¶ Titulus¶ Decimuſquintus
deus creauit celū et terraꝫ. Ubi doctores ponūt plures celos. Et infra. Fecit luminariaduo magna .ſ. ſolem lunā et ſtellas. Et poſuit ea in ſigna. tēpora. dies et annos et huiꝰ.Un̄ videt̉ neceſſaria vel ſaltim vtilis aſtronomia ad notitiā ſcripturaruꝫ. Quam quia beata maria plene habuit. et iſtam videtur einon defuiſſe. Ꝙͣtum tamē ſpectat ad ſaluteꝫminus ceteris videtur vtilis. Sed et multuꝫcurioſa et ī aliquibus ſuperſtitioſa et heretica. credentibꝰ videlicet aſtra dominari volūtati hominū. Un̄ et Amb̓. dicit. Qui his ſtudent curam anime non habēt. diſ. xxxvij. Qd̓autē vtilitatis ē ī ea et valēs ad notitiā ſcripturarū et deum contemplādum habuit bt̄amaria. ¶ De ariſmetrica que eſt circa numeros. Numeri ip̄i in ſcripturis continent magna miſteria. vt patet ī binario. ternario. qͣternario. ſenario. denario et huiuſmōi. ſꝫmexpoſitionem doctorū. et cōputationes ānorum de vitis antiquoruꝫ ibi notantur. Et ſicvidet̉ neceſſaria ſciētia ariſmetrice ſeu algoriſmi ad eius intellectum. Qd̓ verum eſt: ſedmodica ꝑs et facilis ad capiendū. Et quod deea fuit expediēs habuit bt̄a maria. nō ad faciendas cōputationes raciocinij mercatoruꝫ¶ Geometria que eſt de mēſuris. cum ī ſcriptura fiat mentio. de diuerſis mēſuris. et cubiti. ⁊ calami. rīciridis. modij. chori. īliquidiſcades. ephi et huiꝰ. vtilis eſt ad notitiaꝫ eius.et inꝙͣtum huiuſmōi. habuit eam bt̄a maria¶ Ꝙ habuit ſcientiā theologie in ſūmo. ptꝫDicit eī pͣs. A mādatis tuis ītellexi. Ubi gloſa aug. Impletio mādatorū auget ītellectūet cognitionē operāti. Sed beata maria ſuꝑom̄es obſeruauit. gͦ ſuper oēs ītellexit. Itemezech̓ j. dicitur. Cum eleuarent̉ aīalia eleuabantur pariter et rote iuxta ea. Ubi expoītGreg. ꝙ cum eleuātur doctores in vita .ſ. ſpirituali: honoratur et exaltatur in eis ſciencia. Sꝫ beata maria fuit eleuatiſſima. ergoſuper omnes habuit ſcientiā theologie. Und̓et habuit aureolam doctorū ẜm doc. Et figurata ē in archa que habebat in ſe legem dei.Preterea intelligere om̄s ſacras ſcripturasvidetur eſſe ſupra ꝯmunē ſtatum ſct̄oꝝ viatoꝝ. et tamen incōueniens eſt ponere. ꝙ aliquid a ſpūſancto ſit dictuꝫ. qd̓ a nullo fueritintellectū. Iuxta illud Iſaie. Uerbum quodegredietur de ore meo: ait dominus. non reuertetur ad me vacuū. Ex his infertur ꝙ ꝑfecta cognitio ſcripturaꝝ omniū. ẜm intellectum ip̄ius ſpūſſancti loquentis per ſcripturas: pertinet ad ſtatum qui eſt ſuper ſtatumomniū viatoꝝ. Hic aūt ē beate marie. gͦ ip̄aſciuit theologiā īproportōnabilit̓ vniuerẜ.¶ De artibꝰ mechanicis ſciēdū. ꝙ cū naturanō deficiat in neceſſarijs nec habūdet in ſuꝑfluis. ml̓tofortius hoc agit gr̄a que potior ēꝙͣ natura. Sꝫ quedam artes mechanice erātbeate marie neceſſarie. vt muliebres. quedaꝫ
ſuꝑflue vt viriles. gͦ primas habuit non ſecundas. ſicut eſt ars milicie mercatoꝝ. lapidicinaꝝ et hꝰ. Inter muliebres aūt artes vttextura. aurifrigiū. ſutura. nere. et alia plura hꝰ. Cum huiuſmodi ſint ſubtilia. ordinantur magis ad vanitatem ꝙͣ neceſſitatē. nonvidetur ꝙ beata maria illis intēderit. De eaem̄ dicitur. Optimaꝫ ꝑtem elegit ſibi mariaLuc̄. x. Ubi glo. Bona pars actiua. Meliorꝯtemplatiua. Optima mixta ex vtraqꝫ. Hācelegit beata maria. Ergo debuit habere oꝑaactiue que nō repugnarēt ꝯtemplatōni. Un̄de ea dicitur. ꝓuer. vltimo. Queſiuit lanamet linum. et oꝑata eſt ꝯſilio manuū ſuarumEt manum ſuam miſit ad fortia .ſ. opera miſericordie. et digiti eius apprehenderūt fuſū.Et in legēba eius dicitur. ꝙ certa hora dieivacabat operi texture. digniſſimū em̄ ad qꝛordinātur mechanice: eſt veſtimentū. Et digniſſimū omniū veſtimentoꝝ fuit tunica inconſutilis. quam fecit beata maria filio. Etſic ars mechanica eiꝰ cauſabat nobiliſſimūeffectū. ergo excedebat alios in mechanicis.¶ Pro ꝯcluſione omnium p̄dictoꝝ dicit Alber. ꝙ beata maria ſufficiēter perfecta fuitper hītum nature et gr̄e in oꝑatōnes exire.et finē ꝯſequi cuiuſlibet ſcīe. Et hec ſcientiaexiuit in actū et oꝑatōnem. qn̄. vbi. qualiter.et qͣntum ordinabat̉ ſibi in ſui beatitudineꝫet alioꝝ ſalutem. Habuit etiā ꝑfectam ꝯgnitionē omniū ꝑtinentium ad ſuaꝫ beatitudinem ẜm ſtatum vie ꝑtinētium. Et nulloruminutiliū et ad grām īpertinentiū. Un̄ aīa eibeatiſſima. nulla in ſe habuit īutilia vel inꝑtinentia: ſed ꝑ totum gr̄a plena fuit. Undeom̄ia que in ip̄ius aīa fuerūt. vel naturaliavel acquiſita. ſic erant gr̄a informata. vel cūgr̄a ꝯiuncta. cum om̄ia iam eſſent gratuitaUn̄ omnis ſcīa eius gratuita. om̄is dilectiogratuita. om̄is oꝑatio gratuita. vt ſine omnireſtrictōne om̄i farie ſit gracia plena.¶ Cercia gracia gratisᵐ. §. iij.data eſt fides. que differt a fide ꝓut eſt virtustheologica. qꝛ inꝙͣtum virtus theologica. fides eſt qua aſſentit̉ his que nō videntur. Sꝫinꝙͣtum gr̄a gratis data vt hic. īportat quādam mētis certitudinē vltra ꝯmunē modūvel quandā ꝯſtantiā ex fide. vel ſermo de hisque ſunt fidei. Et de conſtantia fidei certumeſt ꝙ omnes ſuperauit. Nam omnes defecer̄tpre timore in fide in paſſione: ipſa ſemꝑ firma ꝑmanſit. Unde de ea exponit̉ illud Eccͣsj. Generatio preterit .ſ. a fide. generatō aduenit ad fidem veniens. terra aūt .i. v̓go mariaque nobis protulit fructum ventris ſui ih̓mineternum ſtat firma in fide. Ex eius quoqꝫ fide ſecutus eſt effectus improportionabilis fidei aliorū. Unde ſaluator filius eius:ait. Si habueritis fidem vt granum ſinapis: dicetis mōti huic. Tollere et mitte te in