Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus De ꝑtibꝰ potentialibꝰ tꝑantie. Capi. ij.E partibus potētialibꝰtꝑantie. Et pͥmo de ꝯtinētia quamdiffinit Andronicꝰ. ꝯtinētia eſtaīmus inuictꝰ a delectatōe. Pro cꝰdeclaratōe ſciendū ē ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clv. nomē ꝯtinētie refrenatōem quādā importatinꝙͣtum tenet ſe aliqͥs ne paſſionē ſequat̉. Accipit̉ tn̄ tripl̓r. Uno large ſeu cōiter. et ſicīportat quādā refrenatōeꝫ ab illicitis ꝯcupiſcētijs. nōſolū circa materiā tactꝰ: ſꝫ etiā ī qͣcūqꝫmateria. Et ſic ſumit Amb̓. in. j. de offi. dr̄ ꝯtinētia ẜm qͥd. Secūdo accipit̉ ꝯtinētia ꝓpeab aliquibꝰ. abſtinētia ab delectatōe venerea et̄ ꝯiugali. Et ſic diuidit̉ ꝯtinētia ꝯͣ caſtita. Vt dicat̉ caſtitas abſtinētia a delectatōe illicita extͣ ꝯiugiū. ꝯtinētia abſtinētia etiam aꝯiugali delectatōne. Et hec reꝑit̉ pͥmo in d̓ginitate. Secūdo in viduitate. Un̄ apl̓s ad gala. v.adiūgit ꝯtinētiā caſtitati ponēs eas ī fructibꝰſpūs. Tertō accipit̉ ꝯtinētia a qͥbuſdā alijs quā aliqͥs reſiſtit pͣuis ꝯcupiſcētijs. in eo vehemētes exiſtūt. Et ſic accipit ꝯtinētiā ph̓s invij. ethi. etiā in collatōibꝰ pr̄m. Hoc ꝯtinētia hꝫ aliqͥd de rōne v̓tutis. inqͣtū .ſ. firmataē ꝯͣ paſſiones ne ab eis deducant̉. tn̄ attingitad ꝑfectā rōnem v̓tutis moralis. ẜm quam et̄appetitus ſēſitiuus ſubdit̉ rōni. ſic vt in eo noninſurgāt vehemētes paſſiones rōni ꝯͣrie. Etph̓s dicit in. iiij. eth̓. ꝯtinētia eſt v̓tus ſedquedā mixta. inꝙͣtum .ſ. hꝫ aliqͥd de v̓tute. et inaliqͦ deficit a b̓tute. Et ẜm hoc differt ꝯtinēs atꝑato. ſicut imꝑfectū a ꝑfecto. qꝛ tꝑatus habeat ꝑfectā v̓tutē .ſ. tꝑantiā: patit̉ vehemētes paſſiones ꝯcupīe. Continēs aūt patit̉ vehemētes: ſꝫ deducit̉ reſiſtēs rōne. Sed ſumēdoꝯtinētiā ſecundo .ſ. abſtinētia ab delectatōne venerea. ſic ē potior tꝑantia. ſicut v̓ginitas caſtitati ꝯiugali. Nec ex hoc ſequit̉ ꝯtinēs ſit maioris meriti in reſiſtēdo ꝙͣ tꝑatus.magis laboret īpugnādo. qꝛ ẜm Tho. magnitudo ꝯcupīe vel debilitas eiꝰ. p̄t cōtinge̓ ex duplici. Qn̄qꝫ videlꝫ ex corꝑali. Quidā exnaturali ꝯplexione ſūt magis ꝓni ad ꝯcupiſcē ꝙͣ alij. Et iteꝝ qͥdā hn̄t occaſiones ſeu oportunitates delectatōnū ꝯcupīam inflāmantes.ꝑatas magiſꝙͣ alij. Et debilitas ꝯcupīe ꝓcedēsex iſta diminuit meritū magnitudo augꝫ.Qn̄qꝫ v̓o debilitas ꝯcupīe vel magnitudo ꝓuēitex cauſa ſpūali laudabili: puta ex vehem̄tia caritatis vel fortitudinis rōnis. ſic accidit in homine tꝑato. Et hꝰ debilitas ꝯcupīe auget meri rōne ſue cauſe. et magnitudo ꝯcupīe ſicut īꝯtinēte minuit meritū. Item qꝛ delectatōes venereoꝝ ſūt vehemētiores ꝙͣ delectatōes ciboꝝ. magis ꝯſueuimus dicere ꝯtinētiam et incōtinentiā circa venerea ꝙͣ circa cibos. Licꝫ ẜmph̓m ẜm vtrūqꝫ dici poſſit. Item qꝛ ꝯtinētia ēcirca bonū rōnis humanū. ideo attendit̉ circapaſſiōes pn̄t homini eſſe ꝯnaturales. Un̄ ph̓s

Quartusdicit in. vij. ethi. ſiqͥs tenēs piꝝ ꝯcupiſcat euꝫꝯmedere vel ad delectatōem venereoꝝ. ſiue ſeqͣt̉ꝯcupīam ſiue. dr̄ ſimpl̓r ꝯtinēs: ſꝫ ẜm qͥd.Eſt em̄ inclinatio beſtialis naturalis. Continētia et eius ꝯtrariū. §. j.incōtinētia ꝑtinēt ad aīam magiſꝙͣ ad corpus.ꝙͣuis ſint circa ꝯcupīas et caro ꝯcupiſce̓ dicat̉aduerſus ſpm̄. ẜm apl̓m ad Gala. v. ē ſcd̓mTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clvj. qꝛ vnūqd̓qꝫ magis attribuit̉ ei qd̓ ē ſe. ꝙͣ qd̓ ſolū occaſionē p̄ſtatIdeo at̄ qd̓ ē ex ꝑte corꝑis ſolū occaſionē incōtinētie p̄ſtat. Ex diſpoſitōe em̄ corꝑis ꝓcederep̄t inſurgūt paſſiones vehemētes in appetituſenſitiuo. ē v̓tus organi corporei. Sꝫ paſſiones quātumcūqꝫ vehem̄tes. non ſūt ſuffitientes incōtinētie. ſꝫ occaſio ſola eo durantebſu rōnis. ſꝑ p̄t reſiſte̓ ꝯcupiſcētijs paſſionibꝰ. Si v̓o paſſiones adeo increſcāt auferātvſū rōnis total̓r. ſic accidit in his ꝓpt̓ vehem̄tiā paſſionū incurrūt amentiā: remanebit ꝯtinētie incōtinētie. qꝛ ſaluat̉ in eis iuditiū rōnis qd̓ ꝯtinēs ẜuat. incōtinēs ẜuat. ſic ſequit̉ incōtinētie ē ex ꝑte aīe. rōnepaſſionibꝰ reſiſtit. Qd̓ fit duobꝰ modis ſcd̓mph̓m. vij. ethi. Uno qn̄ aīa paſſionibꝰ ceditanteꝙͣ ꝯſiliet̉. vocat̉ irrefrenata incōtinētia. Alio qn̄ ꝑmanet in his que ꝯſiliata ſūt. eo debilit̓ ē firmatus in eo qd̓ iudicauit. et huiuſmōi vocat̉ debilitas. Itē notaex impetu paſſionis ꝓuenit. aliqͥs ſtatim ſeqͥtur paſſionē. anteꝙͣ ꝯſiliū rōnis. Impetus aūtpaſſionis p̄t ꝓuenire vel ex velocitate ſicut incolericis. Uel ex vehemētia ſic in melā colicisqͥꝓpter terreſtrē ꝯplexionē vehem̄tiſſime inflāmant̉. Sicut eꝯͣrio ꝯtingit. aliqͥs ꝑſiſtitin eo qd̓ ꝯſiliatū ē. ex eo debiliter inhe̓t ꝓptermollitiē ꝯplexionis. vt in mulieribꝰ ꝓpter debilē ꝯplexionē debilit̓ inherēt quibuſcūqꝫ inherent. defacili ſequētes paſſiones ꝙͣuis raro inaliquibꝰ alit̓ accibat. ẜm illud ꝓuer. vl. Mulie fortē qͥs īueniet. Hoc idē videt̉ ꝯtinge̓ in fleomaticis ꝓpt̓ eandē cām ſic in mulieribꝰ. Hoc to accidit inqͣtū ex ꝯplexionē corꝑis dat̉ aliqͣoccaſio incōtinētie. aūt eſt cauſa ſuffitiens.Sicut tēperatꝰ perfectior. §. ij.eſt ꝯtinente. ita econtra .ſ. temꝑatus gͣui peccat incōtinente. Et incōtinēs ꝯcupiſcētie peiorincōtinenti ire. Ratio primi .ſ. intemꝑatus ēpeior incōtinente. ẜm Tho. vbi ſupra. eſt. quiapeccatū p̄cipue in volūtate ꝯſiſtit ẜm Aug. et vbi ē maior inclinatō volūtatis ad peccādūibi ē gͣuius pct̄m. In eo at̄ qui ē intꝑatus volūtas ꝓcedit ad peccādū ex electōe ꝓpria. qꝛ ꝓcedit ex habitu ꝯſuetudinē acquiſito. In eo at̄qui ē incōtinens volūtas inclinat̉ ad peccan ex aliqua paſſione. Et qꝛ paſſio cito tranſit.hītus aūt eſt qualitas de difficili mobilis. indeeſt incōtinens ſtatī penitet trāſeūte paſſioneIntꝑatus autem ſic: ſed gaudet ſe peccaſſe.