¶ Titulus
¶ Decimus
bonū. eſt a deo. Un̄ nō pt̄ eſſe iuſticia hoīs addeū ex ſuis operibꝰ ẜm abſolutā equalitatē. ſꝫẜm ꝓportionē quandā: inqͣtū .ſ. quilibet oꝑat̉ẜm modū ſuū. Nodus aūt ⁊ mēſura v̓tus hūane eſt a deo in hoīe. Et vt dictū eſt meritū hominis apud deū eſſe nō pt̄. niſi ẜm p̄ſuppoſitōnem diuine ordinatōis. Et ex hoc ſequit̉. ꝙ deus ex operibꝰ nr̄is nō efficit̉ ſimpliciter debitor nobis. ſed ſibip̄i. inꝙͣtum debituꝫ eſt vt ſuaordinatō impleat̉. Ordinauit em̄ ꝙ homo faciendo bona oꝑa ꝑ liberū arbitriū. motum tn̄ ꝑgraciā ſuam: ꝯſequat̉ vitam eternam. Cū em̄coronat merita nr̄a. remunerat munera ſua:quia .ſ. ipſe bedit virtutem operandi gratis.¶ De merito igr̄ hūano ſcie. §. j.dum primo. ꝙ ſine gr̄a mereri nullo modo homō p̄t vitā eternā in īnocentia ꝯſtitutus. Ratio eſt ẜm tho. pͥma ſcd̓e. q. cxiiij. arti. ij. qꝛ exinſtitutōne diuine ꝓuidentie eſt. vt nihil agatvltra virtutē ſuā. Sꝫ vita eterna eſt quoddaꝫbonū excedens ꝓportionē nature create. ⁊ excedit ꝯgnitōeꝫ ⁊ deſideriū eius. ẜm illd̓. j Corī.ij. Oculus nō vidit nec auris audiuit. nec ī corhomīs aſcendit. que p̄parauit deꝰ diligentibusſe. Et inde eſt ꝙ nulla natura creata eſt ſufficiens pͥncipiū actꝰ meritorij vite eterne. niſi adbat̉ aliqͥd biuinū ſuꝑnaturale qd̓ gr̄a dr̄. Sedſi in hoīe addat̉ peccatū. vt ꝯtingit in om̄ibꝰnatura viciata in adā ſaltim ꝑ originale: nonpt̄ qͥs mereri ſeu actū meritoriuꝫ age̓. niſi priexcludat̉ pct̄m qd̓ fit ꝑ grāꝫ. Ad hoc pt̄ facereqd̓ ait gregꝰ. di. xl. Quelibꝫ occulta loca aīamſine gr̄a ſaluare nō poſſūt. Nā et loth in ciuitate inter peſſimos ſogdomitas iuſtꝰ fuit. ī mōte peccauit .ſ. cū filiabꝰ. Sed qͥd iſta dicimꝰ cūmaiora nouerimꝰ. Quid iocūdiꝰ celo. qͥd ſecurius paradiſo. ⁊ tn̄ adā peccādo de ꝑadiſo expulſus ē. angelꝰ de celo eiectꝰ. ſꝫ poſtea eū perpct̄m amiſit. ¶ In gracia aūt ꝯſtitutus. meretur ꝑ opera ſua bona vitam eternam ex condigno ex ꝑte gr̄e. Ex congruo: ex ꝑte liberi arbitrij. Pro cuiꝰ declaratōe dicit tho. pͥma ſcd̓evbi ſupra arti. iij. Opus meritoriū p̄t dupliciter cōſiderari. Uno mō ẜm ꝙ ꝓcedit ex liberoarbitrio. Alio mō ẜm ꝙ ꝓcedit ex gr̄a ſpūſſct̄iSi gͦ cōſideret̉ ẜm ſb̓am oꝑis. vt ẜm ꝙ ꝓceditex libero arbitrio. ſic non pt̄ ibi eſſe ꝯdignitasꝓpt̓ maximā īequalitateꝫ. Et ẜm hoc dicebatapl̓s. Nō ſūt ꝯdigne paſſiōes huiꝰ tꝑis ad futuram gloriā .ſ. ꝙͣtū ad ſb̓am oꝑis. Sꝫ ē ibi ꝯgruitas ꝓpt̓ quādaꝫ equalitatē ꝓportōis. Cōgruuꝫem̄ videt̉ vt oꝑanti ẜm ſuā v̓tutē. deꝰ ẜm excellentiā ſue v̓tutis recompenſet. Si aūt loquamur de oꝑe meritorio. ẜm qd̓ ꝓcedit ex graciaſpūſſancti. ſic eſt meritoriū ex cōdigno. Sic eīvalor meriti attendit̉ ẜm v̓tutē ſpūſſancti mōuentis nos in vitā eternā. ẜm illd̓ Io. iiij. Fiet in eo fons aque ſaliētis in vitā eternā. Attendit̉ etiā preciū oꝑis ẜm dignitatē gr̄e. perquā homo ꝯſors factꝰ diuine nature adoptat̉ īfiliū dei. Cui debet̉ he̓ditas ex ip̄o iure adopti
onis. ẜm illud ad Ro. viij. Si filij ⁊ he̓des. Un̄gr̄a ſpūſſct̄i. ⁊ ſi nō ſit ſil̓is gl̓ie in actu. ē tn̄ ſimilis in v̓tute. ſic ⁊ ſemē arboris in quo ē virtus ad totā arborē. Notandū etiā ẜm tho. vbiſupra arti .v. ꝙ nemo pt̄ ſibi mereri p̄mā grāꝫtū quia omne meritū repugnat gracie .j. q. jait leo papa. Gracia ſi nō gratis datur gracianō eſt. tū quia vt dictū eſt. excedit ꝓportōꝫ nature. tū etiā quia ante graciā in ſtatu pct̄i hōht̄ impedimentū ꝓmerēdi grām .ſ. ip̄m pct̄m.Retractauit aūt ante qd̓ aliqn̄ dixerat .ſ. fideꝫeſſe ex nobis a deo. ⁊ ſic ꝯſequit̉ primam gratiam. Unde nō pt̄ eſſe meritoriꝰ prime gracie.Cum igr̄ dicit̉. ꝙ per fidē iuſtificat̉ homo: nōſic eſt intelligendū ꝙ fides mereat̉ iuſtificatōnem .ſ. credendo. Sed dum iuſtificatur homocredit. eo ꝙ motus fidei requirit̉ ad iuſtificationē vt dictū ē. Et ꝙ dr̄ deus dare grām nō niſi dignis: nō ita intelligendū ē ꝙ prius ip̄i fuerint digni: ſed deus fecit eos dignos.¶ Sciendū etiam ẜm tho.. §. ij.vbi ſupͣ ar. vj. ꝙ nullꝰ pt̄ alteri mereri pͥmā gͣtiā ex ꝯdigno niſi xp̄c. Rō ē. qꝛ vnuſqͥſqꝫ nr̄mmouet̉ a deo ꝑ donū gr̄e. vt ip̄e ad vitā eternāꝑueniat. Et ideo meritum ꝯdigni. vltra iſtammotionem nō ſe extendit. Sed anīa xp̄i motaeſt a deo per graciā. nonſolū vt ipſe ꝑueniretad vitā eternaꝫ: ſedētiā vt alios induceret ingloriā. inꝙͣtum eſt caput ⁊ auctor ſalutis. ẜmillud heb̓. Qui multos ſilios in gloria adduxerat ⁊cͣ. Sed merito ꝯgrue pt̄ quis mereri alteri primā grām. Quia em̄ homo in gracia conſtitutus adimplet voluntatē dei. cōgruū ē ẜmamicitie ꝓportōnem. vt deus impleat voluntatem eiꝰ in ſaluatōe alteriꝰ. Licet poſſit hr̄e qn̄qꝫ impedimētū ex ꝑte illiꝰ cuiꝰ purificatōeꝫ deſiderat. Et ſic intelligit̉ illa auctoritas Hiere.xvj. Si ſteterit moyſes ⁊ ſamuel corā me. noneſt anima mea ad populū iſtū. Erat enim impedimentū ex parte illorum de populo.Gracia ē pͥncipiū meriti. §. iij.pͥncipaliꝰ ꝑ caritatē ꝙͣ ꝑ alias virtutes. Undexp̄c dixit Io. xiiij. Si qͥs diligit me diligetur apr̄e meo: ⁊ ego diligā eū ⁊ manifeſtabo ei meip̄m: qd̓ ꝑtinet ad vitā eternā .ſ. manifeſtatiodei. Pro cꝰ declaratōe dīc tho. vbi ſupͣ. ar. iiij.Ꝙ hūanꝰ actus habꝫ ratōeꝫ merēdi ex duobꝰvt dictū ē. Primo ⁊ pͥncipl̓r ex diuina ordinatōne. ẜm ꝙ actꝰ dr̄ meritoriꝰ eē illiꝰ boni. ad qd̓homo diuinitꝰ ordinat̉. Secūdo v̓o ex ꝑte liberi arbitrij īꝙͣtū hō ht̄ p̄ ceteris creaturis. vt ꝑſe agat volūtarie agēs. Et ꝙͣtum ad vtrūqꝫ pͥncipalitas meriti penes caritatē conſiſtit. Primo em̄ conſiderandū ꝙ vita eterna in dei fruitione conſiſtit. Motus aūt humane mentis adfruitōnē diuini boni ē proprius actꝰ caritatisper quē om̄es actus aliarū virtutū ordinant̉in hunc finem. ẜm ꝙ alie virtutes imꝑantura caritate. Similiter manifeſtum eſt. ꝙ id qd̓ex amore facimus. maxīe voluntarie facimꝰ