Titulus¶ De ꝑtibꝰ potentialibꝰ tꝑantie. ¶ Capi. ij.E partibus potētialibꝰtꝑantie. Et pͥmo de ꝯtinētia quamdiffinit Andronicꝰ. Ꝙ ꝯtinētia eſtaīmus inuictꝰ a delectatōe. Pro cꝰdeclaratōe ſciendū ē ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clv.ꝙ nomē ꝯtinētie refrenatōem quādā importatinꝙͣtum tenet ſe aliqͥs ne paſſionē ſequat̉. Accipit̉ tn̄ tripl̓r. Uno mō large ſeu cōiter. et ſicīportat quādā refrenatōeꝫ ab illicitis ꝯcupiſcētijs. nōſolū circa materiā tactꝰ: ſꝫ etiā ī qͣcūqꝫmateria. Et ſic ſumit Amb̓. in. j. de offi. ⁊ dr̄ ꝯtinētia ẜm qͥd. Secūdo mō accipit̉ ꝯtinētia ꝓpeab aliquibꝰ. ꝓ abſtinētia ab oī delectatōe venerea et̄ ꝯiugali. Et ſic diuidit̉ ꝯtinētia ꝯͣ caſtitatē. Vt dicat̉ caſtitas abſtinētia a delectatōe illicita extͣ ꝯiugiū. ⁊ ꝯtinētia abſtinētia etiam aꝯiugali delectatōne. Et hec reꝑit̉ pͥmo in d̓ginitate. Secūdo in viduitate. Un̄ apl̓s ad gala. v.adiūgit ꝯtinētiā caſtitati ponēs eas ī fructibꝰſpūs. Tertō mō accipit̉ ꝯtinētia a qͥbuſdā alijsꝑ quā aliqͥs reſiſtit pͣuis ꝯcupiſcētijs. q̄ in eo vehemētes exiſtūt. Et ſic accipit ꝯtinētiā ph̓s invij. ethi. ⁊ etiā in collatōibꝰ pr̄m. Hoc mō ꝯtinētia hꝫ aliqͥd de rōne v̓tutis. inqͣtū .ſ. rō firmataē ꝯͣ paſſiones ne ab eis deducant̉. n̄ tn̄ attingitad ꝑfectā rōnem v̓tutis moralis. ẜm quam et̄appetitus ſēſitiuus ſubdit̉ rōni. ſic vt in eo noninſurgāt vehemētes paſſiones rōni ꝯͣrie. Et iōph̓s dicit in. iiij. eth̓. ꝙ ꝯtinētia nō eſt v̓tus ſedquedā mixta. inꝙͣtum .ſ. hꝫ aliqͥd de v̓tute. et inaliqͦ deficit a b̓tute. Et ẜm hoc differt ꝯtinēs atꝑato. ſicut imꝑfectū a ꝑfecto. qꝛ tꝑatus cū habeat ꝑfectā v̓tutē .ſ. tꝑantiā: nō patit̉ vehemētes paſſiones ꝯcupīe. Continēs aūt patit̉ vehemētes: ſꝫ nō deducit̉ reſiſtēs rōne. Sed ſumēdoꝯtinētiā ſecundo mō .ſ. ꝓ abſtinētia ab oī delectatōne venerea. ſic ē potior tꝑantia. ſicut v̓ginitas caſtitati ꝯiugali. Nec ex hoc ſequit̉ ꝙ ꝯtinēs ſit maioris meriti in reſiſtēdo ꝙͣ tꝑatus. cūmagis laboret īpugnādo. qꝛ ẜm Tho. magnitudo ꝯcupīe vel debilitas eiꝰ. p̄t cōtinge̓ ex duplici cā. Qn̄qꝫ videlꝫ ex cā corꝑali. Quidā eī exnaturali ꝯplexione ſūt magis ꝓni ad ꝯcupiſcēdū ꝙͣ alij. Et iteꝝ qͥdā hn̄t occaſiones ſeu oportunitates delectatōnū ꝯcupīam inflāmantes.ꝑatas magiſꝙͣ alij. Et debilitas ꝯcupīe ꝓcedēsex iſta cā diminuit meritū ⁊ magnitudo augꝫ.Qn̄qꝫ v̓o debilitas ꝯcupīe vel magnitudo ꝓuēitex cauſa ſpūali laudabili: puta ex vehem̄tia caritatis vel fortitudinis rōnis. ſic accidit in homine tꝑato. Et hꝰ debilitas ꝯcupīe auget meritū rōne ſue cauſe. et magnitudo ꝯcupīe ſicut īꝯtinēte minuit meritū. Item qꝛ delectatōes venereoꝝ ſūt vehemētiores ꝙͣ delectatōes ciboꝝ.iō magis ꝯſueuimus dicere ꝯtinētiam et incōtinentiā circa venerea ꝙͣ circa cibos. Licꝫ ẜmph̓m ẜm vtrūqꝫ dici poſſit. Item qꝛ ꝯtinētia ēcirca bonū rōnis humanū. ideo attendit̉ circapaſſiōes q̄ pn̄t homini eſſe ꝯnaturales. Un̄ ph̓s
¶ Quartusdicit in. vij. ethi. ꝙ ſiqͥs tenēs piꝝ ꝯcupiſcat euꝫꝯmedere vel ad delectatōem venereoꝝ. ſiue ſeqͣt̉ꝯcupīam ſiue n̄. nō dr̄ ſimpl̓r ꝯtinēs: ſꝫ ẜm qͥd.Eſt em̄ inclinatio beſtialis nō naturalis.¶ Continētia et eius ꝯtrariū. §. j.incōtinētia ꝑtinēt ad aīam magiſꝙͣ ad corpus.ꝙͣuis ſint circa ꝯcupīas et caro ꝯcupiſce̓ dicat̉aduerſus ſpm̄. ẜm apl̓m ad Gala. v. Rō ē ſcd̓mTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clvj. qꝛ vnūqd̓qꝫ magis attribuit̉ ei qd̓ ē cā ꝑ ſe. ꝙͣ eī qd̓ ſolū occaſionē p̄ſtatIdeo at̄ qd̓ ē ex ꝑte corꝑis ſolū occaſionē incōtinētie p̄ſtat. Ex diſpoſitōe em̄ corꝑis ꝓcederep̄t ꝙ inſurgūt paſſiones vehemētes in appetituſenſitiuo. q̄ ē v̓tus organi corporei. Sꝫ hͦ paſſiones quātumcūqꝫ vehem̄tes. non ſūt ſuffitientes cā incōtinētie. ſꝫ occaſio ſola eo ꝙ durantebſu rōnis. ſꝑ hō p̄t reſiſte̓ ꝯcupiſcētijs ⁊ paſſionibꝰ. Si v̓o paſſiones adeo increſcāt ꝙ auferātvſū rōnis total̓r. ſic accidit in his qͥ ꝓpt̓ vehem̄tiā paſſionū incurrūt amentiā: nō remanebitrō ꝯtinētie ⁊ incōtinētie. qꝛ n̄ ſaluat̉ in eis iuditiū rōnis qd̓ ꝯtinēs ẜuat. incōtinēs n̄ ẜuat.⁊ ſic ſequit̉ ꝙ cā incōtinētie ē ex ꝑte aīe. q̄ rōnepaſſionibꝰ n̄ reſiſtit. Qd̓ fit duobꝰ modis ſcd̓mph̓m. vij. ethi. Uno mō qn̄ aīa paſſionibꝰ ceditanteꝙͣ rō ꝯſiliet̉. q̄ vocat̉ irrefrenata incōtinētia. Alio mō qn̄ n̄ ꝑmanet hō in his que ꝯſiliata ſūt. eo ꝙ debilit̓ ē firmatus in eo qd̓ rō iudicauit. et huiuſmōi vocat̉ debilitas. Itē nota ꝙex impetu paſſionis ꝓuenit. ꝙ aliqͥs ſtatim ſeqͥtur paſſionē. anteꝙͣ ꝯſiliū rōnis. Impetus aūtpaſſionis p̄t ꝓuenire vel ex velocitate ſicut incolericis. Uel ex vehemētia ſic in melā colicisqͥꝓpter terreſtrē ꝯplexionē vehem̄tiſſime inflāmant̉. Sicut ⁊ eꝯͣrio ꝯtingit. ꝙ aliqͥs n̄ ꝑſiſtitin eo qd̓ ꝯſiliatū ē. ex eo ꝙ debiliter inhe̓t ꝓptermollitiē ꝯplexionis. vt in mulieribꝰ q̄ ꝓpter debilē ꝯplexionē debilit̓ inherēt quibuſcūqꝫ inherent. defacili ſequētes paſſiones ꝙͣuis raro inaliquibꝰ alit̓ accibat. ẜm illud ꝓuer. vl. Mulierē fortē qͥs īueniet. Hoc idē videt̉ ꝯtinge̓ in fleomaticis ꝓpt̓ eandē cām ſic in mulieribꝰ. Hoc totū accidit inqͣtū ex ꝯplexionē corꝑis dat̉ aliqͣoccaſio incōtinētie. nō aūt eſt cauſa ſuffitiens.Sicut tēperatꝰ perfectior. §. ij.eſt ꝯtinente. ita econtra .ſ. temꝑatus gͣui peccat incōtinente. Et incōtinēs ꝯcupiſcētie peiorincōtinenti ire. Ratio primi .ſ. ꝙ intemꝑatus ēpeior incōtinente. ẜm Tho. vbi ſupra. eſt. quiapeccatū p̄cipue in volūtate ꝯſiſtit ẜm Aug. etiō vbi ē maior inclinatō volūtatis ad peccādūibi ē gͣuius pct̄m. In eo at̄ qui ē intꝑatus volūtas ꝓcedit ad peccādū ex electōe ꝓpria. qꝛ ꝓcedit ex habitu ꝑ ꝯſuetudinē acquiſito. In eo at̄qui ē incōtinens volūtas inclinat̉ ad peccandū ex aliqua paſſione. Et qꝛ paſſio cito tranſit.hītus aūt eſt qualitas de difficili mobilis. indeeſt ꝙ incōtinens ſtatī penitet trāſeūte paſſioneIntꝑatus autem nō ſic: ſed gaudet ſe peccaſſe.