Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Secundum

volūtas vel actu fertur in opus. vl̓ ferturremiſſe. Sic ergo laudabiliꝰ fit. qd̓ ex voto fitꝙͣ qd̓ fit ſine poto ceteris tn̄ paribus. Continentia ſeu caſtitas. §. ij.ponit̉ inter ꝯſilia ꝙͣtū videlꝫ ad virginitatemſeruādā vel viduitatē. em̄ ſit triplex gradus caſtitatis .ſ. virginalis. vidual̓ et ꝯiugal̓Ad ꝯtinētiā quideꝫ ꝯiugaleꝫ tenet̉ qͥlibet p̄cepto. quidē aliquis teneat̉ ad ꝯtrahendūꝯiugiū. ſꝫ ſi ꝯtraxerit: oportet abſtineat abomni actu venereo extra ſuā vxorē. iuxta illd̓exo. xx. mechaberis. et thob̓. iiij. Attendetibi ab omni fornicatōe: et p̄ter vxorē tuāpatiaris crimē ſcire. ſi extra ꝯiugiū ſit poſitus vir vel mulier: de neceſſitate tenet̉ abſtinere ab omni actu carnali extra ꝯiugiū. ſicutclericus et religioſus. Sed in hoc ē differentia. quia laycus vir vel mulier. qui ſe votoaſtrinxit ad caſtitatē vidualē vel virginalempoteſt cōtrahere matrimoniū ſi vult. Sꝫ ordinatus ī ſacris vel religioſus poteſt. qͥaex voto facto tacito vel expreſſo ſe obligauitad caſtitatē vidualē ſi virginitateꝫ amiſitlicite. vel etiā ad virginalē ſi virginitatē ẜuauit. Et ad hoꝝ alteꝝ tenet̉ de neceſſitate ſalutis. Erat ſiquideꝫ pͥmo ante votū caſtitatisginalis vel vidualis in ꝯſilio. quod dat̉ meliori bono. Melior em̄ ſtatus ē vidualis caſtitas. ꝙͣ ꝯiugalis: et melior v̓ginalis vtroqꝫ tn̄facto voto. ꝯſiliū tranſit in p̄ceptū. vn̄ glo. ſuper illud. vouete et reddite dn̄o deo vr̄o. Dicit vouere eſt voluntatis et in ꝯſilij libertate.reddere neceſſitatis. Circa hāc igit̉ caſtita extitit multiplex error. Primus eoꝝ qui dixerūt malū et illicitū ẜuare caſtitatē virginalē vel vidualē. Secūdus ē eoꝝ qui dixerūt actū venereū ſoluti ſoluta licituꝫ vtnaturalē actū. Tertius eſt eoꝝ qui dixeruntactū ꝯiugalē de ſe illicitū nec in tali ſtatu poſſe ſaluari. Quartus ē eoꝝ qui dixerūt ſtatuꝫꝯiugalē nonſolū licitū: ſed equalis meriti ſtatu viduali vel virginali. Qui ſequunturprimū errorē: tribꝰ rationibus hoc probant.Primo ſic. Diuinius ē bonū ſpēi ꝙͣ bonū indiuidui. Uiri aūt et mulieris ꝯiūctio ordinaturad bonū ſpeciei. Sūptio cibi et potꝰ ad bonūindiuidui .ſ. ꝯẜuandū ip̄m. Sꝫ peccaret omnino abſtineret a cibo et potu: ml̓tomagisabſtinēs ab actu generatōnis. Secūdo ſic. Exdiuina ordinatōe dant̉ hoī mēbra ad generatōeꝫ apta: et etiā vis ꝯcupiſcibilis ad hoc incitās: et alia hmōi ad hoc ordinata. videt̉ gꝯͣ diuinā ordinatōeꝫ agere qui omnino ab actu generatōis abſtinet. Tertio ſic. ē poſſibile qͥn ꝯcupiſcētie venereoꝝ oriant̉. naturales ſint. Reſiſtere aūt ꝯcupiſcētijs: qͣſiꝯtinuā pugnā habere: maiorē inquietudineꝫanimo tribuit: ꝙͣ ſi aliquis vtat̉ moderatecupiſcētijs. igit̉ īquietudo animi maximeꝑfectioni virtutis repugnet: vr̄ ꝑfectioni vir-

tutis aduerſari. aliquis ꝑpetuā cōtinentiāſeruet. Ad que etiā facit quod dn̄s ait. gen̄. j.Creſcite et multiplicamini ⁊cͣ. Sꝫ dīc tho.in. iij. ꝯͣ gētiles. c. cxxxj. alia eſt habendain his que ad neceſſitatē vniuſcuiuſqꝫ homīsꝑtinēt. alia in his que ꝑtinēt ad ml̓titudinisneceſſitatē. In his em̄ pertinēt ad neceſſita vniuſcuiuſqꝫ: oportet vnicuiqꝫ ꝓuideaturſingulariter. hmōi aūt ſunt cibi et potꝰ aliahmōi. que ad ſuſtentatōeꝫ indiuidui ꝑtinent: neceſſariū ē qͥlibꝫ cibo et potu vtat̉. Inhis aūt que ſūt neceſſaria multitudini: oꝫ cuilibet de multitudine illud attribuat̉. Neqꝫ etiā eſt poſſibile. Patet igit̉ multa eſſe neceſſaria multitudini hominū. vt cibi. potꝰ.paratio. indumenta. domus et alia hmōi. queimpoſſibile ē per vnū ꝓcurētur. Et oportet diuerſoꝝ diuerſa eſſe offitia: ſicut etiam incorꝑe diuerſa mēbra ad diuerſos actus ordinant̉. Quia igit̉ generatō eſt de neceſſitateindiuidui: ſꝫ de neceſſitate tocius ſpeciei: noneſt neceſſariū omnes homines actibꝰ generatōis vacēt. Sed quidā ab his abſtinētes actibus: alijs offitijs mācipent̉. puta militie vl̓ꝯtēplationi. Ex quo patet ſolutio ad ſecūdū.Ex diuina em̄ ꝓuidentia dant̉ homini que ſt̄neceſſaria toti ſpeciei. nec tn̄ oportet qͥlibꝫhomo quolibet eoꝝ vtat̉. Data ē em̄ hominiinduſtria edificādi: virtus ad pugnātia. ītellectus ad ſcīas acquirendū: nec tamē oportꝫ om̄es ſint domificatores. milites. doctores.et hmōi. Similiter ꝙͣuis ſit homī data virtusgeneratiua. alijs que ordinant̉ ad actū eiꝰ. tamē oportet quilibet actui generatōisintēdat. Ab his em̄ que ſūt neceſſaria multitudini: ꝙͣuis ꝙͣtū ad ſingulos melius ſit qͥsabſtineat melioribꝰ exercitijs deditus. tam̄bonū eēt omnes abſtinerēt. ſicut etiaꝫ pꝫ īordine vniuerſi. ꝙͣuis melior ſit ſubſtantia ſpiritualis ꝙͣ corꝑalis: tamē eēt meliꝰ vniuerſū in quo eēt ſolū ſubſtantie ſpirituales: ſetimꝑfectius. ſicut etiā oculus ē ꝑfectiꝰ mēbruꝫpede. tn̄ eēt ꝑfectū aīal ſi oculū habe̓t nonpedē. Sic et multitudo hūani generis ꝑfectōrexiſtit. aliqui ī ea vacēt generatōi aliqͥ contemplatōi. Ad tertiū.. ſolicitudo occupatio inquietudinis. quā habent illi qui ꝯiugio vtunt̉. de vxoribꝰ. filijs. et neceſſarijs viteacquirendis ē ꝯtinua. Inquietatō aūt quam patitur ex pugna ꝯcupiſcētiaꝝ: eſt ad aliquā horā. que etiaꝫ minorat̉ per hoc ei aliquis ꝯſentit. quātomagis quis delectabilibus vtitur: tantomagis ī eo creſcit d̓lectabilis appetitꝰ. Debilitant̉ etiā ī eo ꝯcupiſcentie abſtinentias et alia exercitia corꝑalia.cōueniūt his ppoſitū ꝯtinentie habēt. Uſusetiā corporaliū delectatōnum magis adducitmentē a ſua altitudine: et impedit a contemplatione ſpiritualiuꝫ: ꝙͣ inquietudo que prouenit ex reſiſtendo concupiſcentijs horuꝫ de-