Druckschrift 
2 (1476)
Entstehung
Seite
360
Einzelbild herunterladen
 

I bo.dit in deuꝫ uel montem uel collem appellari pro qualitate ſcilicet uitæ et magnitudine intelligentiæ ēt ſi fuitaliquādo uallis proficiente ī eo ieſu ætate et ſapientia et gratia omnis uallis replebitur. ſuperbi autē quiqꝫ et elati ut montes et colles humiliabuntur quoniāqui ſe exaltat humiliabitur et qui ſe humiliat exaltabitur. De ipſis enim dicitur. Qui confidunt in dominoſicut mons ſyon Et de hieruſalem dicitur. montes incircuitu eius. Vnde puto merito ēt ſaluator noſterquoniā et ipſe dr̄ lapis de mōte exciſus ſine manibuset factus eſſe mons magnus: ſicut rex regum. et pontificuꝫ pontifex poteſt ēt mons montium appellari: uerum ut ēt tertia expoſitio habeat locum: adunāquanqꝫ animā ſermo dirigitur. Si qui ſint capaciores uerbi dei: qui ab ieſu aquā ſibi datā biberunt: et hec factaē in eis fons aquæ uiuæ ſalientis in uitam xternaꝫ Inhis ſcilicet in quibus uerbuꝫ dei crebris ſenſibus etpioſis uelut per ennibus ebulit fluētibus: in his uitæ:ac ſcientiæ et doctrinæ merito montibus et collibuseffectis. digniſſime ſalire uerbum dei dr̄ et exilire. factus in eis per affluentiā doctrina fons aquæ uiuæ ſalientis in uitaꝫ æternam. Similis ē frater meus caprexhynnuloqꝫ ceruoruꝫ in montibus bethel. Caprea uelceruus inter munda habeātur animalia manifeſteex his quæ in deuteronomio ſcripta ſunt indicatur. ēeniꝫ hoc modo ſcriptum hæc enim ſunt animalia quæmanducabitis uitulum et agnum ex pecoribus: et hircum ex capris. ceruum et capreā et bubalum: et trāgelaphum et ibicem. camelum: et pardalum. Sed etſcus ceruo cōꝑatur ī multis ſcripturæ diuinæ locis ut īpſalmo ubi dicit Sicut ceruus deſiderat ad fontes aquarum: ita deſiderat anima mea ad te deus. Verumtamen in ſermonibus quos ex deuteronomio aſſumpſimus: et hoc non negligenter conſiderandum uidetur Quā dignum in animalibus mundis enumerādisordinem tenuerit: ut primo uitulum ſecundo agnuꝫ:tertio hircum ſcriberet: In his uero quæ ſecundum Goyſen non offeruntur ad altare primo ceruuꝫ.ſecundo capreā nominat. Et ita poſt hæc reliqua ordinem ſcribit animantia. Quorum ratio his quibus abundantior gratia ſpiritalis in dono ſcientiæ conceſſaē ſpiritum ſanctum manifeſta et euidens fiet. Nobisinterim quoniaꝫ de ceruo et caprea dicere nunc in expoſitione præſentis uerſiculi in cumbit conueniens uidetur ex ſcripturis diuinis ꝯgregare pro uiribus quæde his animalibus referuntur: de quibus idem. Qoyſes cum de carnibus loqueretur quæ in omni deſid̓rio animæ comederentur: non oblatæ ad altare: ſicutcapr̄a inquit: et ceruus. Egregiuꝫ uero quid uiceſimuſoctauus pſalmus ubi de uirtutibus et efficatia uocisdei per ordinem ſcribit de ceruo hoc modo dicit. uoxdomini perficientis ceruos: ideſt perfectos facientisceruos et reuelabit condenſa. ſicut enim uox dominiintercidere dicitur flāmā ignis: et concutere deſertuꝫ:ita perficer̄ ceruos ac reuelare condenſa memoratur.ſed et in Iob de ceruo ita inuenimus referri ubi dominus ad Iob per turbinem loquitur et nubē Ait Aut ergo obſeruaſti partus ceruorum: aut numeraſti mēſeseorum plenos ad partum: dolores autem eorum ſoluiſti aut nutriſti eorum natos: aut ſine doloribus partus eorum emittes. Abrumpent filii eorum et multiplicabuntur in natiuitate: exibunt et non reuertentur:His adiungēda ſunt ēt illa quæ ī prouerbiis legimushoc modo. Ceruus amicitiarum: et pullus gratiarumloquatur tibi: Hæc interim ad præſens de ceruo nobisſcripta occure: potuerunt. Quæ ob hoc aſſumpſimuſ:ut loquamur non in doctrina humanæ ſapientiæ: ſed īdoctrina ſpiritus ſpiritalibus ſpiritalia computantes.Et ideo inuocemus deum patrē uerbi: quo nobis uerbi ſui manifeſtet arcana: ſenſumqꝫ noſtrum remoueata doctrina humanæ ſapientiæ: et exaltet atqꝫ eleuet addoctrinam ſpiritus ut non ea quæ ſentit carnalis auditus: ſed ea quæ continet uoluntas ſpiritus ſancti proloquamur. Paulus nos apoſtolus docet. īuiſibiliadei ex uiſibilibus ītelligātur: et ea uidētur ex eorū uidētur rōne et ſiilitudīe cōtēplētur: on̄dēs uiſibilis hic mundus de īuiſibili doceat et exēplaria q̄dāleſtium contineat poſitio iſta terrena: ut ab his quæ deorſum ad ea quæ ſurſum ſunt poſſimus aſcendere: atqꝫ ex his quæ uidemus in terris: ſentire et intelligereea quæ habentur in cælis. Ad quorum ſimilitudinemquandā quō facilius colligi per hæc ac ſentiri poſſentdiuerſitates creaturarum: quæ in terris ſunt ſimilitudinem cōditor dedit. Et fortaſſis ſicut homineꝫ deus adimagineꝫ et ſimilitudinem ſuā fecit ita ēt cæteras creaturas ad alias quaſdā cæleſtes imagines per ſimilitudinem condidit et fortaſſe in tantum ſingula quæqueque in tetris ſunt habent aliquid imaginis et ſimilitudinis in cæleſtibus: ut ēt granuꝫ ſinapis quod minimuꝫē in omnibus ſeminibus habeat aliquid imaginis etſimilitudinis ī cælis. Et hoc quod talis ei quædā compoſita ē alternatio naturæ ut cum minimum ſit omnium ſeminuꝫ maius fiat omnibus holeribus: ita ut poſſint uenire aues cæli: et habitare in ramis eius ſimilitudinem ferat non ſolum alicuius cæleſtis imaginis ſꝫipſius regni cæloruꝫ. ſic ergo poſſibile ē ēt cætera ſemina quæ in terris ſunt ut habeant aliquid in cæleſtibusſimilitudinis et rationis. Quod ſi ſemina: ſine dubioet uirgulta: Et ſi uirgulta: ſine dubio et animantia uelalituꝫ: uel repentium et quadrupēdum. ſed et illud adhuc poteſt intelligi ſicut granum ſinapis non unaꝫſimilitudinem tenet regni cælorum: habitationes auiūin ramis ſuis: ſed habet et aliaꝫ ſimilitudineꝫ uel imaginem ꝑfectionis ſcilicet fidei: ita ut ſiquis hebeat fidēſicut granum ſinapis: dicat monti tranſferri ſe: et tranſferet. Ita poſſibile ē ut ēt cætera non in uno aliquoſed in pluribus ſpeciem et imaginē cæleſtiuꝫ ferant. etcuꝫ plures ſint Verbigratia in grano ſinapis uirtutes:quæ reruꝫ exleſtium imagines teneant ultimus et extremus eius uſus ē iſte: qui habetur apud hominesin miniſterio corporali: ita ēt ī reliquis uel ſeminibus:uel uirgultis uel herbaruꝫ radicibusᵈ uel ēt in animātibus intelligi poteſt: ut uſum quidē et miniſteriuꝫ hominibus præbeant corporale. Habeant auteꝫ incorporalium reruꝫ formas et imagines: quibus doceri anima poſſit et inſtrui ad contēplanda ēt ea quæ ſunt inuiſibilia et cæleſtia: et hoc fortaſſis ē quod ille ſcriptor diuinæ ſapientiæ: dicit Ipſe eniꝫ mihi dedit eorum quæſunt ſcientiā uerā: ut ſciā ſubſtantiā mundi et uirtuteselementoruꝫ: initiuꝫ et finē et medietatē tēporuꝫ uiciſſitudinuꝫ p̄mutationes: et conuerſationes tēporuꝫ: ani circulos: et ſtellaruꝫ poſitiones: naturas animaliuꝫet iras beſtiaruꝫ: ſpirituuꝫ uiolentias: et cogitationeshominuꝫ differentias uirgultoruꝫ: et nirtutes radicuꝫſed et quæcunqꝫ occulta ſunt: et manifeſta ſunt cognoui. Uide ergo ſi poſſumus ex his ſcripturæ ſermonibus ea quæ diſcutere propoſuimus lucidius euidentiuſqꝫ colligere. Et eniꝫ ſcriptor iſte ſapientiæ diuinæcuꝫ ſingula quæqꝫ enumeraſſet: ad ultimuꝫ dicit Quiaoccultoruꝫ et manifeſtoruꝫ acceperit ſcientiā oſtēdēsſi ne dubio unumquodqꝫ eoruꝫ quæ in manifeſtoſunt referatur ad aliquid eorum quæ in occulto ſunt .i.ſingula quæqꝫ uiſibilia habere aliquid ſimilitudinis etrationis ad inuiſibilia. Quia ergo impoſſibile ē homi