¶ Titulus¶ Quartus
tibꝰ aliena. In hꝰ figurā. Colūba aquā diluuijre fugit Gen̄. viij .ſ. carnalis voluptatis. Decimo in penā eternā ꝯmutat̉ Apoc̄. xviij. Quātū ſe glorificauit ⁊ in delitijs fuit. tātū date eitormētū ⁊ luctū Gre. Aom̄taneū ē qd̓ delectat.et̓nū qd̓ crutiat. Figura Ioſue. iij. Aque mortue in mare mortuū deſcendūt .i. voluptates.¶ De māſuetudine quid ſit. et in quo differt aclementia.¶ Capitulum. iij.Ecūda vtus anera temporātie ē māſuetudo. Manſuetudoat̄ ẜm ph̓m in. iiij. eth̓. ē mōderatīairaꝝ. Cōcurrit aūt in eūdē effectūcū clem̄tia. quā diffinit Sen̄. ꝙ ē leuitas ſuperioris aduerſus inferiorē. Dr̄t aūt ab ea nec ēeadē v̓tus. Pro cuiꝰ declaratōe dīc. b Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. clvij. ꝙ v̓tus moral̓ ẜm ph̓m in. ij. ethi.ꝯſiſtit circa actōes et paſſiones. Paſſiōes aūtinteriores ſūt actōnū exterioꝝ pͥncipia aut impedim̄ta. Et iō v̓tutes q̄ moderant̉ paſſiōes. cōcurrūt qͣi in eundē effectuꝫ cū v̓tutibꝰ. q̄ moderant̉ actōnes. licet ſpecie differāt. Sīc ad iuſticiā ꝓprie ꝑtinet cohibe̓ hoīem a furto. ad qd̓ qͥsinclinat̉ ꝑ inordinatū amorē vel ꝯcupīam pecunie q̄ moderant̉ ꝑ liberalitatē. iō liberalitasꝯcurrit cū iuſticia in hoc effectu qͥ ē abſtinerea furto. Et hic etiā ꝯſiderandū ē inꝓpoſito. Nāex paſſione ire ꝓuocat̉ aliqͥs ꝙ gͣuiorē inferatpenā. Ad clemētiā autē ꝑtinet directe ꝙ ſit diminutiua penaꝝ. qd̓ quidē īpediri p̄t ꝑ exceſſūire. Et iō māſuetudo inqͣtū r̄frenat impetū ireꝯcurrit in eūdē effectū cū clemētia. Dr̄nt autēabinuicē inqͣtū clem̄tia ē moderatiua exterioris punitōnis. Manſuetudo aūt ꝓprie diminuitpaſſionē ire. Un̄ ip̄a ꝓprie reſpicit appetitū vindicte. Clemētia v̓o ip̄as penas q̄ exteriꝰ exhibētur ad vindictā. ¶ Eſt autē māſuetudo v̓tus q̄alio noīe dr̄ mititas. qꝛ bonū facit hn̄teꝫ qd̓ ꝑtinet ad diffinitōem v̓tutis. vt dr̄ in. ij. reth. Sꝫmāſuetudo inqͥt Sen̄. oēs boni viri p̄ſtabunt.Opponit̉ at̄ ire ꝓut ira īportat vitiū. Nā ira inſe ē paſſio. ⁊ exceſſus eiꝰ dr̄ ira. et defectꝰ eiuꝰ cūſ. qͥs dꝫ ea vti et nō vtit̉: dr̄ remiſſio. Habitꝰ d̓oqͥ tenet mediū in ira ē innoīatus. ſignat̉ tn̄ nōmīe māſuetudīs. q̄ v̓tus cū ſit denoīata diminutōe ire. ꝓpinquior ē diminutōi ꝙͣ ſuꝑhabūdātie. et ꝓpt̓ hoc naturalius ē hoī appete̓ vindictāīiuriaꝝ illataꝝ. ꝙͣ ab hꝰ defice̓. qꝛ vix alicui minus ꝑue vident̉ iniurie ſibi illate. vt dīc Saluſtius. Eſt tn̄ māſuetudo moderatīa ire. ẜm rectā rōnē. ita ꝙ ip̄a ira etiā vtit̉ cū oꝫ. Itē māſuetudo ſiue mititas qd̓ idem eſt. dr̄ ⁊ b̓tus ẜmph̓m. ⁊ bt̄itudo. vt pꝫ Mat. v. Ibi bt̄i mites ⁊cͣ.Et fructꝰ ſpūs. vt pꝫ ad gala. v. Sꝫ inqͣtū b̓tusdicit hītum actꝰ eius: dr̄ bt̄itudo. Sūt em̄ bt̄itudines qͥdā actꝰ v̓tutū. inqͣtū delectatōꝫ ſpūalē inducit talis actꝰ: dr̄ fructꝰ ſpūs. Ponit̉ aūtꝓpterea māſuetudo ꝑs tꝑantie potentialis ſeub̓tus ei ānexa. ⁊ etiā clemētia. qꝛ vtraqꝫ ꝯſiſtitin quadā refrenatōne. Sꝫ qꝛ tꝑantia refrenat
vehem̄tiſſimas ꝯcupīas .ſ. delectatōes tactus.āſuetudo v̓o refrenat iras. clemētia penas.Iō tꝑantia pͥncipalis ē v̓tus. Māſuetudo v̓o ⁊clemētia minꝰ pͥncipales et ſecūdarie.¶ Fructus ſeu vtilitates mā. §. j.ſuetudīs ẜm Vil. in ſū. v̓tutū ſunt. xij. Prīo qꝛinducit ad ꝯgnitōeꝫ dei. ⁊ facit hoīem dignū allocutōe dei. pͣs. Diriget māſuetos in iuditō. docebit mites vias ſuas Eccͣi. v. Eſto māſuetꝰ adaudiendū v̓bū dei. Iaco. j. In māſuetudīe ſuſcipite inſitū v̓bū. Et dyoniſiꝰ dīc. ꝙ moyſes ꝓpte:ml̓tā māſuetudinē d̓i apparitōe fuit dignꝰ hītꝰ⁊ de eo dr̄ nūeri. xij. ꝙ fuit moyſes mitiſſimꝰ hominū. Et ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e vbi ſupͣ. Māſuetudoīducit ad ꝯgnitōeꝫ dei remouēdo impedimētū.Et hoc dupl̓r. Prīo faciēdo hoīem ꝯpotē ſui ꝑdiminutōꝫ ire. Secūdo mō qꝛ ad māſuetudinēꝑtinꝫ ꝙ hō n̄ ꝯͣdicat v̓bis veritatis. qd̓ plerūqꝫfit ex ꝯmotōne ire. Un̄ Aug. dīc. ꝙ miteſce̓ ē n̄ꝯͣdice̓ diuīe ſcpͥture ſiue intellecte. dū vitiā nr̄aꝑcutit. ſiue n̄ ītellecte. qͣi nos meliꝰ ⁊ veriꝰ ſaꝑepoſſemꝰ. Secūdo qꝛ placētē deo facit Eccͣi. Bn̄placitū ē ei fides ⁊ māſuetudo. ⁊ hoc ē ſecūd̓. qꝛꝯcurrit in eūdē effectū cū caritate maxīa v̓tutū .ſ. in ſubtͣhēdo mala ꝓximoꝝ. Tertio qꝛ ẜmGreg. in moral̓. īducit diuinā ſil̓itudinē. de deonāqꝫ dr̄ Sap̄. Tu dn̄ator dn̄e oīa cū trāquillitate iudicas Dan̄. ix. Fac nobiſcū ẜm magnāmāſuetudinē tuā. Quarto facit nos xp̄i diſcipl̓os. Ip̄e magiſteriū hꝰ v̓tutis ſpālit̓ ſibi aſcribit: dicēs Mat. xj. Diſcite a me qꝛ mitis ſū. Exqͦ on̄dit̉ hec eē via ꝑfectōis. Quīto ē ornam̄tūdecēs ẜuis dei. j. ad thi. vj. Tu hō dei ſectare pacificā māſuetudinē. ad Ephe. iiij. Obſecro vosvt digne ābuletis deo ⁊cͣ. in oī māſuetudīe. Sexto aīam ꝯẜuat Eccͣi. x. Fili mi manſuetudineẜua aīam tuā. ſic vaſa vitrea ī feno. vel alia remolli īuoluūt̉ ⁊ ſic ẜuant̉ a fractura. ſic oīa inmāſuetudīe a fractura ire. Septīo delectatōeꝫmultā īducit pͣs. Māſueti at̄ he̓ditabūt t̓ram ⁊delectabūt̉. Et ꝓpt̓e a ponit̉ fructꝰ ſpūs. ad gal̓.p. Eſt eī vt culcit̉ d̓licatiſſīa. Octauo correctōꝫfructuoſā facit. pͣs. Suꝑuēit māſuetudo ⁊ corripiemur. Leo leuit̉ caſtigatꝰ reuerētiā exhibꝫcaſtigāti. Aſꝑitatis at̄ nimie īcreꝑatō nec correctōeꝫ r̄cipit nec ſalutē. di. xlv. licꝫ. Nono gr̄oſū ⁊ amabilē oībꝰ facit Eccͣi. iij. Fili ī māſuetudīe ꝑfice oꝑa tua ⁊ ſuꝑ gl̓aꝫ hoīs diligeris. Decīo or̄onē facit deo acceptā Iudith. ix. Pūiliū⁊ māſuetoꝝ ſꝑ tibi placuit dep̄catō. Undecīo iniuditō ſaluat. pͣs. Cū exurge̓t ī iuditō deꝰ vt ſalface̓t manſuetos. Duodecīo donū magnū ⁊ ml̓tiplex acqͥrit Mat. v. Bt̄i mites qm̄ ip̄i poſſidebūt t̓rā. qd̓ ītelligi p̄t de t̓ra vite pn̄tis et de t̓raviuētiū. ⁊ d̓ t̓ra corꝑis ẜm bern. qꝛ fac̄ ei dn̄ari.¶ De ꝑtibꝰ ſubiectiuis tꝑantie. ¶ Capi. iiijE partibꝰ ſubiectiuis teporantie que ſūt abſtinētia. ſobrietas. et caſtitas. Et inde de ppͥetatibꝰ