturæ ſurgētis: quaſi facti abipſo āteriores aſpicimus et deo quæ deus fecit quaſi faciat adhuc intuemur. mundiqꝫ totā originē trāſcurrentes ſeu antiquiores efficimur ꝙͣ ſimus ætate. Etuniuerſa priuſꝙͣ nos eſſemus effecta ſint naturā omnium tamē quaſi nos genitā dum auctori inſerimus.reputamus īquā ut ſeruiremus. ſꝫ ut dominaremurī trauimus. Seperati utiqꝫ a ſapientia mundiali uniuerſa aut fortuitis āt atomis aſſcribit dīnis meditationibus ſublimati. et ab illis qui āt materiā ſēꝑ fuiſſe dixerunt deumqꝫ tātum artificē rerum uolueruūt ſeꝑatiper ipſius adiutorium. at qui hæc ipſa pro diis elemēta coluerunt: aut qui familias deoruꝫ per ſexus. perætates. per partes: uelut plebē aliquā ſubiectā ſēſibꝫintroduxerunt: diſcreti ſpiritum ſc̄m et in altiora ſubducti uera uita uiuentes: hoc eſt uerā ſapientiā ſapientes: Qua ſtultitia iſta caret. Recordemur mundusex nihilo a deo factus ē et qd̓ cuncta aīalia deuꝫ uerbo opifice uocata uenerunt quæ a natura nec fueruntquoniā ſoli ipſi fas eſt uocare non ſunt tanꝙͣ ea quæſunt. Qd ipſum hominē cui tāta poſſeſſio probatur adimaginē ſuā non aliquis Prometheus ex fabula. ſedille condictor uniuerſitatis māu quoqꝫ ſua ne quā ꝑseius uacaret in nobis de limo terræ facer dignatus.cogitatio ut dici uita ē aīæ quoniā hæc prima eſt ratiouiuendi ut cui ſe debeat anima ignoret. ne aliumter hūc decepta ueneretur ne uitæ ſuæ myſteria uelutuitæ auctores adoret. Ne in tantum elemēta miretur.ut non digna iudicet facta credātur. cum ille magisſit admirandus. qui tam miranda produxit. O quā anguſta eſt hæc diuina cogitatio et uitæ plena ē. O quātum ip̄m hominē id omē ſtudium probitatis accendit.O quantū illi maieſtatē ſui cōmendat auctoris cum aliud ille nihil in creatura omī ſe p̄teer manu dei formatum conſiderat. Non terrā maria cæluꝫ nondeniqꝫ ſidera munda pura lucida hominē ſolūcuiuſdā limi et grauioris et ſordidioris clemēti illa formatum eſſe dextera cuius dexteræ palmus cælumſurat: in mēſura: cuius pugillus terræ ſpatia finita iacentis includit: tanti fuit illum fuiſſe olim. Dideamustamē quātum illi p̄terea applaudeat benignitas creatoris illum de ſideribus efficit: quoniā ſi eſſet indecreatus de materiæ potius claritate: ꝙͣ de artificis dignatione polleret: cum minor ip̄e ſui corporis origieuideretur. Si de cæleſtibꝫ factus ad terrarum cultumdeduceretur ad terras: cui eſſꝫ glorioſius mox futuruꝫde humo excitatum ſideribus imponi ſuum inꝙͣ dusnoſter ſuum proprie uoluit eſſe quod ſumus nihil materiæ nihil elemētis nihil quibuſlibet principiis uel magnis uel minimis nos debere. Quæ cuncta ſi retratetet in ſe mēs cōuerſa conſideret ex noſtris fiunt moderatiora et anguſtiora primordiis. At ubi contactumformari nos manus dei deſiuimus eſſe qd̓ fuimus et īnouā materiæ qualitatē ſubiacēs opifici ſuo elementi conuerſionē clari facta natura ē nouumqꝫ corporisnr̄i inter elemēta ſi fas eſt dici eſſe cœperit elementumſtatiꝫ omnibus mundi corporibus ſublimiores effectinon naturæ ſubſtantia: ſed potētia creatoris. per quaꝫde ſubiacenti cæteris creatura ortum eſt: qd̓ creaturisomnibus imperaret. Peniqꝫ ſi metalum noſtræ carniset corporis intuearis nihil humilius uihil uilius nihilinuenies omni iiuriæ paſſioniqꝫ ſubiectius. Sola terraelementorum cæterorum uidetur acilla ſola in ſe cunctorum poteutias non ſine detrimēto ſui ſentit. uel duꝫuentis puluerulenta diſꝑgitur. uel dn̄m fluctibus hūcfacta abſorbetur. uel dum ſiderum ignibus cocta deuoratur. Ut homo ex ea ſe eſſe modo gloriari: nonat ſed ēt poſſit erubeſcer At uero ſi ſtatum noſtrumtēplemur quoniā præſtātiorem cæteris animantibus:dum ad ſuā imaginē deus īformat inducit īuenies terram ip̄am: ideſt ſemē noſtri corporis ſi quis in ea ſēſuseſt gaudere potuiſſe: quod propter nos in quibus imaginē et ſimilitudinē creatoris accepit felicior facta ſitmutata ꝙͣ ſit orta. manus .n. dei cōtigit eam cuius cōtactum ſui cauſa dum fieret ipſa meruit. Quid .n. hocſtatu p̄clarius? quid poterimus noſſe ſublimius/ Quidtam diligēter in mēbra digeſtum: quid decore per atticulos inflexum? quid tam ſublimiter in ora et oculoserectum? quid tam uocaliter ī uerba modulatum? quidin corde tam uiuaciter animatum? quid in cenſu ditiusquid in cogitatione ſecretius quid in ſermone effuſiusquid in ingenio fortius? quid ī diſpoſitione inſtructiusquid in mēoria tenatius? quid in affectu blādius?; quidin cogitatu ſubtilius; Or euidenter appareat qd̓ illumprotoplaſtum cuꝫ onibus dignitatibus uenuſtatuꝫImmo ſtatum filii ſui dei noſtri ad finē ſæculorum proredēptione noſtra uēturi in hoc corpus ornarit: cui paradiſum ēt illo tp̄e uelut amœniſſimum p̄dium et urbanis cōuenuſtatum. ac ruſticis conſitum ſub lege donatum mortis ille p̄ſeminator inuidit uenenumqꝫ ſuum