ab adoleſcentia non uerba ſed ſētentias trāſtuliſſe qualis ſuper hoc genere p̄fatiuncula ſit in libro quo beatiAntōnii uita deſcribitur ipſius lectione cognoſce̓ ex aſia in aliam liguā ad uerbum expreſſa trāſlatio ſēſus oꝑit. et uelat læto gramīe ſata ſtrangulat. Pum .n. caſibuset figuris ſeruit oratio qd̓ breui ſermone poterat īdicare lōgo ābitu circumacta uix explicat. Hoc igitur egouitans ita beatum Antoniuꝫ te petēte trāſpoſui ut nihildeſit ex ſenſu: cuꝫ aliquid deſit ex uerbis. Alii ſyllabasaucupentur: tu quere ſētentias. Aies me deficiet: ſi oīum qui ad ſēſum īterpretati ſunt teſtimonia replicauero: Aufficit in p̄ſēti noīaſſe. Hilarium confeſſorē: quiomilias in Iob et in pſalmos tractatus plurios in latinum uertit e græco. Nec aſſedit littere dormitāti: et putida ruſticorum interpretatione ſe torſit: ſed quaſi captiuos ſēſus in ſuā linguā uictoris iure tranſpoſuit. Nechoc mirum in cæteris ſæculi uidelicet: Aut ecclie uiriscum. lxx. īterpretes et euāgeliſte apliqꝫ idē ī ſacris uoluminibus fecerūt: legimus in marcho dicēte dominoTaletacumi ſtatimqꝫ ſubiunctū ē qd̓ interpretatur Puella tibi dico ſurge. Arguatur euāgeliſta mēdacii quaraddiderit Iibi dico cum ī hæbræo tātummodo ſit puella ſurge: ſed ut ἕμφατικότερον faceret et ſenſum uocātis et imperātis exprimeret addidit tibi dicoRurſum in matthæo redditis a proditore iuda. xxx. argēteis: et ēpto ex eius agro figuli ſcribitur Tunc īpletum ē qd̓ ſcriptum ē ꝑ Hieremyā prophetā dicētē Etacceperunt triginta argēteos precium appreciati quodappreciauerunt filii iſrahel: et dederunt eos in agrumfiguli ſic̄ conſtituit mihi dominus. Hoc ī Hieremia penitus nō īuenitur: ſꝫ in zacharia alijs multo uerbis actoto ordīe diſcrepāte. Buulgata quipe editio ita ſe habet et dic ad eos ſi bonuꝫ ē corā uobis date mercedēmihi aut renuite: et appenderunt mercedē meā trigītaargēteos: dixitqꝫ dominus ad me Pone illos in cōflatorio: et conſidera ſi probatum ſit: ſicut probatus ſumab eis: et tuli triginta argēteos et miſi eos in domo domini in cōflatorio. Quantuꝫ diſtet ab euāgeliſtæ teſtīonio ſeptuagīta ttāſlatio ꝑſpicuum eſt: ſꝫ in hæbreo cuꝫſēſus idē ſit uerba ꝑpoſtera ſunt et pene diuerſa et dixiinquit ad eos Si bonū ē in oclis ueſtris Afferte mercedē meā: et ſi nō quieſcite: et appenderunt mercedeꝫmeā triginta argēteos: et dixit dominus ad me Proiice illud ad ſtatuariū decorum precium qd̓ appreciatusſum ab eis: et tuli trigīta argēteos et proieci eos ad ſtatuarium in domo domini. Accuſent apoſtolum falſitatis qd̓ nec cum hæbraico. nec cum. lxx. Cōgruat tranſlatoribꝫ: et qd̓ his maius ē erret in noīe. Pro zacharia quippe Hieremiam poſuit: ſꝫ abſit hoc d̓ pediſequochriſti dicer̄: cui curx fuit nō uerba et ſyllabas aucupari: ſed ſētentias dogmatum ponere. Veniamus ad illdeiuſdē zachariæ teſtionium: qd̓ Ioānes euāgeliſta ſuitiuxta hebraicā ueritatē Videbunt in quē cōpunxeruntpro quo in. lxx. legius καίέπιβλέψογται πρόσ μsαβων ορχησαγτο Qd interpretati ſūt latini et aſpicient ad me pro his q̄ illuſerunt ſiue īſultauerunt. Piſcrepat euāgeliſta: et. lxx. interpretum noſtraqꝫ trāſlatioet tamē ſermonum uarietas in unitate ſpiritus concordat. In mattheo legimus dominum p̄dicentē apl̓is fugam: et hoc ip̄ꝫ zacharia teſtionio cōfirmātē. Striptuꝫē āt perculiam paſtorē et oues diſpergētur. At in. lxx.et in hæhreo multo aliter eſt. Non .n. ex ꝑſona dei dicitur ut euāgeliſta uult: ſꝫ ex prophetæ deuꝫ pr̄eꝫ rogantis percute paſtorē: et diſpergantur oues. In hoc ergoloco iuxta quorūdā prudentiā euāgeliſta piaculi reuseſt: ꝙ auſus ſit prohetæ uerba ad dei referre ꝑſonam.Gcripſit ſupradictus euāgeliſta ad āgeli mōituꝫ tuliſſeM.Ioſeph paruulum: et matrē eius et intrāſſe ægyptum ībiqꝫ māſiſſe uſqꝫ ad obitum Herodis: ut ipleretur qd̓dictum ē ꝑ prophetā a domino. Ex ægypto uocaui filiuꝫ meū Hoc noſtri codices nō habēt. ſed in Oſee propheta luxta hebraicā ſcribitur ueritatē quia puer iſraeleſt et dilexi eum et ex ægypto uocaui filium meuꝫ proquo in eodē loco et. lxx. trāſtulerunt. Quia paruulus iſrahel: et dilexi eum: et ex ægypto uocaui filios eius.Num oīno repudiandi ſūt qui iſtū locuꝫ qui ad chriſtimaxīe ꝑtinet ſacramētum aliter trāſtulerunt. An dādapotius uenia ut hoībus iuxta ſētentiaꝫ Iacobi dicētisQulta peccauimus oēs: et ſi in uerbo non peccat iſteꝑfectus ē uir: et pōt refrenare oē corpus. Illud ueroqd̓ in eodē euāgeliſta ſcribitur et uenit et habitauit in ciuitate que dicitur Razareth ut impleretur qd̓ dictuꝫ ēꝑ prophetā quia Nazareus uocabitur. Neſpōdeāt rogo dædali et faſtidioſi extimatores omniuꝫ tractatorūubi legerint: diſcātqꝫ in Eſaia poſitum. Nam ī eo locoubi nos legimus et trāſtulimus Exiet uirga de radiceieſſ: et flos de radice eius conſcēdet. et in hæbreo iuxta linguæ eius idioma: ita ſcriptum ē. Exiet uirga de radice ieſſe: et uazareus de radice eius creſcet. cur hoc omiſerunt ſeptuaginta. Si nō licet uerbum trāſferre deuerbo ſacrilegiuꝫ eſt uel erraſſe uel ignoraſſe. Tranſeamus ad cætera neqꝫ enī eplē breuitas patitur diutiusſingulis īmorari. Idem mattheus loquitur hoc āt totum factum ē ut īpleretur qd̓ dictum ē a domino perprophetā dicētem Ecce uirgo in utero habebit et pariet filium et uocabunt nomē eius emanuel: qd̓. lxx. trāſtulerunt Ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium etuocabitis nomem eius emanuel. Si uerba calumniamur utiqꝫ nō eſt idem hēbit et accipiet uec uocabuntet uocabitis. Porro in hæbreo ita ſcriptum legimusEcce uirgo cōcipiet et pariet filium et uocabit nomeneius emanuel. Non Achaꝫ qui arguebatur īfidelitatisNon iudei qui erāt dominum negaturi: ſed uocabit inquit ipſa q̄ concipiet ip̄a uirgo q̄ pariet. In eodē euangeliſta legimus Herodē ad aduētum magorum fuiſſeturbatuꝫ ſcribiſqꝫ et ſacerdotibus cōgregatis ſciſcitatūab eis ubi chriſtus naſceretur nilloſqꝫ reſpondiſſe Inbethleem iudæ: ſic enim ſcriptum ē in propheta et tubethlee̓ terra iuda ne quaꝙͣ minima in ducibus iuda:ex te .n. egredietur dux qui regat populum meum iſrael. Hoc exemplum in uulgata editione ſic fertur: et tubethleem domus eſfrata modicus es in milibus iudade te mihi egredietur ut ſit princeps in iſrael. Quantaſit inter matheum et ſeptuaginta uerborum ordiniſqꝫdiſcordia magis hoc admiraberis: ſi hebraicuꝫ uideasin quo ita ſcriptum ē. et tu bethleem terra ephrata paruulus es ī milibus iuda. ex te mihi egredietur dux quiſit dominator ī iſrael. Conſidera gradatim q̄ ab euāgeliſta ſunt poſita. et tu Bethleem terra iuda pro terra iuda in hæbraico habet ep̄hrata. In ſeptuaginta domusephrata Nequaquam minima es in principibus iudaquod in ſeptuaginta legitur modicus es ut ſis ī milibꝫtuda. In hæbreo parnulus: et in Hilibus Iudaſenſuſque contrarius Septuaginta ſibi ī hoc duntaxatloco et hebraico concordante. Euangeliſta enim dixitqd̓ non ſit paruulus in dulcibus iuda cum e regiōe ſitpoſitum. Paruulus quidē es et modicus ſed tamen dete mihi paruo et modico egredietur dux in Iſrahel ſecundum illud apli. Elegit infirma mundi deus ut confundat fortia. porro quod ſequitur. Qui regat uel pacat populum meum iſrael Aliter in propheta eſſe ꝑſpicuum ē. Hæc repeto nō ut euāgeliſtas arguam falſitatis. Hoc quippe impiorum ē celſi porphirii Iuliani ſꝫut reprehēſores meos arguam īperitiæ. et impetrē ab