¶ Capitulum¶ Quintum
ab materiā ſeu cartā. Purgato tn̄ triplicit̓ .ſ. apellis carnoſitate. Ab aquoſitate ſeu hūiditate qn̄ .ſ. ſiccat̉: et a ſuꝑfluitate qn̄ raditur. Sicbt̄a maria purgata fuit. A carnoſitate pct̄i originalis. ꝓueniētis ex pct̄o origīali. pͣs. Eccc eīin īiquitatibꝰ cōceptꝰ ſū et in pct̄is cōcepit memat̉ ⁊cͣ. Et hoc ī ſct̄ificatōe. Ab aquoſitate .i.fomitis fluxibilitate Gen̄. vj. Cūcta cogitatioꝓna ē ad malū ⁊cͣ. Et hoc ī ſpūſ ſct̄i ſuꝑuētōneA ſuꝑfluitate .i. a quadā legis irregularitateEt hoc ī purificatōe: qꝛ .ſ. ẜm legē ml̓ier parēsnō poterat ire ad templū niſi poſt. xl. dies: vl̓ aſuꝑfluitate qͦ ad directōeꝫ actualē oīm cogitatuū ī deū. Sic ⁊ nos oꝑtet purgari ſi volumusꝑadiſū ītrare ab originali ꝑ baptiſmū. A mortali ꝑ pnīaꝫ. A ſuꝑfluitate venaliū ꝑ ſacͣmētalia Augꝰ. d̓ peni. di. j. Neminē putes ab erroread veritatē: a qͦcūqꝫ magno: vl̓ prauo pct̄o: advirtutē ſine pnīa poſſe trāſire. Ita a deo īpartit̉ largitas venie: vt nō deſerat̉ veritas diſcipline. Uel pōt dici. ꝙ debemꝰ purgari a carnoſitate luxurie. Ab aquoſitate ſuꝑbie. Humiditas em̄ nimia facit inflare ⁊ ÿdropicū. Et a ſuꝑfluitate auaritie que ſuꝑflua ꝯgregat ⁊ retinet. Antiquitꝰ aūt materia libroꝝ fiebāt carteſcꝫ de ligno .i. ex cortice illo arboris ſubtiliori:qui ē mediꝰ int̓ corticē groſſum exteriorē: et lignū qui cortex mediꝰ ⁊ ſubtilis dicit̉ liber. Un̄a tali materia liber ē dictus: q̄ materia bn̄ cōgruit bt̄e marie: qꝛ facta eſt media ſeu mediatrix int̓ deuꝫ ⁊ homīes. ꝓpter quod canit eccl̓iaMediatrix hoīm. ablutrixqꝫ criminū. pct̄oruꝫpenia .ſ. ꝓcurando iſta. Et ideo pct̄ores diſcordes ⁊ inimici dei facti ꝓpter offenſam: vt recōcilient̉ ei. debent ad iſtū librū: ⁊ ad iſtā mediatricē recurrere. Nā ſicut ip̄a mediāte ſedata ē lisq̄ erat int̓ deū ⁊ homīes: ita etiā ꝑ ip̄am terminant̉ queſtiōes int̓ hoīes ⁊ dÿabolū. Un̄ legit̉in li. d̓ miraculis eius. ꝙ quidā grandis peccator ductus eſt ꝑ viſionē ad iudicium dei: vbi ꝑquatuor allegatōnes dÿabolus voluit probae̓eum eſſe ſuuꝫ. Primo rōne publici inſtrumētiqd̓ deus dictauit cuꝫ dixit. In quacunqꝫ horacomederitis ex eo: morte moriemini. Cū ergoiſte ſit ex eius progenie. morte ꝑpetua dꝫ moriSed beata Maria cuiꝰ ille deuotꝰ erat. Reſponbit: vt mediatrix ⁊ aduocata. Iſtud tu demonfalſificaſti: qꝛ ad illud addidiſti. Nequaꝙͣ moriemini: et ideo tanꝙͣ falſarius repellendus es.Secūdo dixit dÿabolꝰ illū eſſe ſuuꝫ rōne p̄ſcriptōnis: quia .ſ. multis annis eum in ſeruū poſſedit. Ad quod mediatrix bt̄a maria reſponditIlla preſcriptio fuit ſepe interrupta: ⁊ ideo nōbalet: quia ratō eius ſemper murmurabat: etcontradicebat ꝙ tamcrudeli domino ſeruiebatTertio dÿabolus dixit eſſe illuꝫ ſuū rōne ꝓprietatis peccati. Nam pct̄i ppriū eſt eſſe ponderoſūps. Sicut onus graue grauate ſunt ſuꝑ me. Etquia ponderoſum: ideo trahit ad centrū terreſcꝫ infernū: ⁊ id̓o illuc demergendū. Cui medi-
atrix: reſpondit. ꝙ pena et paſſio filij ſui plusomnibꝰ ponderauit: ⁊ ſurſum quodāmō trahitpeccatores. Iob. vj. Utinā appenderent̉ peccata mea ⁊cͣ. Quarto allegauit: quia plura eranteius mala ꝙͣ bona. Et cū ad p̄ceptum iudicis īſtatera appenderent̉ bona ⁊ mala: ⁊ ſtatera inqua erāt mala p̄ponderaret: ſubito beata Maria manū appoſuit ad ſtateram ſeu bilantiamin qua erant bona et ſi pauca: ⁊ traxit eam adterram: ⁊ prepondērauit alteri. Tūc dÿabolusconfuſus abſceſſit: et ille euigilās vitā ſuaꝫ inmelius ꝯmutauit. Scd̓o. beata maria dr̄ liberrōne ſcripture eius. Scriptura em̄ libri nihil ēaliud ꝙͣ verbū incartatuꝫ .i. carta īcorporatuꝫEt rep̄ſentat verbum dei incarnatū ī virgine.Nā tanꝙͣ nr̄m verbū mētale. eſt verbuꝫ a pr̄egenitū. pͣs. Eructauit cor meū verbū bonuꝫ aitpͣs. Tanꝙͣ verbū vocale eſt verbū dei aꝓphetisp̄dicatum. yſa. lv. Uerbū quod egrediet de oremeo .i. ꝑ ꝓphetas nō redibit ad me vacuū. Sꝫtanꝙͣ verbū incartatū ſeu ſcriptuꝫ ē verbū deiin vtero virginis formatū ſeu incarnatū: de qͦdicit̉ yſa. viij. Sume tibi librū grandē: ⁊ ſcribein eo ſtilo homīs: vt ſit verbū patris: ⁊ filij adſpm̄ ſct̄m cuiꝰ opere cōceptus dicit̉. Liber iſtegrandis fuit beata maria. Libri qui fiūt ab hominibꝰ ſunt parui: qꝛ pauca ꝯtinent. NametſiSalomon dicat. Eccl̓i. vltimo. Faciēdi librosnullus ē finis: tn̄ vt ait temiſtiꝰ. Ea que ſcimſunt minima ꝑs eorum que ignoramꝰ. Sed. b.maria fuit liber grādis: qꝛ cōtinuit diuinā ſapientiā cuiꝰ nō eſt numerꝰ. In ipſo em̄ ẜm apoſtolū ſunt thezauri ſapiētie: ⁊ ſcīe dei. Scriptorhuius libri fuit optimꝰ. qm̄ ſpūſſ. qui oīuꝫ eſtartifex omnē hn̄s ſcīam. Fuit qͦꝫ in hoc libro:⁊ ſcriptura in qua om̄s poſſunt ⁊ debent legere⁊ obſeruare in eo cōtenta. Unde Amb̓. in librode virginibꝰ ait. Sit vobis tanꝙͣ ī ÿmagine deſcripta vita marie. Habetis in ea ꝓbitatis exempla: vt ſciatis quid eligere: quid vitare debeatis. Uirgo erat nō corꝑe .ſ. tm̄: ſed ⁊ mēte quenullo doli ambitu ſinceruꝫ violaret affectum.Corde humilis verbo grauis. Animo prudensLoquēdi partior. Legendi ſtudioſior. Intentaoperi. Uerecūda ſermone. Arbitrū mentis nōhominem: ſed deum querens. Non in incertodiuitiarū: ſed in prece pauperū ſpem reponēsAſſurgere maioribus natū. Equalibus non īuidere. Fugere iactantiam. Sequi ratōnem.Amare virtutē. Et infra. Cōgeminatus ieiunio dies. Et ſi r̄ficiendi neceſſitas fuit: plerūqꝫcibus obuius erat qui mortē arceret: non quidelicias mīſtraret: dormiendi nō prius cupiditas ꝙͣ neceſſitas fuit. Et ſi qn̄ dormiebat corpvigilabat animꝰ: qui vel lecta repetit: vl̓ interrupta cōtinuat: vel agenda pronūciat: vel ordinata diſponit. hec ille. Ubi multa dici poſſūtad delectatōnem et imitatōnem eius. Et de hoclibro virginali ait Garuch. iiij. c. Hic eſt libermandatorum. Mandata dei ſunt de operibus