¶ Titulus¶ decimuſſextus
Appropriatio beatitudinis.Ꝙͣtū ad primū .ſ. quid ſi §. j.gnificet ſcīa. Notandū ē ꝙ nomē ſcīe importat certitudinē cognitōis et iudicij ꝑ diſcurſūrōnis. Un̄ oīs certitudinalis cognitō alicuiꝰꝑ rōnis collatōneꝫ dr̄ ſcīa. Ad hoc aūt ꝙ intellectꝰ hūanꝰ ꝑfecte aſſēciat veritati fid̓i duoreqͥrūt̉. Primū ē vt ſane capiat ea q̄ ꝓponūt̉.et hoc ꝑtinet ad donū ītellectꝰ. Secūdū ē vthēat certū iuditiuꝫ de eis diſcernēdo credēdaa nō credēdis ⁊ agēda a vitādis. Et ad hoc eſtneceſſariuꝫ donū ſcīę. Et ſicut ſcīa q̄ ē v̓tus intellectualis hꝫ certitudineꝫ de rebꝰ creatis exrōne demōſtratīa. ⁊ ideo ē ẜm hūanū modū:ita ſcīa q̄ ē donū ſpūſ ſct̄i. hꝫ certitudinē de rebus credēdis ⁊ agēdis ſupͣ hūanū modum expn̄tia ſpūſſct̄i. hec. b. tho. in ſcpͥto ſr̄. iij. ſentē.di. xxxv. art. iij. q. j. ¶ Sꝫ ad maiorē hoꝝ declaratōeꝫ ẜm Raÿ. ī ſūma. Sciēdū ē ꝙ certitudo iudicij de aliqͦ ſit duobꝰ mōis. Uno mō ꝑcauſaꝫ altiſſimā. ⁊ hoc vel ſimpl̓r. ⁊ ſic ſapiēsdr̄ qͥ nouit altiſſimā cām ſimpl̓r .i. ip̄m deumvel ẜm qͥd .i. in aliqͦ gene̓ inqͣtū ꝑ illam pt̄ dealijs iudicare. Et ſic ē ſapīa q̄ eſt v̓tus intellectual̓. Nam ſapiēs ī vno qͦꝫ genere dr̄ qͥ nouitaltiſſimā cām ī illo gene̓. ꝑ quā pt̄ de oībꝰ illiꝰ gene̓is iudicare. Alio mō certitudo iudicijfit ꝑ cauſas ſcd̓as vl̓ inferiores. Et tl̓is certitudo dr̄ ſcīa. Et iō ſapīa in hoc differt a ſcīa.qꝛ ſapīa ē cognitō reꝝ diuinaꝝ. Scīa v̓o ē cognito reꝝ hūanaꝝ. Secūdū ē ꝙ ex dr̄ſo. vel exdr̄a medij ꝯgnoſcendi aſſumit̉ dr̄a int̓ ſapīaꝫet ſcīaꝫ. verbi grā. Cū ꝑ res creatas cognoſcimus deū hec cognitō magis ꝑtinet ad ſcīaꝫ ꝙͣad ſapīaꝫ ⁊ ecōuerſo. Cum de rebo creatis ẜmrōnes diuinas iudicamꝰ. hoc magis ſpectatad ſapīam ꝙͣ ad ſcīaꝫ ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ix.art. ij. Tertiū qd̓ ē ꝯſiderādū ē. ꝙ ſcīa q̄ eſt donū ad qͣtuor ordinat q̄ ſūt nob̓ nccͣia ad ſalutem .ſ. ad ſpecl̓atōꝫ. oꝑatōeꝫ. ꝯuerſatōꝫ. et admīſtratōꝫ. ¶ Donū ſcīe ordīat̉ ad qͣtuor. Prīoad ſpeculatōꝫ qꝛ .ſ. ꝑ donuꝫ ſcīe. ſcit ꝓcerto qͥdfide tenere debeat. ⁊ diſcernere credenda a nōcredendis. Un̄ ciprianꝰ in li. de lapſis ait. Mādant aliqͣ martires fieri. ſed ſi iuſta ſūt. ſi licita ſi nō ꝯtra dn̄m ip̄m. ac dei ſacerdotē .i. p̄latū facienda ſūt. Mandāt ſct̄i martires aliqua fieri. Sꝫ ſi ſcripta nō ſūt in lege dn̄i quemandāt. faciēda nō ſūt: an̄ ē vt ſciamꝰ eos illa a dn̄o impetraſſe q̄ poſtulāt. et tūc face̓ qd̓mandāt. Nō em̄ ſtatī videri pt̄ d̓ diuīa maieſtate ꝯceſſū. qd̓ fuerit hūana pollicitatōne ꝓmiſſū. di. l. Si quis. hinc ⁊ aug. ī enchiridio:ait. Longe tollerabiliꝰ eſt ī his q̄ a religiōe ſeiūcta ſūt mētiri. ꝙͣ in his ſine qͦꝝ fide vel noticia deus celi non pōt falli. xxij. q. ij. In ip̄aꝝ.¶ Scd̓o ſcīa ordinat̉ ad oꝑatōem. Nō em̄ cognitō rerū ꝙͣtū ad ſuas naturas ⁊ qͥdditatesꝑtinet ad donū ſcīe. ſꝫ ſola cognitō pͣctica. quahō ex pn̄tia ſpūſſct̄i vt ſupͣdictuꝫ eſt. quādam
certitudinē ꝯcipit de agēdis. Un̄ bonū ſciētieſecundario ſe extendit etiā ad oꝑatōeꝫ. ẜm ꝙꝑ ſcīam credibiliū et eorū q̄ ad credibilia ꝯſequunt̉ dirigimur in agēdis. ẜm illud Iacobiiiij. Sciēti bonū ⁊ nō faciēti pct̄m eſt illi. vbigloſa. Sciens bn̄facere et nō faciēs maiꝰ peccatū hꝫ ꝙͣ ſi neſciret: ꝙͣuis ignorātia boni .ſ.neceſſarij ad ſalutē magnū ſit pct̄m. cuꝫ ſcriptū ſit. j. ad coꝝ. Ignorās: ignorabit̉. vnde etgreg. in li. moral̓. Qui ea q̄ dei ſūt ſapiūt a domīo ſapiūt̉ .i. approbāt̉ ea oꝑando. Qui ea q̄dei ſūt neſciūt. a dn̄o neſciūtur .i. reprobant̉.Et qͥ ſtultus fuit in culpa. ſapiēs erit in penabiſ. xxxviij. Qui ea. Et xp̄c luce. xij. Seruꝰ qͥſcit volūtatē dn̄i ſui ⁊ nō facit plagis papulabit multis. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ix. art. iij. ¶ Tertio valet donū ſcīe ad bonā int̉ malos ꝯuerſatōem. vn̄ mgr̄ ſen. in lrā in. iij. di. xxxv. dīc ꝙꝑ donū ſcīe ſcimꝰ ꝯuerſari ī medio natōis praue ⁊ ꝑuerſe. ⁊ abſtine̓ a mal̓. Et hiero. dīc. habeto ſīplicitatē colūbe. ⁊ nemī machine̓is dolos: ⁊ aſtutiā ſerpētis. ne alioꝝ ſupplāteris īſidijs. Nō ml̓tū diſtat a vicio ī his .ſ. q̄ ꝑtinētad ſalutē. deciꝑe vl̓ decipi poſſe xp̄ianū. xvj. q.j. Si cupis. ¶ Quarto ſcīa q̄ ē donū valet adrectā tꝑaliū bonorū admīſtratōꝫ. vn̄ aug. dīcꝙ actō qͣ bn̄ vtimur rebꝰ tꝑalibꝰ. ſcīe dono attribuit̉. Idē aug. ad macedoniū. Omēs qͥ ſibigaude̓ vident̉ acqͥſitis. eiſqꝫ vti neſciūt. alienūpoſſidere cōuincunt̉. hoc enim certe alienumnō ē. qd̓ iure poſſident̉. hoc at̄ iure qd̓ iuſte:hoc at̄ iuſte qd̓ bn̄. Oē igr̄ qd̓ male poſſideturalienū ē. Male at̄ poſſidꝫ qͥ male vtit̉. xiiij. qiiij. Quid dicā. Donū igr̄ ſcīe facit ꝙ bōa tꝑalia licite acqͥſita. bn̄ poſſideāt̉ ꝑ bonū vſū eorū nō abutēdo. Rō at̄ huiꝰ ē. qꝛ creat̉e ſūt exqͥbꝰ hō occaſional̓r a d̓o auertit̉ ẜm illd̓ ſap̄.xiiij. Creatue̓ fct̄e ſūt ī odiū ⁊ ī muſcipulā pedibꝰ īſipiētiū. q̄ videlꝫ de his rectū iuditiū nōhn̄t. qꝛ peccando ꝑ inordīatū affectū eaꝝ ponūt ꝑfectū bonū ī creaturis. vltimū finē ī eisꝯſtituēdo. Sed rct̄m iuditiū de creaturis hēt̉ꝑ donū ſcīe. qd̓ .ſ. ſt̄ īferiora eo ſn̄ ꝯꝑatōe et iōn̄ p̄ponēda eī ī affctōe tho. ſcd̓a ſ. q. ix. ar. iiij.¶ De dr̄a inter ſcīaꝫ hūanaͣ. §. ij⁊ prudētiā ⁊ ſcīaꝫ put ē donū. Si at̄ arguat̉ ꝙꝓpt̓ bonū vſū tꝑaliū. n̄ ē nccͣariū donū ſcīe vtnūc dictū eſt. qꝛ prudētia ⁊ hūane ſcīe vident̉ad hoc ſuffice̓. Nam cū prudētia ſit recta ratōagibiliuꝫ ẜm ph̓m. ij. ethico. et ſciētie humanemulta docēt de hmōi bono vſu temꝑaliuꝫ. vtTul̓. li. de offi. Reſpondet raynerius pꝰ Tho.ꝙ ſciētia que ē donū in hoc differt a prudētiaquia prudētia nō certitudinal̓r ſed magis extimatiue habꝫ iuditiū de agēdis. Sꝫ ſcīa q̄ eſtdonū hꝫ certitudinē iuditij d̓ agēdis ex pn̄tiaſpūſſct̄i. ⁊ ideo falli non pōt Tho. ſuꝑ. iij. di.xxxv. vn̄ ⁊ ſapiēs inqͥt Sapīe. ix. Mitte illamſcꝫ grāꝫ tuā de celis ſanctis tuis. et a ſede magnitudīs tue: vt mecū ſit. ⁊ mecum laboret. ⁊