Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

SecundusTitulus

ſuis et ſenſu ſuo. et ꝯfidentia in deo ſeu xp̄o quiē petra. Petra aūt erat xp̄c. Un̄ ꝓuer. iij. dicit̉.Nle innitaris prudētie tue. Ubi Hiero. Prudentie ſue īnitit̉. qui ea que ſibi agēda vel dicendavident̉: pr̄m decre. p̄pōit. extͣ. de ꝯſti. ne īnitar̄. De prudentia yconomica. Capitulū. v.Ecūda prudentia ē yconomica. eſt nccͣia ciui inqͣtū ē familie gub̓nator. Ubi ſciēdū ē. ẜmqd̓ vult ph̓s.. pol̓. ī ꝑfecta familiaſeu domo tres coītates requirūt̉ .ſ. viri vxoris. dn̄i ẜui. pr̄is filij. Et pͥma quidē reqͥrit̉ꝓpt̓ opꝰ generatōnis. quā natura pͥncipl̓r in eaintēdit. Secūda reqͥrit̉ ꝓpt̓ opꝰ admīſtratōnis. em̄ res generata ſubſiſte̓ poſſꝫ. niſi adminiculū ẜui adeſſet. vbi (ẜm ph̓m) loco ẜui tm̄accipit̉ mīſter rōnalis quē pn̄t diuites hr̄e: ſꝫetiā mācipiū aliqd̓ irrōnale. qd̓ loco ẜui pauꝑibus deẜuit. vt bos. azinꝰ. vel etiā inſtrumētumaliqd̓ lucratm̄. vt nauis. ligo. vel alid̓ hꝰ. Tertia reqͥrit̉ ꝓpt̓ ꝑpetuā ſpēi ꝯẜuatōem. hūana vita in vno ꝑpetuari p̄t. ſꝫ reqͥrit̉ ſuceſſiofilioꝝ. in quibꝰ nōſolū hūana ſpēs: ſꝫ etiā vnafamilia ꝑpetuari p̄t. Scd̓m has tres cōitates.nccͣia ſūt tria regimīa prudētie. alia prudētia requirit̉ in regimine vxoris. alia in regimine ſeruoꝝ. et alia in regimine filioꝝ. Primo ciuis qui eſt gu­ §. j.bernator familie. dꝫ polle̓ quadā prudentia adregimē vxoris. Ubi ſcire oꝫ. vir circa vxorētripl̓r dꝫ ſe hr̄e .ſ. ei affabilit̓ ꝯuiuat. d̓centerip̄am tractet ſiue ꝓcuret. ſn̄ zelotipia diligat.In ea at̄ dꝫ tria velle ſibi ſit caſta pudicitia. verecūda ſilētio. et pia diſcretōe. Hecoīa mēſurāda ſunt prudētiā viri. Prīo vir vxore dꝫ affabilit̓ viue̓. Eſt em̄ maritꝰ ſolatiū vxoris. nōſolū in cōpula carnali: ſꝫ etiā inꝯuictu ſotiali. maxīe vxorē deceat ſe ml̓tūexhibe̓ extͣneis ſolatijs. poſſꝫ em̄ cito infamiaꝫapd̓ alios incurre̓ malā de ſe in corde viri generare opinionē. Ad hec vitāda dꝫ vir vxori eſſe affabil̓ et beniuolꝰ. al̓ vitā vxoris eſſꝫtriſticia. Sigͣ aūt amicitie dn̄t vxoribꝰ exhiberi ſūt vniformit̉ ad oēs hn̄da. Si vxor ēhūilis et honeſta: ſūt quidē ſigͣ hꝰ on̄denda. etſialiqn̄ erret: dꝫ v̓bis blādis dulcibꝰ āmoneri.Si v̓o ſit ſuꝑba ꝯtumax: dꝫ aſꝑior increꝑatōadhiberi. Rex aſſuerꝰ domeſtice ſe hūit ad regi heſter. qn̄ ab ea īuitatꝰ ad ꝯuiuiū: benigneet dulcit̉ īuitatōem ſuſcepit. ea familiarit̓ꝯmedit Heſter. iiij. Ad reginā v̓o faſti duriusſe hūit. eiꝰ imꝑio pare̓ ꝯtēpſit Heſt. iij. Secūdo vir dꝫ vxorē decēter tractare. in ornam̄tis ꝙͣ in alijs ad eiꝰ ꝑſonā ꝑtinētibꝰ. Eſt em̄ mulier facta in adiutoriū viri ad opꝰ generatōis.Un̄ ſicut ācilla vel ẜua ē tractāda: ſꝫ ſic̄ ſocia gub̓nāda. ꝓpt̓ qd̓ de media ſub̓a viri vt deſta formata ē. ſicut ſacͣ ſcriptura teſtat̉. Dꝫ at̄vir vxorē tractare ī veſtim̄tis alijs ornam̄tis

ẜm qd̓ decꝫ. ſuo ſtatui expedit. Decꝫ vxorēmilitis magis honorificas veſtes hr̄e ꝙͣ vxorēſimplicis ciuis. Et vxorē r̄gis. ꝙͣ vxorē militisEt ſic de alijs diligēter inſpectis ꝯditōibꝰ ꝑſonaꝝ. ſtatun. locoꝝ. et tꝑm. alioqͥn ſi ſecus fiat:bat̉ ciuitatibꝰ magͣ occaſio ruine d̓ſtructōisUn̄ ph̓s in. j. retho. loquēs de macedonibꝰ. aiteos infelices. eo ſuis vxoribꝰ illicita ꝑmittebāt. Ualeriꝰ maximꝰ ciues romāos ꝯmēdat.eo vxoribꝰ īdum̄tis alijs neceſſarijs ꝓuid̓bāt ornam̄tis: dicēs. Cōſuetudo diu approbataapd̓ romāos. tn̄ ad alios d̓riuata. viri vxores ſuas ornam̄tis decētibꝰ induebāt: ſꝫ paucopictu nutriebāt. Tertio vir dꝫ vxorē ſic dilige̓ vt zelotipiā vitꝫ. alioqͥn ſibi magnū nocum̄ ẜuandi fidē p̄bet. Infert̉ qͥdem nocum̄tūmagnū biro. ſi nimis circa vxoreꝫ ē zelotipꝰ. qꝛſꝑ ē in ſuſpitōe. et ꝯn̄s ī cordis anxietate. Un̄fit vna cura aliā īpediat. retͣhat̉ a d̓bitisoꝑbꝰ ciuilibꝰ. ꝓpt̓ qd̓ ad ꝯuiuendū alijs ciuibus gͣuis reddit̉ ineptꝰ. Itē vxori ex hocẜuādi fidē incitam̄tū p̄ſtat. Id em̄ qd̓ ꝓhibet̉:ex ip̄a ꝓhibitōe magis ꝯcupiſcit̉. Naꝫ ẜm ph̓mij. retho. Cōcupīa ē eiꝰ qd̓ abeſt. autē eius qd̓adeſt. Et ex ip̄a ꝓhibitōe res ꝓhibita videat̉abeſſe. eoip̄o magis deſiberat̉. ex ſequit̉ vxores zelotipoꝝ magis īcitari ad malū. qꝛ in hismagis auget̉ ꝯcupīa eoꝝ ꝓhibent̉. vel a qͥbꝰſe pͥuari viros ſuſpicant̉. Mādauit deꝰ ī veteri lege. vt vir ꝓpt̓ amoris zelotipiā. falſū crimēvxori īponet. aut odiū affligeret̉: ſꝫ potiꝰ ſcpͥto libello r̄pudij dimitte̓t Deut̉. xxiiiQd̓ ꝑmiſſiue fuit factū. vt dixit xp̄c Mat. xix.ad vitādū vxoricidiū. Un̄ ſn̄ pct̄ō hoc faciebāt. nunc nullo illud tolerat̉. Et Ualeriusnarrat. quidā ex nimio amore ad vxorē ipſamortua ſe interfecit. Ab vxorē aūt vir querere. §. ij.dꝫ muliebri ſexui vident̉ ꝯpete̓. Int̉ pͥmū ē. ſit caſta pudica. decꝫ em̄ vtrūqꝫ ꝯiugē ſibinuicē fidē ẜuare. Ad hoc aſtringūt̉. nōſolū diuino p̄cepto oīs fornicatō ꝓhibet̉: ſꝫ etiā iurenaturali. qd̓ dictat ꝯiūctōeꝫ maris feīe indiuiſibilē ꝓpt̓ bonū ꝓlis ꝓcreāde. ad ꝓfectūducēde. ad qd̓ reqͥrit̉ ꝑmanētia maris cum feīapſqꝫ in finē. ex apparꝫ mr̄imoniū iure naturali. Maxīe at̄ decet expedit bōis mr̄ionij vxor polleat caſtitatē qꝛ eiꝰ violatō eēt ꝑiculoſior ꝙͣ violatō viri. ꝓpt̓ incertitudinē filiorūabulteroꝝ. in he̓ditate pr̄na ſil̓ legittimispoſſēt ſuccede̓. Itē ex hoc ꝯditōi mulieris magis repugͣt ꝙͣ ꝯditōi viri. Ad caſtitatē at̄ vxoris multū facit ſobrietas. et cibi paucitas. qͥbꝰmaxīe ml̓ieres dn̄t polle̓. Dn̄t tꝑate circacibū potū. ꝓpter qd̓ natura facit eas ꝑuerare digeſtiōis. ꝯn̄s ꝑue ſūptōnis. Recitatvaleriꝰ maximꝰ. romanis mulieribꝰ nephaserat vinū bibe̓. Un̄ ait. vini vſus olī romāisfeīs ignotū erat. ne in aliqd̓ dedecꝰ ꝓlaberent̉.qꝛ vſus vini ꝯſueuit ꝓximꝰ ad venereā incō-