¶ Capitulum¶ Decimumquartum
etſi longemaior ⁊ dignior. viſitat eā ⁊ prima ſalutat. cū ea manens tribus menſibus ad ẜuienduꝫ in partu. et leuandū natū Ioh̓eꝫ baptiſtaꝫde terra. quem in vtero exiſtentē Elizabeth virgo ſalutans: per filium iam conceptuꝫ ſanctificauerat. ⁊ deum excellenter magnificat: docēsconiugatos deum collaudare: et gratias agerecum filios generant. Eos inſuper ad eccleſias:et ad dei verbum audienduꝫ ducere. Sic enimMaria et Ioſeph paruulum Xp̄m duodennemduxit ad templum. Ubi exponebatur lex dei.In nuptijs quoqꝫ nepotis ex matre ſcilicet Iohannis ſe reperiens. compatiens verecundieſponſi ex defectu vini. a filio ſupplementuꝫ procurauit: vt diſcant coniugati neceſſitatibus ſuorum prouidere. ¶ Uidua auteꝫ effecta ex morte ſponſi. non aliuꝫ ſponſum duxit. Licet enimhoc non prohibeatur. Status tamen vidualispoſt vnicum magis collaudatur. Exercitiumautem viduarum eſt ieiunijs et vigilijs et orationibus intendere. Nam viuens in delicijs vidua (vt ait apoſtolus .j. ad Thimotheū. d̓) mortua eſt. Quod totū faciebat beata Maria. vt docet Ambroſius in libro de virgībus. Sequebatur autem filium audiendo eius predicatōeꝫ etmiracula aſpiciendo. Status auteꝫ viduarumeſt ꝯmuniter cū tribulatōnibus ⁊ oppreſſionibꝰab alijs. Sic ipſa paſſa eſt maximuꝫ doloreꝫ ininiuſta condemnatōne filij. iuxta cruceꝫ aſpiciens innumera obprobria ei illata et penas: totum patientiſſime ferens. ſine querela vl̓ contumelia ad crucifixores. Et ne remaneret ſola exquo ſponſus eius iam mortuus erat. Et ip̄e abea per mortem receſſurus erat. ideo cōmendauit eā Iohanni. Poſt aſcenſionē auteꝫ filij viſitabat vidua loca deuotōnis. vbi filiꝰ fecerat aliquod opus egregium. vt montē caluarie. locuꝫnatiuitatis. annūciatōnis. et hm̄oi: cū iaꝫ eſſetxlvj. annorum vel circa. Et ſic patet ꝙ vita eiꝰ ēregula omniū.¶ Quarta littera eſt. I. .§. vj.inſinuans ꝙ ip̄a eſt iaculū inimicorū. ſcꝫ infernaliū. Unde de ip̄a dicitur in Canticis. Terribilis vt caſtrorū acies ordinata. Terribilis vtiqꝫbeata maria ſpiritibus malignis. Unde freq̄nter ad eam orat eccleſia. Tu nos ab hoſte protege: et hora mortis ſuſciꝑe: quādo maiora contra nos bella mouet. De ea em̄ ſub figura prime matris Eue: dictum fuit antiquo ſerpenti.Inimicitias ponam inter te et mulierem. et ſemen tuum et ſemen illius. Ip̄a conteret caputtuum: et tu inſidiaberis calcaneo eius. Geneſiij. Mulier hec. mater quidem omniū vere viuētium ſpiritualis eſt beata Maria. Nam Eua ērat mater omniū morientiuꝫ. Semen eius ſpirituale eſt. ſcilicet vl̓ ſancte affectiones et operationes virtutū: ex vtero mentis eius procedentes. vel omnes electi eam vt boni filij ſpirituales imitantes. Serpens dÿabolus eſt calliolor cunctis. Semen eius ſunt vicia. que ſugge
rit ī mentibꝰ hominū. ad generandū mala opera in eis. Uel omnes mali imitatores eiꝰ. quosXp̄c appellat filios dÿaboli Ioh̓is. viij. Et clarū eſt. quia dÿabolꝰ cū mēbris ſuis. id eſt maliseſt inimicꝰ Xp̄i. matris eius. ⁊ cūctorū electorſet ſemina eorū adinuicē īimicantur. qꝛ cōtraria ſūt vicia que ſuggerit dÿabolꝰ pirtutibus:⁊ bonis operibus virginis et filiorū ſuorū. Etnatura cōtrariorū eſt mutuo ſe expellere. vt īimica adinuicem. Contraria eſt .n. humilitas eginis et ſanctorum. ſuperbie demonis ⁊ malorum. Sed mulier hec Maria prenunciata eſt ꝙcōtereret caput ſerpentis. quia ipſa ex toto ſuperbiam ī ſe extinxit. que eſt caput .i. īitiū malicie eius et aliorum viciorum. Et etiam primos motus omniuꝫ vicioruꝫ. vt ſcilicet ī ea nōeſſent tales p̄mi motus. qui dicuntur caput ẜpentis. quia principium quo mordet et inficitper peccatum. Semen autem ſpirituale ipſiusmulieris. id eſt ſāctos et ſanctas conterit meritis eius. exemplo et precibus: caput ſerpentisid ē ip̄os primos motus vicōrū. non quidem vtnō ſint. ſed ne dominentur et inficiant per conſenſum. Contriuit etiam caput ſerpentis: id ēdominiū quo erigebat ſe contra genus humanum. per benedictū fructū vētris ſui: vt q̄ perlignū pomiferū vicerat: per lignū crucis viceretur ſalutiferū. Sed non quieſcit ſerpens. naꝫinſidias ponit calcaneo mulieris ſine ip̄ius virginis morti. qui eſt finis vite. querendo ſi fortealiquid ſuuꝫ inueniret. Uenit em̄ princeps mūdi huius (ait Xp̄c) id eſt dÿabolus ad eū. ſcilicet ī fine vite. Si forte qͥd etiā minimū viciū reperiret in eo. Sed in me ait nō habet qͥcꝙͣ. id ēnō īueniet aliquid ſuū: id ē malū peccati. Sicī virgīe in fine vite nihil rep̄henſibile inuenit:quia vt dicit̉ Cant̉. iiij. Tota pulchra es aīa etcorpore: et macula nō eſt in te .ſ. alicuius minimi pct̄i. Inſidiatur quoqꝫ ſerpens iſte antiquꝰcalcaneo mulieris. quo ad ſemen eius ſpirituale. id ē electos. Siue in generali in fine mundiquia tūc ſoluetur ſathanas de carcere ꝑ ſemenſuū antixp̄m ad perdendū aīas. Siue in particulari in fine vite cuiuſlibet. etiā ſācti. fortiteꝫtēptās ad decipiēdū. Sꝫ adiutorio Xp̄i et meritis eius inſidie eius deteguntur vt ſupereturSicut de multis legimꝰ quos in exitu ſuo quaſi deficiētes virgo liberauit. Deniqꝫ ip̄a eſt illaſancta Iudith figurata. que virgo prius coniugata. ⁊ poſtea vidua caſtiſſima et pulcherrimaque ſua ſapientia et fortitudine interfecit illūterribilem et ſuperbiſſimum Holoferneꝫ. caputeius abſcidens. ⁊ ſic liberās populū dei de manibus eius.Quinta et vltima lr̄a .§. vij.eſt. A. in qua oſtēditur ꝙ eſt aduocata pct̄orū.Unde in antiphona quaꝫ dicit̉ cōpoſuiſſe Ioh̓.daꝰ ei dicimꝰ. Eÿa ergo aduocata noſtra: illostuos miſericordes oculos ad nos conuerte. Vtem̄ dīc Anſelmꝰ. Impoſſibile ē ꝙ illi a quibus