Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Viceſimum

erga ſubditos ſuos. Dicit̉ at̄ epicheia ab ep̄i qd̓ē ſupͣ. dÿchaion qd̓ ē iuſticia. Ubi ſciēduꝫ ēepicheia correſpōdet ꝓprie iuſticie legali. qͦdā ꝯtinet̉ ſub ea. qͦdāmō excedit. Si iuſticia legal̓ dicat̉ illa obtēꝑet legi. ſiue ꝙͣtumad v̓ba legis. ſiue ꝙͣtū ad ītentōeꝫ legiſlatorisē potior. ſic epicheia ē ꝑs potior legal̓ iuſticie.Si v̓o iuſticia legal̓ dicat̉ ſoluꝫ obtēꝑat legiẜm v̓ba legis. ſic epicheia ē ꝑs iuſticie legal̓.ſꝫ ē ꝑs iuſticie coīter dicte. ꝯtra iuſticiā legaleꝫdiuiſa ſicut excedens ipſam. De equitate loquens. pͣs. .§. j.ait. De vultū tuo iudiciū meū ꝓdeat. oculi turvideāt equitatē. Uultꝰ dei ē certa ꝯgnitō dei velvolūtas dei. Iudiciū noſtꝝ ē extimatō nr̄a rebus: vtiqꝫ recta ē ꝓcedit de volūtate deiꝯgnitōe. vidēt em̄ oculi dei qd̓ approbāt. Tūcequitatē ſeruamꝰ quā deꝰ approbat: qn̄ iudiciuꝫmētis nr̄e eſt ẜm volūtatē dei. Large at̄ ſumendo equitatē pt̄ dici t̓plex ē equitas. In leguꝫꝯgrua applicatōe. In reꝝ debita ꝯmutatōe. Inbonoꝝ ꝓportionata ꝑticipatōe. Ad equitateꝫeſt ſpecialis v̓tus vt dictū ē ꝑtinet. in caſu quoobſeruātia legis vel p̄cepti eſſet ꝑiculoſa et irratōnabilis. ſeruare ꝙͣtū ad v̓ba. Dicit diuina ſapīa ꝓuer. iiij. Ducā te ſemitas equitatis. A deo em̄ inſpirat̉ et dat̉ talis v̓tus ſicut etalie. Unde ip̄a ſapiētia dicit ꝓuer. viij. Meū eſtꝯſiliū mea eſt equitas. Per ſemitas dicit ſuntpie ſtricte: qꝛ ad bn̄placitū. ſed ex neceſſitate vel manifeſta rōne debꝫ recedi a v̓bis legis.hoc eſt artū latū. Dicit aūt gregꝰ v̓ba debēt deſeruire intentōi. intentō v̓bis. xxij. qv. humane. v̓bi gr̄a. Qn̄ machabros ꝯmorātesin deſertis. gentes anthiochi regis aggreſſe ſūtin bello īiuſto in die ſabbati. illi ne violarēt p̄ceptū legis de obẜuātia ſabbati. noluerūt ſe defēdere. ſꝫ potiꝰ ꝑmiſerunt ſe occidi ex ſimplicitateſua. Quod ꝯſiderātes mathathias alijs prudētiori pſi ſūt ꝯſilio equītate. reſiſtētes bellātes ꝯtra aduerſarios illos in die ſabbati. nec reputātes ſe ī hoc violare dei p̄ceptū. ſicut rei peritas erat. .j. machab̓. ij. Multa poſſēt induci exempla eoꝝ qͦttidie occurrūt. Unꝰ p̄latus precepit ſubdito vt ꝙͣcitius veniat ad. Occurrit caſus ex receſſu illiꝰ ſequit̉ magnū ſcandalū qd̓p̄latū latet. vel ſuꝑuenit inundatō aquaꝝ ꝓpterquā poteſt īminere ꝑiculū mortis. vl̓ alia magͣimpedimēta: vtiqꝫ equitate debet vti. extimare p̄latū intende̓ illū expone̓ ꝑiculis hmōiCaueat tamē quilibet a fraude ſimulatōe. Adhoc facit regula iuris bicit. In obſcuris aſpicimꝰ qd̓ veriſimiliꝰ videt̉. vel qd̓ cōſueuit in huiuſmōi ẜuari. de re. iu. li. vj. Pertinet etiā ad eqͥtatē iudicis temꝑare in penis rigorē iuris miſericordia. Un̄ Ciprianꝰ. equitas ē ſeueritasiuſticie miſcd̓ie dulcore temꝑata. Et ad hāc ſēper debet inſpice̓. vnde Gregꝰ dicit. om̄is iuſte ſtaterā in manu geſtat. in vtroqꝫ penſo miſericordiā iuſticiā portat. vt imitet̉ deū quo

ait pͣs. Iudicabit orbē terre ī equitate. In ſuisem̄ iudicijs quibuſcūqꝫ ſemꝑ he due res iuncteſūt. vt dicit Caſſiodorus. miſcd̓ia et veritas. Licet aliqn̄ alteꝝ nos lateat. ad hoc etiā facit regula iuris in. vj. qua dicit̉. In penis benigniorinterp̄tatō ē adhibēda. Et alia r̄gula. In obſcuris minimū ē ſequēdum ſuis ꝯcordātijs. Admagnā equitatē ꝑtinuit iudiciū ſalomōis. qn̄. ſillis duabo meretricibꝰ corā eo de filio alteriusipſaꝝ mortuo dedit ſentētiaꝫ. diuide̓t̉ infansviuus in duas ꝑtes ⁊cͣ. Et hoc vt vide̓t̉. qd̓ ſeq̄ret̉ ī illis mulieribꝰ. Sed petēte vera mr̄e ne occideret̉. ſꝫ potiꝰ integer daret̉ alteri. que tn̄erat mater: ex illo dep̄hendit pͥmā eſſe verā matrē. aliā petebat diuidi. qꝛ natura poterat pati mortē filij. Secūda eqͥtas ꝑtinꝫ ad iuſticiā ꝯmutatiuā vt .ſ. ī ꝯmutatōibꝰ ꝯtractibꝰſeruet̉ equalitas. vnde Leuit̉. xix. Statera iuſta equa ſint pondera ꝓuer. xj. Statera doloſa abhominatō eſt apud deū. pondus equū volūtas eius. Quādo igit̉ in hmōi homo ſeruat equitatē. oculi dei vident .i. approbāt tale opus. Tercia eqͥtas ē in bonoꝝ ꝓportōnata ꝑticipatōne. vt .ſ. ī eccl̓ia vl̓ ciuitate vna vl̓ collegio lmonaſterio. vnꝰ vl̓ pauci habeāt oīa officia vl̓multa bn̄ficia vl̓ emolumēta vl̓ grauamīa. alijpauca vel nihil. Sic em̄ ſi hedificiuꝫ materialehabeat lapides equaliter diſpoſitos. valet ad hedificij firmamētū: ita ſi lapides ſint ineqͣlit̓ diſpoſiti mināt̉ ruinā. Sic ꝯgregatō vl̓ reſpublica vbi eſt ineqͣlitas. ſtare diu pt̄: ſed vbi ē equalitas ꝑdurat. Sic etiā in corꝑe hūano inequalitas mēbroꝝ ſeu īproportō pulcritudinēviolat. ſic ī humoribꝰ corꝑis diſproportō īfirmitatē cauſat ꝓportō ſanitatē. pͣs. Tēplū tuū mirabile in equitate. ſiue templū eccl̓ie ſiue anīe. eſt ibi equitas eſt mirabile. Sed hodie poſſꝫdici illud Iſa. lix. Equitas potuit ingredi .ſ.in ciuitate vel eccleſia. De amicitia ſeu affabilitate quomodo ſit virtus. Capitulum piceſimum.Ltima pͥtꝰ inter ꝑtes iuſticie ponit̉ v̓tꝰ amicitie. aliomine dr̄ affabilitas. Et ſit virtꝰ exhoc ꝓbat̉. p̄cepta legis ſiue ſcripture ſacre dāt̉ niſi de actibo v̓tutū. Sꝫ p̄ceptū dat̉ de affabilitate ſeu amicitia dr̄ Eccͣiiiij. Cōgregatōeꝫ paupeꝝ affabilē te facito. Declarat at̄ hoc. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxiiij. hac rōe. v̓tus ordinet̉ ad bonū. inde eſt vbi occurrit ſpālis boni. ibi oꝑtet eſſe ſpecialē ratōnēboni. bonū aūt ꝯſiſtit in ordine. Oportet autem in om̄i ꝯuerſatōe hominū tam in factis ꝙͣ indictis homo ordinate ꝯueniēter ſe habeat advnūquēqꝫ ẜm decꝫ. Et oꝑtet qͣndā ſpālēb̓tutē. que hāc ꝯueniētiā ordīs obẜuet. Scien tn̄ ẜm tho. ph̓us ī li. ethi. loquit̉ de duplici amicitia. quaꝝ vna pͥncipalit̓ ꝯſiſtit in affectu. quo vnus aliū diligit. Et hoc pt̄ ꝯſeqͥ vnāquāqꝫ virtutē. Dicit etiaꝫ ph̓us de hac. ami-