Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Huḡ. tibia d̓r a tibin qd̓ eſt ſcirpus vel calamus qꝛ a quibuſdā calamis tale inſtrumentum antiqͥtus fiebat. hinc d̓r hic tibicen huius nis. ille tibia canit. Et fuit qͣndā inſtrumentū lugubre quo vtebant̉ hoīes in funeribus mortuoꝝ. vt dicit glo. ſuꝑ Math̓. ix. cuꝫaudiſſꝫ tibicines ⁊cͣ.i. carmē lugubre canētes De calamo Ca. CXXXVIAlamus a calendo eſt dictus .i. a fundendo voceset eſt generale nomen fiſtularum fiſtula eſt dicta eo vocē emittat. namfos grece vox latine. ſtolia v̓o emiſſa. vn̄ fiſtula quaſi emittens ſonū ſiue vocē. Hac vtunt̉venatores. qꝛ eius ſonū cerui libent̓ audiut.ſed vnius venatoris fiſtulatōne ceruꝰ adauditu allicit̓ mox ab alio de quo p̄cauetſagittat̉. Uox aūt fiſtule decipit volucrescanendo earū ſimulat fingit voces. Vndedicit̉. Fiſtula dulce canit volucrē decipitauceps. Fiſtula inſuꝑ delectatoueſ. Et ideofiſtulis vtunt̉ paſtores duꝫ vigilant ſuꝑ gregem ſuū. Un̄ et qͥdam noīe pan dicebat̉ eſſedeus paſtoralis. primꝰ diſpares calamosad cantū adaptauit ſtudioſa arte ꝯpoſuit quo Uirgil̓. dicit. Pan pͥmos calamos cera ꝯiūgere plures. Inſtituit pan curat ouesouiumqꝫ magiſtros. et quia inſtrumētūfiſtulaꝝ ab eo inuentu pandoriū eſt vocatūvt dicit Iſi. Adhuc fiſtulis ſe excitāt vigiles eaꝝ melodie ſuauitate ad dormiendū citiꝰet ſuauius ꝑuocant in lectulis quieſcentes.De ſambuca Ca. CXXXVIIAmbuca eſt gens Iligni fragilis cuiꝰ rami ſunt ꝯcauiet vacui atqꝫ plani. vn̄ tibie cōponunt̉ et quedā ſpēs ſimphonie. vt dicit Iſid̓.De ſimphonia Ca. CXXXVIII.Imphonia eſt inſtrumentū muſicuꝫ qd̓ fit ex lignoꝯcauo pelle ꝯtenta in vtraqꝫ parteſua quā muſici hincinde virgulis feriūt. Fitqꝫ in ea ex cōcordia gͣuis acuti ſuauiſſimuſcautus. vt dicit Iſi. ſimphonia tn̄ d̓r collatio

et ꝯcorbia quorūcunqꝫ ſignoꝝ ſicut ehorusdicit̉ concors vnitas diuerſaꝝ vocum. vt dicit glo. fuꝑ Auc̄. xv.De armoniaca Ca. CXXXIXRmōīaca richmiōca ē canora melodia ex pulſu ꝑcuſſione neruoꝝ tinnitū metalloꝝ generata. et huic armonie diuerſa ſubẜuiūt inſtrumenta vt tympanū. cymbalū. lira. cithara pſalterium atqꝫ ſiſtrum. De tympanoCa. CXIympanū eſt pell̓ſiue coriū ligno ex vna ꝑte extentum. Eſt ei ꝑs media ſimphoniein ſil̓itudinē cribri et v̓gula ꝑcutit̉ quēadmodum ꝑcutit̉ ſimphonia. vt di. Iſi. cui ſi iuctafuerit fiſtula dulciore reddit melodiam De citharaCa. CXLIIthara ab apolline eſt reꝑta ẜm grecoꝝ opioneꝫ. Eſtaut cithara ſimilis pectori humanoeo ſicut vox ex pectore ita ex cithara cantuſꝓcedit. et ſic appellata. pectuſ dorica lingua cithara appellat̉. Paulatim aūt plureseius ſpes extiterūt. vt pſalteria. lire hmoi.alique hn̄t formā quadratā. alique trigonalem. Cordaꝝ etiā numerꝰ multiplicatꝰ eſt etcōmutatum genꝰ. Ueteres aut vocauerūtcitharā fidiculā vel fidicem. qꝛ bene cōcurrunt int̓ſe corde eiꝰ qͣꝫ bene ꝯuenit int̓ quosfides ſit. Habebat aūt cithara. vij. cordaſ. vn̄virgil̓. vij. ſunt ſoni. vij. diſcrimina vocu. Diſcrimina aūt ſunt dicta qꝛ nulla corda vicine corde ſimilē ſonum reddit. Ideo aūt ſuntvij. corde. vel qꝛ totam vocē implent. vel qꝛ ſeptem motibꝰ ſonat celū. Corda aūt eſt dictaa corde. qꝛ ſicut pulſus cordis eſt in pectoreita pulſus cordaꝝ eſt in cithara. Haſ primomercuriꝰ excogitauit. idēqꝫ prior in neruosſonū ſtrinxit. vt dicit Iſi. Corde aūt quantomagis ſunt ſicce et etiam magis tenſe tantoamplius ſunt ſonore. Plectrum autem dicitur inſtrumentum quo temperant̉ corde ettendunt̉.