¶ Capitulum¶ Ouodecimum

liber exiſtat vel ei maior gl̓ia p̄paret̉ ecce miſericordia. Et reprobus aliqͥd boni ī ſecl̓o agitqd̓ ne remuneratōe careat. cū nō ſit dignū bonū illud eterno p̄mio: ſaltim temꝑali ꝓſperitate remuneratōeꝫ accipiat. vel nō ita grauit̉in futuro cruciet̉. ecce miſcd̓ia. ita notat Criẜde pe. di. iij. quid ergo. Ceteꝝ dīc Gregꝰ in. iiij.moral̓. ꝙ occultiora ſunt adhuc iudicia dei etmagis timēda: cū ſct̄i viri habēt h̓ ꝓſperitatēhonoꝝ. dignitatū. diuitiaꝝ. ſanitatū ⁊ hmōi.a mali hn̄t aduerſitates. pauꝑtateꝫ. infirmitates ⁊ alia hmōi. qꝛ dubitari pt̄. Utꝝ ſct̄is virisdetur talis ꝓſꝑitas ad maiorē boni ſui ⁊ ſalutis ꝓmotionē. vel ad remuneratōeꝫ bonorumoperū que facit. Et de mal̓ ſuſtinētibꝰ aduerſadubiū eſt. Utꝝ illi deꝰ aduerſa intulerit vt reſipiſcat a ſuis iniqͥtatibꝰ. an ſibi illa aduerſa eueniāt ad initiū damnatōis eterne. ⁊ qͣſi arrāiuxta illud Deut̓. xxxij. Ignis ſuccenſus ē infurore meo. ait dn̄s. et ardebit uſqꝫ ad inferninouiſſima .i. vindicta ſeu punitō hic incipiet.⁊ ī inferno terminū accipiet: vt accidit herodianthiocho ⁊ alijs. Et ideo ꝯcludit Greg. ꝙ ſct̄iviri ſuſpectā hn̄t ſui proſꝑitatē. timētes ne develit eos hic remunerare. Et ideo quilibet dicat. A iudicijs tuis timui. Sꝫ vt ait thobias filio ſuo. Al̓ta bona hēbimꝰ ſi timuerimꝰ deū. ⁊receſſerimꝰ a malo ⁊ fecerimꝰ bene Thob̓. iiij.¶ Quartū iudiciū dei .§. iiij.ſ. electōis ⁊ reprobatōis hominū. ſuꝑ oīa timēdū eſt. Nullꝰ em̄ ſcire pt̄ qͣntūcūqꝫ ſit bonꝰ velmalus. de ſui ſaluatōe vel damnatōe: niſi ei eēta deo reuelatū qd̓ rariſſimum ē. Et ideo vt aitapl̓s ad Ro. de hꝰ materia loquēs. c. xj. Noli altū ſapere ſed time. Hmōi iudicia admirās ipſeapl̓us ⁊ timēs. ait eodeꝫ ca. O altitudo ſapīe ⁊ſcīe dei. ꝙͣincōprehēſibilia ſūt iudicia eiꝰ. Siquidē ẜm. b. tho. ſuꝑ epl̓as pauli. Sicut in edifitio materiali neceſſariū ē ad ꝑfectōeꝫ ip̄iusaliquos ex lapidibꝰ quibꝰ cōſtruit̉ poni inferius in fundamēto ſub terra. aliquos ſupͣ terram in parietibꝰ. Sed ꝙ tales lapides eiuſdemaptitudinis ponātur infra. ⁊ tales ſupra. nonē neceſſariū. ſed ſimpl̓r hoc ē ex volūtate edificantis. Ita ad ꝑfectōeꝫ vniuerſi ⁊ pulchritudinem. neceſſe ē aliquos eē infra in inferno damnatos. in quibꝰ punitis clareat iuſticia dei. aliquos ſupra in celo beatificatos. ex quoꝝ glorificatōe reluceat miſcd̓ia dei. Sed ꝙ iſte talisbamnetur. ille alius ſaluet̉. hoc ſimpl̓r dependet ex beneplacito dei. ꝙͣtum .ſ. ad p̄deſtinatōꝫvel p̄ſcīaꝫ. que merita ⁊ demerita p̄cedūt. ſic utdicit apl̓us de iacob ⁊ eſau: cū nōdum eſſēt nati nec aliqͥd boni vel mali egiſſent. dictū eſt .ſ.a deo ꝑ ꝓph̓am malachiaꝫ. Iacob dilexi. ęſauaūt odio habui. Nullū tn̄ deꝰ damnat niſi culpa ſua p̄cedente ꝓpria volūtate. nec aliquē ſaluat niſi gr̄a pͥncipalit̓ operāte ⁊ operibꝰ hoīsAnde Auguſ. Nec de iuditō dei querimur quomeritos deſerit. ⁊ miſcd̓ie eiꝰ grās agimꝰ qua li

berat n̄ meritos liberari. xxiij. q. iiij. nabuchodonoſor. Et de tiris ⁊ ſydonijs de quibꝰ dīc dn̄sin euangelio. ꝙ ſi fuiſſent facte v̓tutes in eis q̄facte ſūt in bethſaida ⁊ capharnaū ciuitatibꝰſ. iudeoꝝ. penituiſſent. Dicit augꝰ. Nos ⁊ ſi ratōne facti profunditatē iudicij eius penetrarenō poſſumus. manifeſtiſſime tn̄ ſcimꝰ ⁊ veruꝫeſſe quod dixit. ⁊ iuſtū eſſe quod fecit. q. e. §. detirijs. Circa hmōi igit̉ iudicia timendū ē ⁊ admirandū. nō auteꝫ curioſe inquirendū. vel deiniuſticia arguendum. Unde Augꝰ ſuper Io.agna gracie cōmendatio. Nemo venit .ſ. adxp̄m niſi tractus .ſ. a gracia. Quem auteꝫ trahat ⁊ quē nō trahat. Cur iſtum trahat illū nōtrahat. noli iudicare ſi non vis errare. Semelaccipe ⁊ intellige. Nōdum traheris. ora vt traharis. ¶ Ꝙ etiā aliqui certo tempore videantur magnis virtutibꝰ emine apud hoīes. poſtmodū in aliqͦ vitō alijs coīter detegūt̉. vt qͥ liberalitati īſeruiebāt īiuſticias exerceāt. Et qͥmiſericors fuerat. iuxta vite ſue terminū rapacitatis ⁊ crudelitatis ſtimul̓ inardeſcat. Etplerūqꝫ vt ait gregꝰ ſuꝑ ezech̓. ſuꝑbia latet ⁊ caſtitas īnoteſcit. Et iō on̄ſa diu caſtitas circa finē vite ꝑdit̉. qꝛ cooꝑta ſuꝑbia vſqꝫ ad finē vite incorrecta retinet̉. Alius pacīe ſtudet. ſꝫ inuidere alijs ⁊ malitiā ī corde tenere nō cauet.Fitqꝫ manifeſte impatiēs. qꝛ diu latuit dolēs.Quod ait gregꝰ. Ualde iuſto iuditō dei agit̉ vtꝑdat ⁊ ante homīes vnde hominibꝰ placuit. qͥhoc vnde deo diſplicuit corrige̓ nūꝙͣ curauit:ideo aliqui qui nō ꝑſeuerāt viā ſanctitatis arripiūt. qui idcirco virtutibꝰ iter nō ꝑuenturiinchoant. vt eis qui peruenturi ſūt viam quagradiunt̉ oſtendat. Quoꝝ caſus vtilitate nonmodica electoꝝ prouectibꝰ ſeruit. quia illoruꝫlapſum dum conſpiciunt. de ſuo ſtatu contremiſcūt. Hec oīa greg. de pe. di. ij. multi pͣs. Terribilis in cōſilijs deus ſuper filios hominum.¶ Quintū iudiciū ſeu.§. v.diſpoſitio dei eſt circa ſtatuū hominum diuerſificationem. quod admirāduꝫ eſt Sapīe. xij.Tu domine dominator virtutis cum tranquillitate iudicas. et cum magna reuerentia diſpōnis nos. Sicut diuina prouidentia regna conſtituūtur humana. vt ait Auguſt. de ciui. dei.ita et officia ⁊ exercitia hominum a deo diſponuntur varia. ad pulcritudinem vniuerſi: diſponitqꝫ ſapientia dei omnia ſuauiter. vt dicitur Sapīe. viij. dū videlicꝫ ſicut naturalibuscauſis dat virtuteꝫ ſine violētia ꝓducēdi ſuoseffectus. ita ⁊ hominibꝰ volūtarie agētibꝰ dataptitudines inclinatōes naturales diuerẜ addiuerſa exercitia. quibuſdā ad artes nobiles ⁊exercitia notabilia vt ad regendum alios atdocendum. Alijs inſpirat ſtatum religionis.Alijs clericatus. Alijs matrimonij in ſtatu laicali. Et ex laicis ipſis quidam inclinantur etſe applicant ad militiam. quidam ad negociationes. Alij ad artificiuꝫ lane vel lini vel ſeri-