¶ Capitulum¶ Quartum

obtinēda de qua p̄dixerat. veꝝ in diluuio aqͣrum huiꝰ doctrinaꝝ fallatiū nō appropinquabunt eaꝫ obtinēdo. quia ꝓ ea nō exorāt deumpenitētiā ignorātes. De ph̓is ethnicis loq̄nsapl̓s ad Ro. j. dicit. Obſcuratū fuiſſe cor eorūet traditos ī reprobū ſenſum. Repletos cū ſectatoribꝰ ſuaꝝ doctrinaꝝ om̄i iniquitate. ſb̓dens ex ip̄a generalitate. xxj. ſpecies eius. cōcludens ꝓpter hoc dignos mortē .ſ. eterna. EtPolicratus li. vij. c. ix. Cū dixiſſet poetas hiſtoricos. oratores. mathematicos eſſe legendos. nocumentū exinde ſequens exprimit dicēs. Cum hi ī ius ſuū vendicāt animū: ſi polliceant̉ noticiā rerum. virtutis tn̄ deducēt etſubmouēt cultū. Un̄ et Cicero cum de poetisageret vt diligētius audiatur exclamat. Clamor et approbatio populi. quaſi magni ⁊ cꝰdam ſapiētis mgr̄i. et qui ad cōmendatōemſufficiat plauſu ſuo quos vult facit autenticos. Et illi qui tātis efferūtur quātas obducunt tenebras qͦs metus inuehūt: quas inflāmant cupiditates. Hi ſtupra adulteriaqꝫ ꝯciliant. varias doli reparant artes. furta. rapinas. incendia docent. Que ſūt vl̓ fiūt aut fingi poſſunt. mala exempla ꝓponūt oculis multitudinis imperite. Que incēdia celi ſuccēſi:aut maris inundatio. aut terre hÿatꝰ. tātasfecit populoꝝ ſtrages: quātas iſti faciūt motōes ⁊cͣ. Iſidor̄. etiaꝫ ī li. de ſummo bono ait.Ideo ꝓhibet̉ xp̄ianus figmēta legere poetaꝝqꝛ nimiꝝ menteꝫ excitant ad incentiua libidinū. Et nō ſolum thura offerendo demonibꝰimmolātur. ſed eoꝝ dicta libētiꝰ capiēdo. diſxxxvij. Narrauerūt mihi iniqui fabulatōnes:inquit pͣs. ſed nō vt lex tua. videte ne decipiamini ꝑ ph̓iaꝫ ait apl̓s ⁊ inanem fallatiā.Nota ẜm Ioh̓. dominici. §. j.card̓. vbi ſupͣ. ꝙ vera ph̓ia ī tribꝰ cōſiſtit .ſ. Inreligione. moribꝰ. et doctrina. Si .n. ph̓ia eſtdiuinaꝝ humanarūqꝫ reꝝ cognitio ſeu creaturarum creatoriſqꝫ vtilis inquiſitio: conſtātquia iuxta platonis ſentētiā ī tres partes diuiditur .ſ. Diuinalem. moraleꝫ. et rationalē.Primā dixerūt theologicā. Secūdaꝫ ethicā.Terciā rationaleꝫ logicā. Prima ſpiritū accendit. ſcd̓a dirigit vitam. tercia ꝑficit naturaliter intellectū. Primā tradūt ī methaphiſica. ſcd̓aꝫ in ethica. terciā ī phiſica perypateticoꝝ doctiores. Prime partis nouim cultorem platōnem vel potiꝰ Permetem. Secūda magnū Socratem veneratur patronum.Terciaꝫ ſūme ampliauit Areſtoteles. Plotinus v̓o ph̓s ſingulis ꝑtibꝰ inſudauit. Et ideꝫeſt. ꝙ apud platōnem ph̓iaꝫ diuidi. In moralem que in actione verſatur. In naturaleꝫ q̄cōtemplationi deputatur. vn̄ ſub ea theologica cōp̄henditur. ꝓut ex natura et proprietatecreatura cognoſcitur creator. Et rationalisqua veꝝ a falſo diſcernitur. vt teſtatur Aug.

xviij. de ciui. dei. Et ſub rōnali cōprehendent̉triuium et quadruuiū .i. artes liberales. Sb̓morali. ſcientia iuris cōprehenditur. Naꝫ medicina ſub naturali. Alij tn̄ diſtinguūt naturalem que eſt de naturis rerū. que ſpectat at̄phiſicam: theologia que agit de deo. angelis.demonibꝰ. et hꝰ q̄ tāgere videt̉ methaphiſicā.¶ Ꝙ philozophia moralis. §. ij.gentiliū nō ſit vera ph̓ia: et ip̄iꝰ philozophieautores nō fuerunt veri ph̓i. Probat Ioh̓. do.ī noctiluca ſic. Ethica eſt virtus moralis auteius peritia et ethicꝰ moraliter virtuoſus exiſtit. A virtute v̓o et peritia eiꝰ omnis errorexcluditur: vitium nanqꝫ naſcitur de errore.hinc puto dictū in ethica mūdi. Omnis malꝰignorans. Ad ethicū aūt ꝑtinet nōſoluꝫ finēꝓpter queꝫ omnia extimāt̉ fienda inquirere.ſed etiā inuenire. et circa inuētum nō errare.Nullubi em̄ ꝑiculoſiꝰ errat ꝙͣ cū de vltimo fine tractat̉. Paruus em̄ error ī principio maximꝰ eſt in fine. Ethice em̄ pͥncipiū. eſt vltimifinis rimatio. finis v̓o. v̓tutū inductio. Om̄sauteꝫ illos ethnicos philozophos ⁊ poetas ⁊rethores. circa diuinitateꝫ multipliciter erraſſe nō eſt dubium: ꝙͣuis vltimū finē deſcripſerint. Simili modo dici poteſt om̄es illiusethice ſcriptores ph̓os dici non poſſe. qͥ a noticia veri dei fuer̄t extranei aut plurimū errauer̄t. ¶ Preterea moraleꝫ philozophū oēsdixerūt. cuius vita doctrine cōcordat. ⁊ eammorti neceſſario diſcrimini parat. Und̓ apudmacrobiū de ſomno ſcipionis Pittagoras etplato dixerunt philozophiā meditationē eſſemortis. quottidie de carcere corporis intētaꝫanime educere libertateꝫ. Tota philozophiacicerōne referente: ait catho. ſiue ph̓oꝝ vitacōmēdatio mortis eſt: nam qͥd alid̓ agimꝰ. cūa voluptatibus corporis (ait Tullius) et a refamiliari que eſt miniſtra corporis. et a republica animū ſeuocamus: maximeqꝫ a corpore abducimus. ſecūqꝫ eē cogimꝰ animum acorpore ſecernere. nil eſt alid̓ ꝙͣ mori diſcere.Currat huc moralis ſeneca dicēs. Facere docet ph̓ia nō dicere. Et hec exigit. vt ad legemſuā quiſqꝫ viuat. ne or̄oni vita diſſētiat. Huiciūgat̉ Greg. ph̓s nazanze. grecꝰ ī apologeticodicens. Prīa ſapiētia vita laudabilis eſt. Illemihi ſapiens videt̉. qͥ pauca de virtute animiꝓloquitur. pl̓a aūt ī ſuis operibꝰ oſtēdit. EtTulliꝰ in primo. de officijs ait. Uirtutis omīslaus in actione cōſiſtit. Abijtiatur ad hoc ꝙvirtutes oēs ſūt cōnexe. vt qui vna caret. oībus ſit vacuus. ẜm magiſ. ſent. ī. iij. Omniſqꝫvirtus vni alicui vitio contrarietur. Cunqꝫꝯtraria ſimul in eſſe nō valeant: qui ī vno offendit multa perdet. vt dicit̉ Eccl̓iaſtes. qꝛ v̓tutem illam vitio cōtrariā. et ꝑ ꝯſequēs aliasꝓpter cōnexionem. Addat̉ ⁊ illud: qꝛ ẜm Auguſti. vbi deeſt cognitio et̄ne ⁊ incōmutabilis