Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Quintum

tinentiā. Nonſolū aūt vxorē decet eſſe caſtamin veritate: ſꝫ etiā pudicā ꝙͣtum ad exteriorescorꝑis geſtus. Debet em̄ ab ſpecie mala abſtine̓: puta a petulātia oculoꝝ. diſcurſibꝰ ſuꝑfluis. īordīatis corꝑis motibꝰ. viroꝝ colloquijsludis viriſibꝰ. ab om̄ibꝰ hꝰ eaꝝ honeſtatē inoculis hoīm poſſent aliqͣlit̓ benigͣre. Un̄ Criẜ.in quadā omel̓. ſuꝑ Io. dicit. ml̓ieris ē domiphilozophari .i. in domo oꝑoſam ꝯtinue ſe reddere. a diſcurſibꝰ ſe cohibe̓. Eſt em̄ vt dr̄ ī tractatu de abuſionibꝰ vnū abuſionis genꝰ. ml̓ierſine pudicitia. gr̄a aūt ſuꝑ grām ml̓ier ſāctapudorata Eccͣi. xxvj. Secūdo dꝫ vir in vxorēq̄rere. ſit verecūda taciturna. Uerecundiaem̄ ẜm ph̓m. vij. ethi. ē q̄dā paſſio ꝯuēit etatiiuuenili. Et hoc maxīe ꝯpetit ml̓ieri. ẜmeundē ph̓m. verecūdia ſit timor ingl̓ificatōnis.ille maxīe ē verecundꝰ. maxīe timꝫ ꝯfūdi velerubeſce̓ corā alijs. Tal̓ aūt ē ē laudis appetitiuꝰ. iteꝝ ē ꝑui cordis. Mulieres ſūt laudisappetitīe ꝓpt̓ carentiā v̓tutis oꝑm v̓tuoſoꝝ.ex hoc ſūt erubeſcitīe timētes ꝯfūdi ī ꝯſpectualioꝝ. Itē ſūt timide ex ꝑuitate cordis. qͣſi oīaexpaueſcētes. at̄ hec paſſio ſit laudabil̓. etquedā cathena retͣhēs a multis turpibꝰ: q̄renda ē in vxorē verecūdia. Alioqͥn ſi ml̓ier verecūdiā ꝑdit: efficit̉ audaciſſīa ſn̄ freno. ẜm illudHiere. iij. Frōs mulieris meretricis facta ē tibinoluiſti erubeſce̓. Et intātū excedit. vix īuenit̉ aliqͥs vir ꝑpetraret illa. mulier inuerecūda attēptaret. ſiue ī turpibo ſiue in qͦcūqꝫ gene̓ pct̄oꝝ. Al̓ier in eo ꝯcipit: cōit̉ exceditſiue in bono ſiue in malo. hoc ꝯtīgit ꝓpt̓ paucitatē rōnis habūbātiā paſſiōis. Signū autēhꝰ laudabilis paſſiōis videt̉ ſilētiū. ſiue taciturnitas. decꝫ mulierē eſſe garrulā vellitigioſā. qꝛ hoc maxīe indicat audaciā virilē.quā ml̓tū vitare dn̄t mulieres. Eſt ẜm ph̓mſilētiū ornam̄tū mulieris. Un̄ in hꝰ ornamentilaudē dr̄ Eccͣi. xxvj. Mulier ſenſata et tacita.ē īmutatō aīe erudite. Exēplū de ſara. viris .i.angelis ꝯmedētibꝰ ſub arbore exiuit ad eos:ſꝫ tāꝙͣ verecūda taciturna ī tab̓nacl̓o māſit Tertō dꝫ vir in vxorē q̄rere ſit pia miſericors: ſꝫ diſcretōe. Al̓ieres cōiter pueri ſūt miſeratiui: ſꝫ pueri ꝓpt̓ īnocētiā credētesalios innocētes. et oēs indigne putāt aliqͥd pati. Mulieres ꝓpt̓ mollitiē ꝯplexionis quāaīa naturalit̓ imitat̉. et nihil duꝝ alijs ſuſtine̓ pn̄t. Ad hoc aūt maxīe inducēda ē vxor ꝓpt̓duo. Prīo ꝓpt̓ familiā quā dꝫ ꝯſolari. eo cōiter in domo hꝫ reſide̓. Dꝫ em̄ ſolicita oꝑoſa. ad ea ſūt in faīlia et familiā agēda. Secūdo ꝓpt̓ elemoſinas pauꝑibꝰ erogādas. Uiriſūt intēti ad mercatōes. ad alia oꝑa magͣ. adhoc fāilia defitiat in neceſſarijs. freq̄nter negligūt pauꝑes ſeip̄os in his ſpectantad deū. Quapropt̉ vxores in hac ꝑte d̓fectū viroꝝ ſupplētes. dn̄t elemoſinarie pie. ſeꝙͣ viris. Exemplū magdalena alijs mu-

lieribꝰ xp̄o mīſtrabāt de facultatibꝰ ſuis. Luniij. r̄cipiebāt hoſpitō. lu. x. de ſepultura eiꝰ Licet ꝙͣtum ad ꝯſtitutio. §. iij domꝰ imꝑfecte pꝰ cōitatē viri vxoris. priſit tꝑe cōitas dn̄i ẜui ꝙͣ pr̄is filij. natura tn̄in ꝑntibꝰ magis ē ſolicita circa filios ꝙͣ circaẜuos. Et pͥus ē agēdū de regimīe filioꝝ. vltimo de regimīe ẜuoꝝ. Sciēduꝫ igit̉ pr̄es dn̄t ſoliciti circa filios. ad qͦrū curā obligāt̉iure naturali ꝙͣ diuīo. Iure qͥdē naturali. qꝛ filiꝰ ē aliqͥd pr̄is. Eſt generatꝰ de ſub̓a pr̄is. ſiue moduꝫ pͥncipij tm̄. vt dicūt naturales. ſiuemodū pͥncipij actiui mate̓ial̓. vt dicūt medicivt videlꝫ ꝑs d̓ciſa a pr̄e. inſil̓ materia a mr̄emīſtrata. ſit de ſub̓a corꝑis filij material̓r. Eſtat̄ naturale. qͥlibet diligat oꝑa ſua. vt vultph̓s. iij. ethi. Un̄ pr̄es diligūt filios. poete pōemata ſua. hoc etiā apparꝫ ex natura totius. qd̓ad ſe naturalit̓ ꝑtē ſeꝑatā tͣhit. pr̄ at̄ ad filiū ſehꝫ vt totū ad ꝑtē. Ex pꝫ. vehemēs ē amorpr̄is ad filiū qͣi ſui ad ſe. Ex amore at̄ ſolicitudo cauſat̉ circa dilectū. Sic pr̄es ſub̓e filijs ꝯtulerūt. ſic ꝯferre tenēt̉ nutrimētū ꝙͣtuꝫad gub̓natōeꝫ corꝑis. diſciplinā ꝙͣtū ad regi moꝝ. Iure qͥde diuīo ad hoc idē obligāt̉. ſicdīc ſcriptura ex ore ſapiētis. Si filij tibi ſint.erudi eos. alioqͥn pr̄es qui ſūt negligētes circacorreptōꝫ filioꝝ: ꝑticipes exiſtūt pct̄oꝝ eoꝝ.freq̄nt̉ iuſto dei iuditio etiā ī hac vita puniūt̉Pelÿ ſūmꝰ ſacerdos iudeoꝝ. qꝛ negligēs r̄miſſus fuit in correptōe pͣuoꝝ filiorū: dure a dn̄oīcrepat̉. Qui tādē iuſto dei iuditō morte ſubitaac miſerabili. ꝙͣtū ad ocl̓os hoīm. ruptis ceruicibꝰ a tergo cadēdo extīguit̉. jRe. iiij. Et dd̓ et̄qꝛ negligēs fuit ī correctōe filioꝝ: pūitꝰ fuit exml̓tis malis fecer̄t. vt dīc grānꝰ. di. iiij. ſic uthi. §. neceſſe. Quia at̄ ẜmōes vl̓es in moralibꝰminꝰ ſūt vtiles. ꝯſiderari oꝫ in ſpāli ea a qͥbꝰ filij pr̄es ſūt retͣhēdi. Et ea ad ſūt inducēdi. Siaūt tria p̄cipue ad iuuenes natural̓r inclināt̉a qͥbꝰ retͣhi dn̄t pr̄es. Sūt em̄ paſſionū ſectatores. in v̓bis ꝓcaces ſeu lapſu līgue p̄cipites.in ſenſu ꝓpͥ̓o ꝑtinaces. Sūt aūt tria ad ſūt inducēdi .ſ. ſint cultores diuīoꝝ. ſint honoratiui maioꝝ. ſint ſectatores bonoꝝ morum. Prīo iuuenes naturalit̓ īſequūt̉ paſſiōesqd̓ eis ꝯtingit ex habūdātia caloris feruoreſangͥnis. ex fit incitatō ad ꝯcupīas venereoꝝ oīs agat vel ex rōne vel ex paſſiōe. iuuenes aūt bſu rōnis careāt. ꝯn̄s ē eos ex paſſionibꝰ age̓. et eaꝝ inſecutores. Ab his at̄ ret̉hi poterūt. lr̄aꝝ ſtudiū. artiū mechanic aꝝexercitiū. Un̄ ab infātia ſūt d̓putādi ad hꝰ oꝑa maxīe ad ſcīas liberales. vt ē gͣmatica. directiua ſermonis ē in loquēdo ꝯgruū. Ad dÿaſeticā eſt directiua rōnis in ꝯcludēdo veꝝ. Adr̄thoricā ē ſuaſiua ī ꝓponēdo ornatū. Ad muſicā ē delectabilis in vitādo otiū. Ad ariſmetricā ē inſtructiua ꝓportōnū ī ſciēdo nūerareAd geometriā. ē mēſuratiua quātitatum in