Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Decimum

Precipue tn̄ hoc fieri oꝫ circa ocl̓os. quātonobiliꝰ ē mēbꝝ et viuatior ſēſus. qꝛ pl̓es reꝝdr̄as app̄hēdit. tomagis nociuū ſi regulet̉rōe. ꝓph̓a. Ocl̓s meꝰ dep̄datꝰ ē aīam meā. Ocl̓sem̄ irritat gulā. gen̄. iij. Uidit mulier lignū qd̓eēt bonū ad veſcēdū. pulcꝝ viſu ⁊cͣ. Incitat cupiditatē. Un̄ diabolꝰ on̄dit xp̄o oīa regna md̓ivt tēptādo īduce̓t ad auaritiā Mat. iiij. Inflāmat luxuriā Eccͣi. ix. Ne aſpitias ī pultū ml̓ieris. Ex hoc ꝯcupīa ex ardeſcet qͣi ignis. Quātoplura ligͣ ponūt̉ in igne plꝰ ardet. Alij ſēſusml̓iere aliqͥd app̄hēdūt. vt auditꝰ vocem. et hꝰ.Sꝫ viſus ml̓ta ſil̓. qꝛ faciē colorē et ornatū geſtū. plus inflāmat. Excitat ſuꝑbiā. Dicit em̄ Bern. lucifer vidēs dei filiū eqͣlē pr̄i:voluit ei aſſil̓ari. et ſuꝑbia ductꝰ: dixit. Sil̓isero altiſſimo. Sic de buffone fabuloſe dr̄. vidēs bouē in prato ita pīguē groſſū: volens eiaſſil̓ari ītumuit intātū crepuit. Ad irā īducit Mat. xviij. Uidētes ꝯẜui fiebant ꝯtriſtatiſūt valde .ſ. ira. Ad inuidiā ꝓuocat. jReg. ij.Uidebis emulū tuū in tēplo in oībꝰ ꝓſperis. Etpoſtea ſubdit̉. vt defitiāt oculi tui .ſ. inuidia ettabeſcat aīa tua. Accidiā īmittit vidēs em̄ piger intēperiē aeris. pult exire ad agꝝ Eccͣs.xj. Qui obẜuat ventū nūꝙͣ ſemīat. Unde dixitxp̄c Lu. xj. Si ocl̓s tuus nequā fuerit: totumcorpꝰ tuū tenebroſū erit. qꝛ oēs tenebre pct̄oꝝex īmobeſtia ocl̓oꝝ. Citiꝰ et̄ peccat̉ ocl̓m. qꝛī mom̄to in ictu ocl̓i. vn̄ holoferne dr̄ iudithiiij. qꝛ ſtatī captꝰ ē ī aſpct̄ū eꝰ Faciliꝰ peccat̉ ocl̓m. qꝛ faciliꝰ pꝫ obiectū ocl̓oꝝ ꝙͣ alioꝝ ſenſuū. Hec in expoſitōne regl̓e Aug. ab hūberto. De modeſtia circa ludos. §. iij. circa dicta vl̓ facta iocoſa circa ph̓s ponitquādā v̓tutē. quā noīat eutropoliā. nr̄a aūtlīgua dice̓ poſſumꝰ iocūditatē vl̓ vrbanitateꝫ.Pro cꝰ declaratōe ſciē. ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxviij. ſic corpꝰ īdigꝫ corꝑali qͥete ad r̄uocillatōꝫſui. qꝛ p̄t ꝯtinue corꝑal̓r laborare. ꝓpt̓ hochꝫ finitā v̓tutē. determīatis laboribꝰ ꝓportonat̉. Ita et̄ ex ꝑte aīe cꝰ ē v̓tꝰ finita: ad determinatas oꝑatōnes ꝓportōnat̉. Et qn̄ vltͣ modūſuū in aliqͣs oꝑatōes ſe extēdit: laborat. Et exhoc fatigat̉. p̄ſertī qꝛ in oꝑatōibꝰ aīe ſil̓ etiā laborat corpꝰ inqͣtū .ſ. aīa ītellectīa vtit̉ viribꝰorgana corꝑea oꝑantibꝰ Sūt at̄ bona ſēſibiliaꝯn̄at̉ alia hoī. Et qn̄ aīa vltͣ ſēſibilia eleuat̉oꝑbꝰ rōis intēta. naſcit̉ exin̄ q̄dā fatigatō aīalis. ſiue intēdat oꝑatōi rōnis pͣctice ſiue ſpeculatiue. Magis tn̄ ſi oꝑbꝰ ꝯtēplatōis intēdit.qꝛ hoc magis a ſenſibꝰ eleuat̉. ꝙͣuis in aliqͥbꝰoꝑbꝰ rōnis pͣctice exterioribꝰ forte corꝑis magis fatiget̉. In vtriſqꝫ tn̄ tomagis qͥs aīalit̓fatigat̉ quātomagis oꝑbꝰ rōis intēdit. Sic at̄fatigatō corꝑal̓ ſoluit̉ corꝑis qͥetē. ita etiā or fatigatō aīal̓ ſoluat̉ qͥtē aīmi. Quies at̄ ē delectatō. Et oꝫ r̄mediū ꝯͣ fatigatōꝫ aīa adhibe̓ aliquā delectatōꝫ. int̓ miſſa intēſione ad inſiſtēdū ſtudio rōis. ſic legimꝰ in colla-

tionibꝰ pr̄m de Io. euā. ſcādalizaret̉ qͥdāvidēs ludētē diſcipl̓is: fecit tͣhere arcūpluries ⁊cͣ. Idē legit̉ de ſct̄o antho. Et dixerūt ita aīmꝰ frāgeret̉. ſi nūꝙͣ a ſua intētōe r̄laxaret̉. hꝰ aūt dicta vel fct̄a in qͥbꝰ q̄rit̉ niſi delectatō aīal̓: dicūt̉ ludicra iocoſa. Et ncc̄e ēinterdū tl̓ibꝰ vti qͣi ad quādā aīmi qͥetē. Et hocē qd̓ ph̓s dīc in. iiij. ethi. in hꝰ vite ꝯuerſatōeqͥes qͥdā hr̄ ludo. Circa tn̄ tria vidēt̉cipue attēdēda. Primū pͥncipale p̄dicta delectatō q̄rat̉ in aliqͥbꝰ v̓bis vel factis turpibꝰpl̓ al̓ nociuis. Secūdū ne total̓r gͣuitas reſoluat̉. Un̄ tulliꝰ in li. offi. Sīc pueris oēmludēdi licētiā damꝰ: ſꝫ ab hōeſtis actibꝰſūt aliena. Sic in ip̄o iocō aliqͥd ꝓbi ingenij lu eluceſcit. Tertiū qd̓ ē attēdēdum ſic in oībꝰalijs actōibꝰ hūanis. vt ꝯgruāt ꝑſōis. tꝑibꝰ. etlocis. ẜm alias debitas circūſtātias ordinēt̉.Et ſic circa hꝰ ē v̓tꝰ. Et nota lꝫ tulliꝰ dicat. j.retho. qn̄ adiutores ſūt defatigati. ē īutileab aliqͣ re noua an̄ ridicula inciꝑe or̄oem. Sitn̄ digͥtas rei adimat facl̓tatē: ſꝫ addit. Etqꝛ ſcpͥtura ſacͣ maxīs rebꝰ ītēdit. ẜm illd̓ ꝓuer.viij. Audite. qꝛ de rebꝰ magnis locutura ſū.Amb̓. ſuꝑ lucā tractās illd̓. Ue vob̓ ridetis.Excludit iocū. quidē a ꝯuerſatōe hūana ſꝫ adoctrīa ſacͣ. vn̄ dīc. Lꝫ interdū hōe ſta ioca ſintac ſuauia. tn̄ ab eccl̓iaſtica abhorrēt regl̓a. qm̄ī ſcpͥt̉ is r̄ꝑimꝰ ea quē admod̓ vſurpae̓ poſſūꝰ: De modeſtia circa habi. §. iiij. vl̓ cultū veſtiū dīc Hiero. nec affectate ſordes nec exqͥſite delitie laudē pariūt. diſ. xlj. §. j.Sciēdū igr̄ ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxix. in hisrebꝰ exterioribꝰ qͥbꝰ vtit̉. ē vitiū in ſe aliqd̓ſꝫ ex ꝑte hoīs īmoderate vtit̉ eis. Que qui īmoderātia p̄t dupl̓r. Uno ꝯꝑatōemad hoīes qͥbꝰ viuit. Un̄ Aug. di. viij. Que ꝯͣmores ⁊cͣ. Turpis ē oīs ꝑs vniuerſo ſuogruit. Alio p̄t īmoderātia ī vſu taliū re ex inordīato affectu vtētis. ex ꝯtīgit qn̄qꝫ nimis libidīoſe vtat̉ talibꝰ. ſiue ſit ẜmſuetudinē ſiue p̄ter ꝯſuetudinē eoꝝ int̓ qͦs viuit. Cōtīgit at̄ iſta inordīatō affectꝰ triplicit̓.Uno inqͣtū ex ſuꝑfluo cultū veſtiū qͥs q̄ritgl̓am. ꝓut veſtes hꝰ ꝑtinēt ad ornatū quēdāAlio ẜm qd̓ ſuꝑfluū cultuꝫ q̄rit delitias.ẜm qd̓ veſtis orbīat̉ ad corꝑis fomētū. Tertō ẜm qd̓ nimiā ſolicitudinē apponit ad exteriorē cultū veſtiū. Etiā ſi ſit aliqͣ inordīatōex ꝑte finis. Et ẜm hoc andronicꝰ pōit tres virtutes circa exteriorē cultū .ſ. hūilitatē. que excludit intentōeꝫ gl̓ie. Un̄ dīc. hūilitas ē hīt ſuꝑhabūdās in ſūptibꝰ preꝑatōibꝰ. Et ſeſuffitiētiā. excludit intentōnem delitiaꝝ. Un̄dīc ſe ē ſuffitiēs hītus ꝯtētus eoꝝ quibꝰ oꝫ.et determīatīa eoꝝ ad viuē ꝯuenit. Et ſimplicitatē excludit ſuꝑfluā ſolicitudinē. Un̄ dicit ſimplicitas eſt hītus ꝯtētus his ꝯtingūt. Ex ꝑte defectꝰ p̄t eſſe duplex inordīatō. Unomodo ex negligētia hominis. que non adhibet