Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XIX.

De pſalterio Ca. CXCIISalteriuꝫ a pſalp lendo .i. a cātando eſt noīatuꝫ eo ad eiꝰ vocē chorꝰ ꝯſonando reſpondeat. Eſt aūt ſil̓itudocithare barbaricein modū delte litere. Sꝫ pſalterij et cithareeſt differentia. pſalterium lignū ꝯcauumvn̄ ſonus reddit̉ ſuꝑiꝰ hꝫ et deorſum feriunt̉corde deſuꝑſonāt. cithara v̓o ꝯcauitatemligni inferiꝰ habet pſalteriū. hebrei hn̄t decacordem .i. x. cordaꝝ ẜm numerum. x. p̄ceptoꝝfiunt aut optime eius cordule de auricalco etiaꝫ de argento. De lira ea. CXLIIIIra a uarietatevocum ē dicta. eo diuerſos ſo-nos efficiat. vt di. Iſi. Liraꝫ pͥmoa mercurio fuiſſe inuentā. dicūt hoc mo.regrediēs nilus in ſuoſ meatꝰ. varia in campis aīalia reliquiſſꝫ. relicta eſt etiā teſtudoque putrefacta eēt nerui eiꝰ remāſiſſentextenti infra ꝯcham. ꝑcuſſa a mercurio ſonūdedit. ad eiꝰ ſpēꝫ lira fecit tradidit orpheo hmōi rei maxīe fuerat ſtudioſus. Un̄ dicebat̉ eadē arte ſolū feras ſed etiā ſaxa et ſiluas cantꝰ modulatione applicuiſſe. Hāc ſcꝫlirā ꝓpt̓ ſtudij amorem carmīs laudē int̓ ſidera locatū eſſe muſici fabulant̉. vt dicit Iſi. De cimbala Ca. CXLIIIIImbala ſūt q̇dāmulica inſtrumēta que percuſſainuicem ſe tangūt ſonum faciūtet tinnitum. De ſiſtro Ca. CXLVIſtrum eſt inſtrus mētū muſicū ſic ab inuētrice noīatum. yſis regina egyptiorū ſiſtruꝫ inueniſſe ꝓbat̉. Un̄ iuuenal̓. Iſis et irato feriat mea limina ſiſtro. mulieres hocvtunt̉ inſtrumēto. qꝛ eiꝰ inuētrix fuit mulierUn̄ apud amazones ſiſtro ad belluꝫ feminarum exercitus aduocat̉. De tintinabulo

Capitulum. CXLVIIntinabulū a tinniendo eſt dictuꝫ. Et eſt ꝑua nola vl̓campanella. qͣre ſupͣ de vaſis de lrā v. Habꝫaūt capana hoc ꝓpriū reſonādo alijſficit ex freq̄nti ictu ſe ꝯſumit. Hec ml̓ta aliaīſtrumēta deſeruiūt muſice diſcipline cꝰ ſcīatractat de vocibꝰ et ſonis. Conſiderat aūt nihilominꝰ rerū naturaliū diſpoſitiones numeroꝝ ꝓportōnes ſicut exemplificat boe. denumero duodenario comꝑato ad. vj. alioſnumeros int̓medios dicēs ſic. Inuenimꝰ inquit omnes muſicas ꝯſonātias. Naꝫ. viij.ad. vj.. ix. ad. xij. ꝯꝑati ſeſquiterciā ꝓportōeꝫreddunt. ſil̓ faciūt dyateſſeron ꝯſonantiaꝫ.Sex v̓o ad. ix. et. viij. ad. xij. ꝯꝑati reddūt ſeſq̇alteram ꝓportionē dyapente efficiunt ſimphoniā. xij. v̓o ad. vij. ꝯſiderati duplicē q̇deꝫreddūt ꝓportionē. ſed dyapaſon ſimphoniācantant. Octo igit̉ ad. ix. ipſi ꝯtra ſe medijſiderati epogdonū iungūt muſica modulatione tonꝰ vocat̉ qui oīm muſicoꝝ ſonoꝝmenſura eſt cōmunis oīm ſonoꝝ eſt paruiſſimꝰ. Un̄ notandū eſt int̓ dyateſſeronet dyapente ꝯſonātiaꝝ tonꝰ differētia totiꝰ ēſic̄ int̓ ſeſquiterciā ſeſquialterā ꝓportionēſola eſt epogdol̓ differētia. Hucuſqꝫ boe. inli. ariſmetrice. c. vlt̓. Dicit et̄ ideꝫ in ꝓlogo. j. li.ſic. Muſica inqͥt qͣꝫ prior ſit nūeroꝝ vis exꝓbari pōt pͥora ſunt illa natural̓r ſe coſtant qͣꝫ ad aliqͥd referūt̉ ipſa muſica modulatio nūeroꝝ noībꝰ adnotatur. vtꝫ dyateſſeron eniꝫ dyapente dyapaſon ab antecedentiſ numeri nominibus nūcupant̉. ipſoꝝquoqꝫ ſonoꝝ aduerſuꝫ ſe ꝓportio ſolū etalijs nūeris inuenit̉. naꝫ ſonꝰ in dyapaſonſimphonia eſt. idē duplicis numeri ꝓportōecolligit̉ diateſſeron eſt modulatio epitritacollatōne .i. ſeſquit̉cia colligit̉ vel componit̉quā dyapente ſimphoniā vocant. hemioliamediante ꝯiungit̉ qui in numeris epogdonus .i. ſupra. viij. d̓r et eſt tonus in mulica. vtdicit idē ibidē ſeſquitercia ꝓportio in ariſmetrica d̓r dyateſſeron in mulica et que hemiolia .i. ſeſquialt̓a ꝓportio in ariſmetrica. dyapēte d̓r in muſica. eſt at̄ dyapēte dyapaſon