Druckschrift 
2 (1476)
Entstehung
Seite
326
Einzelbild herunterladen
 

BL b.homines proximuꝫ diligit Ob hoc arguit ſaluator quē: qui opinabatur iuſta anima erga quæ in iniquitatibus īuoluta eſt propinquitatis iura non ſeruet:et iſta de texit illā parabolā quæ dicit in latrōesincidit quidā duꝫ deſcendit ab hieruſalē in hierico etculpat quidē ſacerdotē ac leuitā qui uidentes ſemine p̄terierūt: āplectitur autē ſamaritanuꝫ qui miſericordiā fecerit: et hūc fuiſſe ei proximū ipſius qui propoſuerit reſponſione firmauit. Et ait ei Dade et tu fac̄ ſimiliter. Et eniꝫ natura omnes nobis inuiceꝫ proximi ſumus. Operibus uero charitatis fit proximus ille quipoteſt benefacere ei qui non poteſt. Vnde et ſaluatornoſter factus eſt proximus nobis: nec pertranſiit noscum ſemineces ex latronuꝫ uulneribus iaceremus.Igitur ſciēduꝫ ē dei charitatē ſemper ad deuꝫ tenderea quo et originē ducit et ad proximuꝫ reſpicere cumquo participiuꝫ gerit utpote ſimiliter creatuꝫ in incorruptione. Sic ergo quæcunqꝫ de charitate ſcripta ſūtquaſi de amore dicta ſuſcipe nihil de nominibus curans. Eadē nāqꝫ in utroqꝫ uirtus oſtenditur. Quodſi quis dicat quia et pecuniā et meretriceꝫ et alia ſimiliter mala eodeꝫ uocabulo qd̓ a charitate duci uidetur diligere appellamur. Scienduꝫ eſt in his non proprie ſed abuſiue charitatē nominari. Sicut uerbigratia. Et deus nomen principaliter in eo eſt ex quo omnia et per quem omnia et in quo omnia qd̓ utiqꝫ aꝑte uirtuteꝫ et naturā trinæ ſingularitatis enuntiat: Secundo uero in loco et ut ita dixeriꝫ abuſiue deos dicit ſcriptura ēt illos ad quos ſermo dei fit ſicut confirmat ſaluator in euāgeliis. ſed et cæleſtes uirtutes ſubhoc nomine appellari uidentur cuꝫ dr̄ Peus ſtetit inſynagoga eoruꝫ: in medio auteꝫ deos diiudicat. Tertio uero in loco non abuſiue ſed falſo dii gentiuꝫdæmones appellātur: cuꝫ dicit ſcriptura Omnes diigētiuꝫ dæmonia. Ita ergo et primuꝫ charitatis nomēin deo eſt: propter quod iubemur diligere deuꝫ ex toto corde nr̄o et ex tota anima noſtra: et ex totis uiribus noſtris: utpote euꝫ de quo habemus hoc ipſumut diligere poſſimus. In ipſo iaꝫ ſine dubio continetur ut et ſapientiā et iuſtitiā et pietatē et ueritatē: oēsqꝫ uirtutes pariter diligamus. Onum eniꝫ atqꝫ idemē diligere deuꝫ et diliger̄ bona. Secundo ī loco quaſiabuſiuo atqꝫ in deriuato noīe et proximuꝫ diligereiubemur tanꝙͣ noſipſos. Tertiuꝫ uero eſt quod falſoſub caritatis titulo nominatur diligere uel pecuniamuel uoluptates uel omne quicquid ad corruptelā pertinet et errorē. Non ergo ītereſt utruꝫ amari dicaturdeus aut diligi. Nec puto qd̓ culpari poſſit ſi quis deum ſicut Ioannes caritatē: ita ipſe amorē nominet.Beniqꝫ memini aliquē ſanctoruꝫ dixiſſe Igātiuꝫ nomine de chriſto. Geus autē amor crucifixus ē. Necreprehēdi euꝫ pro hoc dignuꝫ iudico. Sciendum ta ē omnis qui uel pecuniā diligit uel ea quæ inmundo ſunt materiæ corruptibilis uirtutē caritatisquæ ex deo eſt ad terrena et ad caduca deducit et rebus dei abutitur ad ea quæ non uult deus. Non eīꝫdilectionē deus horuꝫ ſꝫ uſum hominibus deus dedit. Hæc autē paulo latius diſcuſſimus uolētes de natura caritatis et amoris apertius attētiusqꝫ diſtīguere: ne forte q̄m ſcriptura dicit quia dus ē caritas omne qd diligitur ēt ſi corruptibile ſit ex deo eſſe et hoccaritas et dilectio putaretur. Sꝫ oſtēditur res quidēdei et munus eius eſſe caritas non tamen ſemper abhoīnibus ad ea quæ dei ſunt: et quæ deus uult opuseius adſuꝫ. Sed et hoc ſcire oportet qd̓ īpoſſibile eſtut non ſemꝑ huāna natura aliquid amet. Omnisqꝫ qui ad id ætatis uēerit: quā pubertatē uocāt amataliquid ſeu mīus recte cuꝫ amat quæ oportet ſeurecte et utiliter cum amat quæ oportet. Deruꝫ nonnulli hunc amoris affectuꝫ qui aīæ rationabili iſitusē beneficio cōditoris aut ad amorē pecuniæ trahunt:et auaritiæ ſtudiuꝫ: aut erga gloriā captādā: et fiunt īanis gloriæ cupidi: aut erga ſcorta ſectanda et inueniuntur impudititiæ libidinisqꝫ captiui: aut ad alia hisſimilia uirtutē tāti boni huius effundunt. Sed et cuꝫerga diuerſas artes amor iſte ducitur quæ manu miniſtrātur: aut per ſtudia præſentis uitæ non ſolum neceſſaria Ut uerbigratia dixeriꝫ erga artē palæſtricā uelcurſus exercitia aut ēt erga geometricā uel muſicamuel arithmeticā confertur: atqꝫ ad alias uel huiuſcemodi diſciplinas: nec ſic quidē uidtur mihi uſus eiusprobabiliter ſummi. Si eniꝫ qd̓ bonuꝫ eſt: hoc et probabile eſt: Bonuꝫ ergo proprie non erga uſus corporeos. ſed in deo primuꝫ et in animi uirtutibus intelligitur. conſequenter ergo ſolus ille amor probabiliseſt: qui deo et animi uirtutibus coaptatur. et hoc itaſe habere diffinitione ipſius ſaluatoris oſtēditur ubiinterrogatus a quodā quod eſſet mandatum maiusomniuꝫ et primum in lege reſpondit. Piliges dominuꝫ deum tuuꝫ ex toto corde tuo: et ex tota anima tua: et ex totis uiſceribus tuis. Secundum uero ſimileilli Piliges proximum tuum ſicut teipſuꝫ. Et adiecitIn his duobus mandatis omnis Lex pendet et prophetæ oſtendens per hæc duo iuſtum amorem legitimumqꝫ conſtare: atqꝫ in his uniuerſam legē prophetaſqꝫ pendere. Sed quod et Paulus ait non adulterabis: non occides: non furtum facies: non falſum teſtimoniuꝫ dices: et ſi quod eſt aliud mandatum ī hocuerbo inſtauratur in quo ait diliges proximum tuuꝫſicut teipſuꝫ. Quod hoc modo facilius explanabitur.Ponamus uerbicauſa mulierem amore uiri alicuiusardentē: cupientēqꝫ in conſortium eius aſciſci. Nonne omnia ita aget et omnes motus ſuos ita temperabit ut ſcit illi placere quē diligit ne forte ſi in aliquotra uoluntatē illius egerit conſortia eius uir ille optimus refutet ac ſpernat. Poterit ne hæc mulier quæerga amorē uiri illius toto corde: tota anima totiſqꝫuiſceribus feruet: aut adulterium cōmittere: quæ euꝫnouerit amare pudicitiā: aut homicidiuꝫ quæ eum nouerit mitē̓: aut furtuꝫ quæ ei ſciat liberalitatē placere:Aut concupiſcet aliena: quæ omnes concupiſcentiaserga amorē uiri illius habeat occupatas? Sic ergo incaritatis perfectione: et omne mādatuꝫ inſtaurari dicitur et legis uirtus prophetarumqꝫ pēder̄. Propteriſtud caritatis uel amoris bonuꝫ ſancti nec in tribulatione anguſtiātur nec aporiati exaporiātur: nec deiecti depereunt: ſed quod in præſenti eſt momentaneuꝫet leue tribulationis eorum ſupra modum æternumgloriæ pondus operatur illis. Non eniꝫ omnibus ſꝫpaulo et his qui ei ſimiles ſunt præſens hæc et momentaria ac leuis dꝛ̄ tribulatio: quia ꝑfectā charitatēdei in chriſto ieſu per ſpiritum ſanctum habent ī corde ſuo diffuſaꝫ. Sic deniqꝫ et iacob patriarchā amorRachel ſeptē ānos cōtinuos in laboribus poſitū:diurni æſtus et nocturni frigoris uſtionē ſentire ſinit. Sic ipſuꝫ Paulum in amore huius incenſum audio dicentē Charitas omnia patitur: omīa credit: omnia ſperat omnia tolerat: caritas nunꝙͣ cadit. Nihilergo eſt quod non toleret qui perfecte diligit. Pluraautem quando non toleramus certum quod ob hocquia caritatē quæ omnia tolerat non habemus: et ſinon ferimus aliqua patienter: Iccirco eſt caritasnobis quæ omnia patitur deeſt. In luctamine quoqꝫeo quod eſt nobis aduerſus diabolum quo frequen