¶ Titulus¶ Octauus
Bona fides nō patitur vt ſemel exactū iteꝝexigatur. de reg. iur̄. li. vj. Sexto ſumit̉ fidesꝓ vna ex gratijs gͣtis datis. qͣs ponit Apl̓s. j.ad Coꝝ. xij. cōis bonis et malis. Ubi dr̄. Alijdat̉ fides ī eodem ſpū. Sumitur em̄ ibi fides.ꝓ quadā eminēti certitudine eorū q̄ ſt̄ fidei.Septimo ſumitur fides cōiter ꝓ quodaꝫ habitu. quo qͥs firmiter aſſentit ſn̄ formidine d̓oppoſito. his q̄ clare nō vibet. quecūqꝫ ſint illa: puta. cū qͥs firmiter credit taleꝫ eſſe patrēvel matrē ſuā vel verbis alicꝰ ſapiētis. Et ſicGrego. in. iiij. dialogoꝝ dicit. ꝙ infidelis habet fidem .ſ. de parentibꝰ ſuis et hmōi. Sꝫ hocde ſe nō eſt meritoriū ẜm Tho. prima ſecūde.Octauo ſumit̉ fides pro virtute theologica. d̓qͣ dr̄. j. ad Coꝝ. xiij. Nūc manēt fides. ſpes. caritas. Sed ẜm iſtā vltimā acceptōem. Fidesqn̄qꝫ ſumitur ꝓ habitu talis virtutis caritate informata. Et ſic ſumit̉ ī Piere. Dn̄e ocl̓itui reſpiciunt fidem. Et Oſee. Deſponſabo temihi in fide. Aliqn̄ ſumit̉ ꝓ habitu informi.vt ibi. j. ad Coꝝ. xiij. Si habuero fideꝫ ita vtmōtes trāſferā ⁊cͣ. Et Iacobꝰ. Fides ſn̄ oꝑbꝰmortua eſt. qd̓ vtiqꝫ donū dei eſt. ſed inſufficiens ad ſaluteꝫ. Aliqn̄ ſumit̉ fides ꝓ ip̄o actutalis virtutis. Vnde Aug. Quid eſt fides. niſicredere qd̓ nō vides; Et illud Grego. Fides n̄habet meritū: cui humana ratō p̄bet experimētū. Aeritū em̄ nō acquirit̉ ex habitu. ſedex actu. Fides aliqn̄ ſumit̉ ꝓ obiecto. ſeu materia eoꝝ que ſūt fidei. vt ī ſimbolo Athanaſij. Hec eſt fides catholica vt vnū deū ī trinit.⁊cͣ. Fides aliqn̄ ſumit̉ improprie ꝓ viſiōe clara in patria diuinorū. Ad Ro. j. Ex fide ī fidem .i. ex fide preſentiū ī fidē .i. viſioneꝫ futuroꝝ. Et hoc dr̄ ꝓpter certitudinē. Aliqn̄ ſumitur ꝓ ſigͦ diſtinctiuo fideliū ab alijs .i. baptiſmo. di. xlv. de iudeis. Un̄ cū a baptizādo q̄ritur. Quid petat; Rn̄det fidē .i. baptiſmi ſacramētū. Hec qͣſi oīa habēt̉ ī glo. ſuꝑ ti. j. decretaliū .ſ. de ſūma. trini. ⁊ fi. catho. quibuſdamtamen additis.De ipſa aūt fide prout .§. j.eſt virtus theologica nūc tractādū. Et primode eiꝰ cauſa ⁊ effectu. ſecūdo de eiꝰ habitu ſeuſubiecto. tercio de eiꝰ actu. qͣrto de eiꝰ obiecto.¶ Querit̉ gͦ pͥmo vn̄ cauſet̉ fides ī homine.Rn̄det. bTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. vj. Ꝙ cauſat̉ a decinteriꝰ mouēte mēte ꝑ gr̄aꝫ ꝙͣtū ad aſſenſum.qui eſt pͥncipalis actꝰ fidei. Un̄ apl̓s ad Ro. ijGratia ſaluati eſtis ꝑ fidē. et nō ex vobis neqͥs gloriet̉: donū em̄ dei eſt. Secūdario et inſtrumētaliter cauſat̉ etiā a qͥbuſdaꝫ alijs. vtī diſione miraculi. auditōe doctrine et hmōi.Pro cuiꝰ declaratōe ſciendū. ꝙ cauſe tres cōcurrūt ad fidē. Suꝑior .i. credēdoꝝ reuelato.Exterior .ſ. miraculoꝝ viſio vl̓ rationū circafide ꝑſuaſio. Interior .ſ. ad ea mentis aſſēſio.¶ Ꝙͣtum igit̉ ad primum oportet ꝙ illud ſit
a deo. Ea em̄ q̄ ſūt fidei. excedūt rationē hūanam. vn̄ non cadūt ī ꝯtemplatione hoīs niſideo reuelāte. Sed qͥbuſdā reuelāt̉ hec immediate a deo ſicut ſunt reuelata apl̓is ⁊ ꝓph̓is.Quibuſdaꝫ ꝓponūt̉ a deo mittēte fidei p̄dicatoreꝫ. ẜm illud ad Ro. x. Qūo p̄dicabunt niſimittāt̉. Neceſſe eſt em̄ ꝙ hōi ꝓponāt̉ credibilia ad hoc vt aliqͥd explicite credat. Et ſic ptꝫꝙ iſta cauſa ſit a deo .ſ. reuelāte et mittēte p̄dicatorē. ¶ Ꝙͣtum ad ſcd̓m ſciēdū. ꝙ nec miraculū viſum. nec q̄cūqꝫ ꝑſuaſio de fide ē ſufficiēs cauſa ad credēdū inductiua. Qd̓ ptꝫ exhoc. qꝛ vidētiū vnū et idem miraculū. ⁊ audientiū vnū ⁊ eandē predicatōꝫ: vnꝰ credit. aliꝰnō credit. Sic̄ ptꝫ tꝑe apl̓oꝝ ⁊ aliorū p̄dicātiū ⁊ miracl̓a faciētiū. Ꝙſi eſſet ſufficiēs cauſa. om̄es credidiſſent qui vidiſſent ⁊ audiſſētSed ⁊ miracl̓oꝝ oꝑatio principalit̓ a deo ē.vt patꝫ. j. ad Coꝝ. xij. Alij dat̉ ꝑ ſpm̄ operatio virtutis. ¶ Ꝙͣtū ad tercium. ꝙ eſt mētisaſſenſio ad credēda. Hāc cauſā ponebāt pelagiani eſſe liberū arbitriū hoīs ſolū. Et ꝓpterhoc dicebāt ꝙ initiū fidei eſt ex nobis. inqͣtūſ. in nobis eſt ꝙ ꝑati ſumꝰ ad aſſentiēdū hisq̄ ſūt fidei: ſed ꝯfirmatio fidei eſt a deo. ꝑ queꝫnobis ꝓponūtur q̄ credere debemꝰ. Sed hoc ēfalſū. qꝛ cuꝫ homo aſſentiendo his q̄ ſūt fidei.eleuetur ſupͣ naturā ſuā: oportet ꝙ hoc inſitei ex ſuꝑnaturali principio interiꝰ mouentevolūtateꝫ. Et hoc eſt deus. Nec eſt ꝯͣ qd̓ Augdicit. ꝙ fides ꝯſiſtit in credentiū volūtate. qͥaoportet ad hoc vt volūtas velit credere. ꝙ p̄ꝑetur a deo ꝑ gratiā ad hoc vt eleuet̉ in ea q̄ſt̄ ſupͣ naturā ſuā Tho. vbi ſupͣ. vn̄ ī Tolletanō ꝯcilio dr̄. Sicut hō ꝓprij arbitrij volūtateſerpēti obediēs perijt. ſic vocāte ſe gr̄a dei ꝓprie mētis cōuerſione quiſqꝫ credēdo ſaluat̉.diſ. xlv. De iudeis. Et ꝙͣuis aliqn̄ videat̉ face̓deus hōi coactionem aliquā. vt in Sauli cōuerſione ꝓſtrato ⁊ cecato: tn̄ ad extra eſt illd̓et volūtas libera remanet. et volūtate credidit ⁊ aſſenſit vocāti. Et ſic intelligēdū eſt illd̓Aug. xxiij. q. iij. Qui pt̄. Fides etiā informisi. que eſt ſine caritate. eſt donū dei. ẜm glo. j.ad Coꝝ. xiij. Et. b Tho. vbi ſupͣ. Nō ex eo ꝙ ēinformis. hoc eſt ex defectu hominis. ſed ex eoꝙ fides. Nec obſtat illud Deutro. xxxij. Deiperfecta ſunt opera. Nam fides informis etſinon ſit ꝑfecta ſimpliciter perfectōne virtutiseſt tamen perfecta perfectōne que ſufficit adrationem fidei.¶ Ratōnes ꝑſuaſiue ef .§. ij.ficaciter inductiue ad credēdū quatuor poſſunt aſſignari. ꝙͣuis nulla earum ſit demonſtratiua. cogens intellectum ad aſſentiendūhis que ſunt fidei. Prima eſt operatio miraculorum. ſecunda eſt multiplicatio teſtimoniorum. tercia eſt toleratio tormentorum.quarta eſt propoſitio materie credendorum