¶ Capitulum¶ decimumquartū
Et de hoc duplici ꝑtu virgīs dr̄ Iſa. vlti. An̄q̄parturiret: peꝑit maſculū filiū ſuū p̄mogeītuꝫquem pānis īuoluit. ꝑturiuit poſtea iuxta crucē. dolorē īmēſū ſentiēdo cum filio ī cruce: nonvnū ſed multos filios. qui redēpti ſunt a dn̄o. ſimul ꝙͣtū ad v̓tutē cāe. nō ſimul ꝙͣtū ad eē. ſꝫ diuerẜ tꝑibus ꝙͣtum ad applicatōꝫ effectꝰ ip̄iꝰ paſſiōis. Quis vnꝙͣ audiuit tantum gaudiū vt inpͥmo? Quis vidit tantū dolorē vt ī ſecūdo ꝑtu:Certe nullus. ¶ Fuit aūt figurata hec bt̄ a Māria ꝙͣtū ad nomen in maria ſorore moyſi ⁊ Aaron. Illa .n. trāſito mare rubro: cecinit cuꝫ magno gaudio. Cantemus domino gl̓ioſe. Et iſtamaria nōſolum mater: ſed et ſoror affectu ⁊ natuta ſūmi ſacerdotis Ih̓u xp̄i. et ducis ppl̓i iſrl̓populi fidel̓. pꝰ primā natiuitatē ī vtero. ītelligēs ī ſui initō ꝓſtratū pharaonē īfernalē cū ſuis deo gr̄as agēs dixit. Magni. aīa. m. dn̄m. ſꝫ īmari rubro paſſiōis filij ꝯgnoſcēs mortē nr̄aꝫꝑ mortē filij deſtructā. ⁊ dÿabolū ꝓſtratū ī r̄ſurrectōe filij. ꝓ nr̄a liberatōe mēte dn̄o decātauitgr̄as agēs. ⁊ ad hoc om̄s īuitās. ⁊ amaricatosꝑ pnīam ex amaritudīe pct̄orum. egredientesad littus ſalutis ſuſcipiens.¶ Ꝙtū ad terciū. Ex ſigni. §. iij.ficatōe litteraꝝ huius nomīs elicit̉ ſublimitaseius. Quīqꝫ enim ſunt lr̄e huius nomīs mariaEt ſignātur per hoc ꝙ eſt.Mater vniuerſorum.Archa thezaurorum.Regina celorum.Iaculum inimicorum.Aduocata peccatorum.¶ Prīo eſt mater vniuerſoꝝ. Iuxta illd̓ Sap̄.vij. Oīm eſt mr̄. Quod Alb̓. ſuꝑmiſſꝰ eſt. expoītde v̓gine maria: ſubdēs. Quia mr̄ reſpectu filijhabꝫ. iiij. ꝓprietates. q̄ ſūt. genitura. cura. pͥoritas ⁊ dignitas. Et geītura pͥmo qͥdem mater eſtoīm. qꝛ vnum hoīem genuit .ſ. Xp̄m. et omnesregenerauit. Peperit em̄ filiū ſuum p̄mogeītūp̄m corporal̓r. Alios aūt om̄s ſāctos ſpūal̓rIp̄e em̄ Ih̓s nō cōfunditur electos ſuos apl̓osvocare fratres ꝑ pͣs: dicens. Narrabo nomē tuum fratribus meis. Nam ꝑ cōceptum eiꝰ ⁊ partum ex ip̄a virgine. caro ⁊ fr̄ noſter ē. vt ſit ip̄epͥmogenitus .ſ. dignitate in multis fr̄ibꝰ .ſ. om̄ibus ſāctis. quos ſct̄itate precellit. Nec obſtat ſidicatur. ꝙ filius eſſe nō poteſt ante matrē. Sꝫmulti ſct̄i fuerunt ante ꝙͣ virgo eſſet in mundoconcepta vel nata. vt patꝫ de omnibus pr̄ibusdeteris teſtamēti. ergo videt̉ ꝙ reſpectu illoruꝫnō poſſit dici mr̄. Sꝫ rn̄det̉ ꝙ hoc eſt peꝝ ī eſſenature. ꝙ filius nō poteſt eſſe an̄ pr̄em vel matre ī tꝑe. In eſſe autē gr̄e nō repugnat. oēs ſct̄iqui fuerunt ante Xp̄m ſalui fuerunt. et gr̄amreceperūt per fidē verbi incarnādi de b̓gine Maria. explicitam vel ſaltem īplicitam. de cuiꝰ plenitudīe omnes ſct̄i acceperūt. Sicut ergo regeneratō ſpūalis. per quam .ſ. habetur eſſe gr̄e qͦab ſactos noui teſtamēti. eſt per fideꝫ viuā ver
bi incarnati de virgine: ita quo ad ſāctos veteris teſtamēti erat regeneratō ī eē ſpūale per fidē incarnādi de virgīe. Que incarnatio fuit invirgīe. Horum igitur oīm regeneratoruꝫ ſpūaliter per gr̄am virgo mater eſt. Item et angelicum recipiant illuminatōem. perfectōem: et beatificatōem a Ih̓u. Nam ip̄e eſt in quē deſiderātangeli proſpicere. j. pe. j. Et per ip̄m oīa reſtaurantur in terra et in celo: ergo et angeli recipiunt quoddā eſſe gl̓e a beata virgine. Quic quidauteꝫ eſt cā cāe: eſt cauſa cāti. Sed beata Maria eſt cā Ih̓u qꝛ mr̄ eꝰ. ergo ⁊ cā ē aliqͦ mō gl̓eangeloꝝ: vt apte dicat̉ mater eoꝝ. Cū eē ip̄a dicat̉ ab eccl̓a mr̄ gr̄e ⁊ mater miſcd̓ie. ⁊ gr̄a perducat ad gl̓iam et cā fit eius: ſeqͥtur ꝙ oīm quiſunt ī gl̓a ſāctoꝝ. etiā qui eam preceſſerūt tempore ī gl̓a cōſequēda mater ē. ¶ Secūdo eſt mīnr̄a cura. qꝛ ī vno nob̓ genuit. quicqͥd ad hancvitā vel futurā nob̓ neceſſariū fuit. Un̄ ip̄a dīcEccͣs. xxiiij. A generatōibꝰ meis adīplemī. ideſt a bonis que generātur ⁊ ꝓfluūt a filio a megenito. Et ſicut de ſapīa dei dr̄. Ip̄i ē cura de oībus. ita de virgīe matre ſapīe dici poteſt ꝙ curā habet de oībꝰ. In cuiꝰ figurā cuꝫ eliezer ꝓcurator Abrahe poſtularet a Rebecca virgīe pulcherrīa. vt potū ſibi daret. Nonſolū eī obtulitpotū aque. ſed ⁊ camel̓ ſuis. Sic virgo pulcherrima mēte ⁊ corpore. nō ſolū curā habet de electis ratōe vtētibꝰ vt ſitientibꝰ ꝓcuret aquā gr̄arum. ſꝫ etiā pct̄oribus curaꝫ hēt vt aīalibꝰ irratōnalibus. nō petentibꝰ nec deſiderantibꝰ aquāgr̄arum procurat. Tercō dignitate quoqꝫ ē mater. quia primogenita eſt ante omnē creaturā.Nobilior enī eſt et perfectior gr̄a et gloriā omni pura creatura. Quod auteꝫ eſt primū ī vnoquoqꝫ gene̓. eſt quaſi cā alioruꝫ. Sicut caritasque eſt excellētiſſima v̓tutum. dicit̉ mater v̓tutum: ita ⁊ virgo maria excellētiſſima creaturarum dr̄ mater eaꝝ. Non ſolū autem ſpūalium.ſꝫ et rerū corporaliū mater dici poteſt. omnisem̄ creatura (īquit apl̓us ad Ro. viij) ingemiſcit et ꝑturit uſqꝫ adhuc. ſpectās reuelatōem filiorum dei .i. glorificatōꝫ ſct̄orum ī aīa ⁊ corꝑeqd̓ erit ī fine mundi: qꝛ et tunc creatura corporal̓ inſenſibil̓ īnouabit̉. liberata a corruptōnevt elementa: ⁊ motu vt corpora celeſtia. Unde⁊ Ioh̓. apoc. penult̉. dicit ſe vidiſſe celos nouos⁊ terram nouā .i. innouataꝫ. Que īnouatō fit ꝑXp̄m. Iuxta illud Apoc. Ecce noua facio oīaUn̄ ſic bt̄a maria mr̄ ē xp̄i. ita et īnouatōis etcreaturaꝝ īnouataꝝ mr̄ me̓ito dici pōt. ¶ Prioritate etiaꝫ dr̄ mr̄ prioritate .ſ. p̄deſtinatōnisIp̄a em̄ ante ſecula p̄deſtinata ē. vt eſſꝫ principiū. ex quo recreādum fuit om̄e creatū. Et ſicdr̄ de ea ꝓuer. viij. Dominꝰ poſſedit me in initōviaꝝ ſuarum .i. ī prīcipio opeꝝ ſuoꝝ vt ſimprima oīm ſuaꝝ creaturaꝝ que pure creature ſūtEt cum eo eram cuncta cōponēs .ſ. recreanboque per culpam quaſi deſtructa erant. Unde etBernar. Merito o domīa reſpiciunt in te oculi