¶ Capitulum¶ Tertium

Et Michael princeps eccleſie ⁊ angeli eius p̄liabant̉ cū dracone: et braco cū eis. ⁊ angeli eiꝰmali adiutores eius. In p̄lio em̄ iſto eccl̓ie plures ſunt ꝓ nob̓ ī adiutoriuꝫ angeli boni: ꝙͣ ſintangeli mali cū bracone ad nos decipiendū: vt īfigurā oſtenſuꝫ fuit giezi ꝑ or̄onē helizei: vt habet̉. iiij. ℟. vj. Et draco qͥdē pugnat cū michaele ⁊ ſocijs: et ecōuerſo. qn̄ videlicꝫ demones ſuggerētes diuerſa vitia ī temptatōnibꝰ ꝑſuadentad aſſenſum. Sed angeli boni pugnāt ꝓ nobiscū inſtigāt et illuſtrāt mentē temptati ad reſiſtendū diuerſis modis. Demū dicit̉ ꝙ draco ſupatus ab angelis bonis quo .ſ. ad electos. ꝓiectꝰ ē in terrā ⁊ deuictꝰ ⁊cͣ. ¶ Draco igit̉ ſerpēsantiquus qui ⁊ ſathanas. eſt vtiqꝫ magnꝰ potētia naturali. Nam omnis materia elemētariseſt naturalit̓ ſibi ſubdita ad motū localē: vnd̓magnas ⁊ mirabiles mutatōnes face̓ pt̄ in elemētis et elemētatis. etiā circa corpora hoīm.Ruſus dicit̉ malitia ⁊ auiditate nocēdi: vt ſanguinolentꝰ q̄rit mortē hoīm corꝑalē ⁊ ſpūaleꝫ.Septē capita ſunt: ſeptē vitia quibꝰ mordendoī temptādo mortē anime inducit. Unde ⁊ dicit̉Luc̄. ij. ꝙ īmundus ſpūs aſſumit ſecū. vij. ſpūsnequiores ſe: ⁊ intrāt ī homīe .ſ. vacāte a boniſDecem v̓o cornua quibus ferit ſeu ꝑcutit: ſūtdecē modi temptādi quibꝰ vtit̉. quinqꝫ quidē qͦad ſenſus exteriores: ⁊ qͥnqꝫ quo ad ſenſus interiores: videlicet in ymaginatiua. in memoria.in intellectu. in ratōne. in appetitu ſenſuali.¶ Ꝙtū igit̉ ad viſum exteriorē dÿabolus temptat rem videlicet q̄ viſui obicit̉ faciendo apparere pulcriorē: vel inſtigando ad reſpiciendumrem pulcrā ⁊ delectabilē: vt eā inordinate concupiſcat. Sicut inſtigauit dauid ad aſpiciendūpulcrā berſabee. ex quo aſpectu ad adulteriuꝫinduxit. ij. ℟. xj. Similiter vt legitur de beatoAnthonio. ꝙ ad heremū tendēti dÿabolus diſcum argenteū in terra poſuit: vt eo viſo ⁊ acciꝑet: ⁊ ad ciuitatē rediret: ſaltē pauꝑibꝰ diſpenſandū. Sed dicēs Antonius. figmentū tuū hocdÿabole eſt: ſed animū meū nūꝙͣ poteris reuocare. Quo dicto. diſcus vt fumus euanuit. Pabes etiā exemplū in legēda bt̄i Andree. de illoſct̄o ep̄o deuotiſſimo bt̄i andree ad quē dÿabolus in ſpecie pulcerrime puelle aduenit: dicēsſe a pr̄e magno dn̄o fugiſſe: qꝛ contra volūtatem ſuā volebat eam nuptui tradere: cū virginitatē ſuā dn̄o dedicaſſet. vnde ad eū vt ſanctūvirū dei ſeruū ꝯfugerat: vt ab eo ꝓtegeret̉ etinſtrueret̉. Et poſt multa ſedentibꝰ ad mēſamin prandio. ip̄a poſita ei ex oppoſito ad ſedendūdÿabolus inſtigans ad aſpicienduꝫ. faciē eiuscontinue magis ac magis pulcrioreꝫ apparerefaciebat: vt iam ep̄us captus eſſet ad ꝯcupiſcētiā eius. Sed bt̄us Andreas in forma ꝑegriniapparens et ad hoſtiū pulſans eū de ꝑiculo liberauit. poſt tres queſtiones ſolutas: declarāseam fore dÿabolum ⁊cͣ. Unde et gloſa ſuꝑ illd̓.Aduerſariꝰ veſter dÿabolus tanꝙͣ leo rugiēscircuit. querēs queꝫ deuoret. Offert oculis for-

mas illicitas: ⁊ facile īcitat ad voluptatē: vt viſu deſtruat caſtitatē. ¶ Ꝙͣtum ad auditū temptat inſtigando ad audiendū auide ⁊ delectabiliter fabulas poetaꝝ ⁊ ornatū verboꝝ ī ſermonibꝰ magis ꝙͣ vtilitatē. Cōtra quos apl̓us. Erittempꝰ cū ſanam doctrinā nō ſuſtinebūt pruriētes quidē auribꝰ a veritate auditū auertēt adfabulas aūt cōuertēt̉. Unde legit̉ ī vitis patrūꝙ cū quidā pater ſct̄us aliqͦs qui ad ſe venerātgr̄a edificatōis aīaꝝ ſuaꝝ de ſpūalibꝰ admonret: in ꝓceſſu ſermonis dormitare ceperūt. Qd̓ille ꝑpendēs intermiſſa locutōe diuinoꝝ. dixitaliqud fabuloſū: ad qd̓ ſubito excitati ridere ceperūt. ex quo facto oſtendit ille vir ſanctꝰ. qūoillud erat temptatio ⁊ opus dÿaboli: vt ad ſpiritualia dormitare faceret: ⁊ ad fabuloſa auide attendere. Per ſonoras etiā voces canticoꝝſeu cantionū: ⁊ inſtrumentoꝝ muſicoꝝ tēptatnimiā ī his delectatōnē ꝓcurās. Unde glo. Aduerſarius vr̄ dÿabolus. Aures ꝑ canora temptat: vt emolliat xp̄ianū vigorē. Et hoc etiā incanticis eccleſie ⁊ organis. Und̓ et Augꝰ. in li.confeſſionū ait. Cum accidit mihi: vt me pluscantus ꝙͣ res q̄ cantat̉ delectat .i. ſenſus v̓borūtūc me penalit̓ peccare confiteor: ⁊ tūc nollemaudire cantante. ¶ Ꝙͣtuꝫ ad odoratū temptatvt in huiꝰ mōi nimis homo delectet̉: vel qd̓ ſubtilior tēptatio eſt: vt ex hoc ad ſui ſct̄itatis r̄putatōneꝫ inclinet̉. Sicut legit̉ in vitis fratrū debeato iordane ſancto viro. ꝙ quodā tꝑe ſentiebat maximū odorē de manibꝰ ſuis ꝓdire: et cūip̄e miraret̉ vnde hoc ꝓcederet: ad altare celebrando cū diceret. Lauabo int̓ īnocentes manus meas receſſit oīs ille obor. cognouitqꝫ ꝙ tēptatio fuerat bÿaboli: vt illū odoreꝫ aſcriberetſanctitati ſue eximie ⁊ inde ſuꝑbiret. ¶ Ꝙͣtumad guſtū vt cū homo ponit ſe ad comedendū etbibendū ꝓpter ſubſtentatōeꝫ ī ip̄a cōmeſtiōe nōiam ꝓpter ſubuentionē corporis: ſꝫ ꝓpter ip̄amꝯplacentiā cibi et potus ī guſtu cōtentet̉. Uelꝓpter famē aliqͥd īordinatū agat: vt ieiunia debita ſoluendo ⁊ hꝰ mōi. Sic dÿabolus xp̄m tēptauit de gula cū ait. Si filius dei es dic vt lapides iſti panes fiant Math. iiij. Et Augꝰ. dīc.in li. ꝯfeſſionū. Sic me docuiſti dn̄e: vt tāꝙͣ admedicamēta: ſic ad alimēta accedā. Sꝫ dū adquietē ſocietatis ex indigētie moleſtia tranſeoin ip̄o trāſitu inſidiat̉ mihi laq̄us ꝯcupiſcētieIp̄e em̄ trāſitus voluptas ē: ⁊ nō eſt aliud quotrāſeatur. ex quo tranſire cogit neceſſitas. Etcū ſalꝰ ſit cauſa edēdi ⁊ bibendi: adiūgit ſe tanꝙͣpediſſequa ꝑiculoſa iocūditas: ⁊ plerūqꝫ p̄ireconat̉ vt eiꝰ cauſa fiat: qd̓ ſalutis cauſa me face̓: vl̓ dico: vl̓ voſo. Hec ille. Ad qd̓ facit qd̓ dīcIob ẜm aliā lr̄am. Temptatio ē vita hoīs ſuꝑterrā .i. illud vnde viuit ⁊ ſuſtentat̉ .ſ. eſus ⁊ potus. Aliqn̄ ſpūales viros tēptat de ꝯtrario: vtob mortificandū talē delectatōnē guſtus: vl̓ tēptatōnē carnis. īducit dÿabolꝰ ad vitiū inſenſibilitatis ⁊ īdiſcretōnis. neceſſaria ſubtrahēdo.Un̄ ⁊ bt̄us Berh̓. ſe accuſabat de indiſcretione