¶ Capitulum
¶ Decimumſextum
dice̓ valeat illud Eccͣi. xxiiij. In me oīs gr̄a. Etiō trāſite ad me om̄s qͥ ꝯcupiſcitis me ⁊cͣ.¶ De pͥma gr̄a que ſolum .§. j.reꝑit̉ ī hoīs dic̄ apl̓s ad heb̓. vlt̓. Optimū ē gr̄aſtabilire cor. iō aūt optimū. qꝛ nil meliꝰ in vitaEſt .n. qͥd ita p̄cōſū: ꝙ ea ꝑcipit̉ bonū infinituꝫvn̄ Pe. j. canoīca. Maxīa ⁊ p̄cioſa nob̓ donauitdeus. vt ſimꝰ diuine nature conſortes ⁊ dij ꝑ ꝑticipatōꝫ Eccͣi. .xl. Gr̄a dei ſicut paradiſus ī bn̄dictōibꝰ. Parat .n. nob̓ dei viſū .i. aſpectū. ⁊ ſecuꝫhabet omnē ſpūalem bn̄dictōnem. Et illis ſolisdr̄. Uenite benedicti patris mei ath̓. xxv. quicū gr̄a tranſierūt iſta de ſcl̓o. ¶ Sꝫ ⁊ iſta gr̄aē triplex real̓r diſtincta vna ab altera ⁊ diuerſieffectꝰ. Eſt .n. gr̄a ſacramētal̓. Eſt gr̄a v̓tualisEſt gr̄a muneral̓. om̄is iſta gr̄a fuit in virgine⁊ perfectiſſime. Et iō veriſſime dr̄ ei. Aue gratia plena. Et de p̄ma gr̄a .ſ. ſacramentali: dicitmagiſter in. iiij. ꝙ ſacramentū ē inuiſibilis gr̄equam .ſ. continet viſibilis forma.¶ Tractando igr̄ de gr̄a .§. ij.q̄ .ſ. ī oībꝰ. vij. ſacramētis ē varia. Sciēdū ꝙ ſicqd̓libꝫ ſacramētū ꝯtinet in ſe gr̄aꝫ gͣtū faciētē.ad tollēdū morbū pct̄i vl̓ reliqͥas eiꝰ. vn̄ ⁊ medicine aīe dicūt̉. ſicut que auferūt a corꝑibꝰ. morbos medicine corꝑal̓. vn̄ ex qͦlibꝫ eoꝝ deuote ſūpto recipit̉ vl̓ auget̉ gr̄a ſi nō ponat̉ obſtacl̓mAd recipiēdū igr̄ talē. tal̓ reqͥritur actual̓ receptō ſacramēti cū fieri pōt. Et iō ſi dicimꝰ virginē plenā hac gr̄a: oportꝫ etiā dice̓ ꝙ ſacramēta ſuſcepit. qd̓ firmat alb̓. ſuꝑ miſſꝰ ē. oīa videlꝫſacramēta ſūpſiſſe ordīe excepto. Sed ⁊ ip̄os ꝑeqͥpollētiā accepit vt dicet̉. Sed qꝛ nō eis eguit. qm̄ pct̄m nullū actuale ꝯmiſit: originale cōtractū iā ꝑ ſct̄ificatōem in vtero mr̄is ſue eratextīctū cū reliquijs ſuis. Iō oportꝫ circa hm̄oitria vide̓. Prīo qͣre ip̄a ſacramēta ſuſcepit. Secūdꝰ qͣre hoc ſcpͥtura reticuit. Tercō qͥd vtilitatis ex eis acqͥſiuit. ¶ Ꝙͣtū ad pͥmū ẜm alb̓. vbiſupͣ ſciēdū ꝙ (vt dictū ē) v̓go maria nō accepitſacram̄ta ex nccͣitate vt alij: ſꝫ tplici ex cā ip̄aſacramēta deuote ſuſcepit. Prīa ob ſui maiorēhuīliatōꝫ. Scd̓a ob alioꝝ īſtructōꝫ. Tercia obbonoꝝ ſuꝑerogatōꝫ ¶ Ꝙtū ad pͥmū. Sicut pͥmū documētū qd̓ dedit nob̓ ⁊ infudit prima mr̄Eua fuit ſuꝑbia. qͣ voluit ſe deo eqͣri: ita primamarie virtꝰ (inquit Ambroſiꝰ) ē huīlitas. hācnos mater ſpūalis in om̄ibus edocuit. Un̄ ſicutlegalia obẜuauit īſtituta ꝓ pct̄oribꝰ tāꝙͣ pct̄oſubdita foret. q̄ tn̄ om̄i carebat: vt ptꝫ ī ſacrificio purificatōis. ⁊ filij redēptōe. Ita etiā ſacramēta q̄ ſūt medicine principal̓r pct̄oruꝫ ex humilitate ſuſciꝑe voluit. Unde Per. Uere virgomaria nō indiges purificatōe. Sꝫ nec filius tuus circūciſiōe. Eſto ergo ⁊ tu ſicut vna ex mulieribus ſicut ille eſt onus ex illis .i. pct̄oribusẜm apparētiā. ¶ Secūdo ſacͣmēta ſuſcepit bt̄amaria ꝓpter inſtructōꝫ alioꝝ. vt ꝑfectos doce̓tſui exēplo ẜuare leges ſuꝑioꝝ. etiā ſi nō tenerē
tur. promulgatū fuerat a dn̄o ꝑ apl̓os oībꝰ edictū. Eūtes docete om̄s gētes: baptizātes eosī noīe. pa. ⁊ fi. ⁊ .ſ .ſ. docētes eos ẜuare q̄cūqꝫ mādaui vob̓ Math̓. vlt̄. vt de pn̄ia. de eucariſtia. etalijs hm̄oi. Uoluit gͦ bt̄a v̓go obẜuae̓ ⁊ hec mādata filij. vt īuitaret nos exēplo ad ob̓iaꝫ. pct̄ores etiā inſtruit vt nō erubeſcāt aſſume̓ remedia hūilia. ad delēdū pct̄a īſtituta. Erubeſcantaliqͥ pct̄ores ſciri. ⁊ iō nō ꝯfitēt̉ pct̄a ſua. ne cōgnoſcāt̉ tales eē qͣles ſūt ī malicia. Un̄ Bern̄.oīa inſania hoīm. pudet ablui .ſ. ꝑ ſacramēta. ⁊nō pudet inqͥnari .ſ. ꝑ pct̄a. pudet ſordes abſterge̓. et nō pudet contrahe̓. Beata maria v̓o cumeēt ſine pct̄o. tn̄ ſacramēta ꝯtͣ pct̄a in remediūīſtituta ſuſcepit. acſi eēt peccat̉ x. ¶ Tercō ꝓpterbonoꝝ ſuꝑerogatōꝫ. vt dr̄ apocͣ. vlt̓. Qui iuſtꝰē iuſtificet̉ adhuc. Et ī ꝓuer. dr̄. Iuſtorū ſemitaq̄ ē via arta v̓tutū qͣi lex ſplēdēs ꝓficit ⁊ creſcit.uſqꝫ ad ꝑfectū diē .ſ. diſionē clarā patrie. Tepidoꝝ .n. ⁊ īꝑfectoꝝ ē ẜuare nccͣia ad ſalutē. ⁊ nōcurare in āteriora ſe extēdere. qd̓ periculoſū eſt⁊ diſpoſitō ad caſū. Sꝫ ꝑfecti cōſiderātes ꝙ ſtatꝰ gr̄e ⁊ v̓tutū eſt qͣi infinitꝰ. qꝛ nunꝙͣ poteſt tantū in gr̄a ꝓficere. quin valeat multomagis creſcere. ꝓpter qd̓ dicit apl̓s. Creſcentes in gr̄a deiſcꝫ ſitis. Nā vt dr̄ Eccͣi. Cū ꝯſumauerit homo.tūc īcipiet reſpectu eꝰ qd̓ reſtat ad balēdū meritū auge̓. Uirgo igr̄ maria. etſi ī ſct̄ificatōe ſuafuerit ex vtero mr̄is plena gr̄a: ⁊ in ꝯceptū filij multomagis repleta tāta .ſ. qͣnte erat capaxpura creat̉a: nō adeo ꝙ nō potuerit ī ea creſce̓dū erat viat̉x. hoc .n. fuit pͥuilegiū ſoliꝰ xp̄i qͦgtiā accepit ab īitō ſuo īfinitā: ita .ſ. vt n̄ poſſꝫ īea creſce. Et iō qͦttidie magis ac magis bt̄a maria ī ill̓ exercebat̉. vn̄ poſſꝫ magis me̓itū augē⁊ deo place̓. Et iō ſacr̄a ſumebat. etſi eis n̄ ege̓tbt magis in gr̄a creſce̓t ꝑ effectū ſacramētorū.¶ Ꝙͣtū ad ſecūduꝫ prīcipale de gr̄a ſacͣmētali.Quare .ſ. nō ſūt hec de ea ſcripta in euāgl̓io vl̓actibꝰ apl̓oꝝ. Ad qd̓ Alber. vbi ſupra aſſignatſex ratōes. ſꝫ tm̄ tres ponentur.Primo ꝓpter vanitatē noſtram reprimendam.Secundo ꝓpter claritatē patrie appetendā.Tercō ꝓpt̓ ſuꝑfluitatē a ſcriptura remouēdā.¶ Pro primo dr̄ in li. ſap̄. Uani ſūt om̄s hoīesCū .n. boni agimus aliquid vanitate gl̓e ducticupimus illud alijs innoteſci. etiam ſi mīmumſit illud. quod Xp̄c ꝓhibuit: dicēs. Cū facis elemozinā: noli tuba cane̓ ante te Mat. vj. Uirgoaūt maria cū eēt excellētiſſimi meriti. ⁊ oꝑa excellētiſſima pl̓ima fecerit. vt ip̄a ſacͣmēta ſuſcipiēdo. ⁊ multa alia: noluit tn̄ ea exprimere velnarrare face̓. vt diſcamꝰ occl̓tare bona oꝑa nr̄aqn̄ nō eſt neceſſariū. Sic ⁊ filiꝰ eiꝰ ea q̄ egit dſqꝫ ad annū triceſimū vite ſue q̄ vtiqꝫ friuola nōfuerūt ſꝫ om̄ia magnifica ⁊ excellētiſſima. necip̄e narrauit nec euāgeliſtis exprimi voluit. vn̄⁊ greg. in mora. Dep̄dari deſiderat. qͥ thezaurūſcꝫ bonorum oꝑm publice in manu portat. EtBern̄. Increpat xp̄i natiuitas ſe laudātes ⁊ ſe