¶ Capitulum¶ Tercium
¶ Secūdū aūt quatuor .§. j.ſtatus hoīm. ſic qͣdrupliciter temptat. de qͥbꝰin pͣs. Suꝑ aſpideꝫ et baſiliſcū ambulabis etcōculcabis leonē et draconē. Aſpis ē quo adpeccātes. Baſiliſcꝰ quo ad ꝓficiētes. Leo quoad ꝑmanētes. Draco qͦ ad p̄ſidētes. Sed qͥ habitat .i. ꝯtinue manet in ꝯfidētia diuini adiutorij. ambulat et cōculcat cōterens ſathan ſb̓pedibꝰ ſuis. Eſt gͦ aſpis diabolus qͦ ad peccātes: poſtꝙͣ em̄ ad pct̄m induxit malignꝰ. ipſeconatur et inſtigat hoīm ad permanēdū ī eoet nō audiendū voceꝫ incātantis .ſ. remordē.tis ꝯſcīe vel ſcripture diuine talia arguentisvel p̄dicatoris. Sed dr̄ſas excuſatōnes ſuggerit vel longitudinē vite. vn̄ adhuc habeat tp̄spenitēdi ⁊ benefaciēdi. In cuiꝰ figurā dr̄ Gn̄.xxxiiij. ꝙ Sichem poſtꝙͣ violauit Dinam filiam Iacob triſtē effectā. blandicijs deliniuitvt ſecū ꝑmaneret. Sic diabolꝰ aīaꝫ b̓ginē ⁊ īnocēteꝫ. vicijs varijs eiꝰ integritatē auferēs:cū ꝯſcīa remordēs eā cōtriſtat. qꝛ oīs malusimplet̉ penitudine: inquit ph̓s in li. ethicorū.diabolꝰ ei blādit̉ vt nō recedat ab eo. vl̓ quiamulti alij faciūt ſimilia. ẜm illud Eccͣi. xxxijpeccator vitabit correctōeꝫ. et iuxta voluntatem ſuā inueniet ꝯꝑationeꝫ .i. ſimilē ei ī malis. Sed: vt dīc Aug. nō ꝓpterea minꝰ ardebt̄qꝛ cū ml̓tis ardebūt .ſ. mali hoīes. ij. q. j. Ml̓ti.Uel qꝛ dei miſcd̓ia eſt magna ad parcēdū peccata. Sed dr̄ Eccͣi. v. Ne dicas miẜicordia d̓imagna ē. pct̄oꝝ meoꝝ miſerebit̉. Adijcit .n.exēpla ſct̄orū magnorū. qͥ et ip̄i lapſi ſūt. ſedaliqͥ etiaꝫ nō redierūt ad gr̄aꝫ. Vel qꝛ penitebit in futuꝝ. ſicut multi fecerūt et ſic ꝓmittitſibi vitaꝫ longā. Cū tn̄ dicat̉ Eccͣi. v. Re tardes cōuerti ad dn̄m neqꝫ differas de die ī diē.Subito em̄ tibi veniet ira eiꝰ. et ī nouiſſimodiſꝑdet te. Per iſtas igit̉ ſuggeſtiones ⁊ ſimiles qͥbꝰ conator peccāteꝫ detinere in malo. didiabolus aſpis. qꝛ facit peccatorē ſil̓eꝫ aſpidi.q̄ dr̄ ſurda. qꝛ dum incatat̉ ī vnā aurē ponitcaudā ne audiat incātantē. ſuadēs .ſ. longamvitā: aliā figit ī terraꝫ .i. ad occupatōes terrenas ita immerſus vt nil cogitet de ſalutē. Sꝫnō declines cor meū ait pͣs. in v̓ba malitie .i.nō ꝑmittas me declinare. ad excuſādas excuſatōnes ī pct̄is. qꝛ auget̉ inde pct̄m. Uel etiāſi ſuggerit excuſatōꝫ. ſub occaſione nccͣitatisvite. qͣſi nō poſſit alit̓ viue̓. ſi reſtitue̓t vel dimitte̓t artē illicitā. Et ſic videt̉ ſibi ꝙ deꝰ hēateū excuſatū. cū velit vt viuat. Un̄ et diabolvt aſpis ſe habuit ī temptatōne xp̄i cum ait.Si filius dei es dic vt lapides iſti panes fiātMath̓. iiij. ꝑſuadens ei vitiū gule ſub p̄textuneceſſitatis. Et ſic ſuadet peccatori vt quia filius dei eſt ꝑ creatōnem et adoptionem gratiebaptiſmalis. lapides .i. duras ſentētias ſcpͥturarum que mādant reſtitutiōes fiendas uſqꝫad mēdicitateꝫ et pct̄a oīa dimittēda. cōuertat ī panes molles. mēte opinādo ſcripturas
mitiꝰ interp̄tādas. ¶ Scd̓o diabolꝰ eſt vt baſiliſcus tēptando qͦ ad ꝓficiētes in bono. DīcBernh̓. ſuꝑ pͣs. Qui habitat. ⁊ ſuꝑ dictū v̓. ꝙbaſiliſcꝰ ſignat vanā gl̓aꝫ et inuidētiā. Et ſecūdū cōiter ꝓcedit a pͥmo. Nā ex hoc ꝙ aliqͥseſt auidus gl̓e tꝑalis: cū videt aliquē queꝫ exaliqua ſua virtute extimat magis ſe laudariinuidet ei. Circa iſta tēptat diabolꝰ ꝓficiētesī virtutibꝰ. vt querāt .ſ. ab hoībꝰ laudari. Un̄Sen̄. Nulla eſt tā excelſa virtus. q̄ dulcedinegl̓e nō tāgat̉. Un̄ Bernh̓. vbi ſupͣ. Gaſiliſcusbana gl̓a eſt. Uidēte: ait xp̄c. ne iuſticiā pr̄aꝫfaciatis coraꝫ hoībꝰ. vt videamini ab eis: ac ſidicat. Cauete oculos baſiliſci. Nocꝫ em̄ baſiliſcus ei qui prius videtur a baſiliſco. ꝙͣ ip̄e videat baſiliſcum: et tunc ſolo aſpectu ſuo baſiliſcus veneno inficit ⁊ occidit. ſed ſi homo pͥvidet eum ip̄e baſiliſcus moritur. Uidet̉ ergoquis prius a baſiliſco. cum oculus intētionisſue mouet̉ in bonis oꝑbus ob banam gl̓am.vt .ſ. laudetur ab hominibꝰ ex eis. et tūc ſpiritualiter occiditur. quia mortuū eſt opꝰ illud.Sed tūc pͥmo videt ip̄e baſiliſcū: cum ſibi cauet ab intētione glorie temꝑalis. et ſic occiditur baſiliſcus .i. tale vitiū. Ꝙ tali vitio tēptetdiabolus ꝓficiētes. habes figurā ī Loth Gen̄.xix. cuiꝰ filie ſignant (vt exponit Origen̄) ſuperbiā et vanam gloriā. inebriauerūt in mōte .ſ. virtutum. et cognite ſunt ab eo. Exempla habes plura in dauid faciente populū dinumerare. ij Reg. vlt̓. Ubi etiam ponitur ſathan eum cōmouiſſe ad hoc. Dicit etiā Ber̄.vbi ſupra. ꝙ baſiliſcus ſignat inuidiam. Sicenim ait. Baſiliſcus venenum gerit in oculo.Noſſe cupis oculum venenatum: nequā oculum faſcinantem inuidiam cogitato. Quid eīeſt inuidere niſi malum in alio videre. hoc em̄cupit inuidus. Si non fuiſſꝫ baſiliſcus ille .ſ.ſerpens antiquus inuidia eius mors non introiſſet in orbē terrarum. Sed ne miſero homini qui baſiliſcum inuidum primo nō vidit.ſed viſus ab eo occiſus eſt. Ꝙ ſpirituales tēptētur de hoc. habes exemplum in Maria ſorore Aaron Numeri. xij. et alia exempla incollatione et in vitiſpatꝝ. Temptauit baſiliſcus iſte xp̄m de vana gloria. cum ait Math̓.iiij. mitte te deorſum. vt ſcilicet gloriaret̉ exlaude hominū inde ſibi ſecuta nō leſo. ¶ Lecdicitur diabolus quo ad permanētes ī bonodiuerſis affllictōnibus. j Pet. v. Aduerſariusveſter diabolus tanꝙͣ leo rugiēs circuit querens queꝫ deuoret. Rugitu clamat per terrores et comminatōnes. Unguibus dilaniat ꝑdiuerſa flagella. dentibus dilaniat per mortistormenta. Sic apoſtolos ī bono permanēteset predicātes ih̓m. cōminati ſūt principes ſacerdotum. ne amplius in nomine eius loquerent̉. Sꝫ ꝓpter minas nō deſtiterūt qͥn p̄dicarent Act. iiij. Quaſi vnguibꝰ leo iſte dilacerauit Iob. dū egreſſꝰ ſathana facie dn̄i. oꝑe ſuodiuitias ei abſtulit. ignem de celo ſuper oues