Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

igniti adherēs fulgorē eiꝰ hebetat. feruorēeiꝰ attenuat minorat. Ad modicū vēti flatum diſpergit̉. diſperſa v̓o vix vnqͣꝫ recolligitur. vt dicit Greg. de facili inflāmat̉. ſed ꝓpt̓defectū nutrimēti ſubito extinguit̉. Iauillaetiā qn̄ eſt ignea vēti raptū ſurſū tēdit. extincto aūt ꝓprio pōdere ima petit. vt dic̄ Greḡ.vn̄ deorſū tēdit motū ꝓprio. ſꝫ ſurſū extollit̉.et raꝑit̉ motu alieno De cinereCa. IX.Inis a cadendoeſt dictꝰ. de ſub̓a materie terreſtris vi caloris reſolutꝰ generaturvt dicit Iſi. Eſt aūt cinis mollis deſpecti coloris. amari ſtiptici eſt ſaporis. ꝑtes hꝫ minutiſſimas et tenuiſſimas leui flatu ſparſionis diuiſiōis receptiuas. Cinis etiā v̓tuteꝫhꝫ colatiuā ſiue mudificatiuā. vn̄ valꝫ ad veſtiū ablutionē. hꝫ etiā vim corroſiuā deſiccatiua. vt dicit ꝯſtan. Cinis inſuꝑ ſi fuerit calidus ignē ab eo tectu cuſtodit. ſi vero fueritfrigidꝰ deſtruit extinguit. Cinis et̄ ml̓taꝫignis ꝯflagratione violentiā ſuā formā vilem obſcurā aliquotiēs cōmutat in ſpēmvitreā atqꝫ clarā. ex materia cineruꝫ ſoletfieri vitrū. vt dic̄ Greḡ. Hoc aūt hꝫ cinis defectus imꝑfectiōis. qͥa qͣꝫuis qͦtidie aqͣ velpluuie irrigationē ſuſcipiat. ſteril̓ tn̄ manet.vn̄ terrā quā tāgit fecūdat. ſꝫ potiꝰ ſi ſterilis fuerit reddit ſteriliorē in oībꝰ vilioremEt de libro decimo ſufficiāt Incipit liber vndecimus De aere et paſſionibus eiusEr eſt dictꝰ eo ferat ignem et ab aqͣ feratur. vt dicit Iſi. Aer autempartim ꝑtinet ad materiaꝫterreſtre partim ad materiam celeſtē. vt dic̄ beda Naꝫꝑs aeris ſuperior pura clara et quieta. vbicelloſi et ventoſi motus poſſunt attingere ꝑtinet ad celeſtē. ꝑs vero inferior ſpere aqͣet terre vicina. turbulenta. groſſa et cōpacta

ex ſe producit ſpecies. vt dicit IſidorusAer vehemētius cōcitatus facit vetos choruſcationis et tonitrua. cōfractuſ nubila.ſpiſſatus pluuias. cōgelatꝰ niuē et grādinēdiſtentꝰ ſerenitatē. vt dic̄ Iſi. et Beda. Plꝰaūt habet raritatis inanitatis qͣꝫ cetera elementa. Eſt aūt aer ẜm Cōſtan. elemētū ſimplex ſubſtātialiter humidū et calidū. Ex propria enī natura ſeu ſubſtātia eſt humidꝰ ſedex vicinitate orbis calidus. et ideo ẜm vtriuſqꝫ qualitatis ꝓprietatem aer eſt ſui naturaliter diffuſiuꝰ a ſuperficie terre et aque vſqꝫad ſperam ignis vndiqꝫ extenſiuus. Ex ſubſtantie autē ſue ſubtilitate et raritate trāſparens eſt et perſpicuus. vnde ratione diaphaneitatis ſue tranſparentie eſt influentie celeſtis virtutis et impreſſionis ſolaris lumīsreceptiuus. virtutis inſpirandi et reſpirādieſt aer omnibus animantibꝰ miniſtratiuꝰ.omniū enī animantiū eſt reſpiraculū et volatilium celi ꝓprium habitaculū. Sine eniꝫaere non poteſt viuere aliqua animata creatura. Aer enī rōe leuitatis ſubſtātialis eſtnaturaliter mobilis et alterabilis ac vertibilis in oppoſitas qualitates. vn̄ ex vaporibusterre et maris ſepe recipit immutationē. naꝫſi vapor fuerit fetidꝰ et corruptꝰ ac venenoſus aer corrumpit̉ et inficit̉. cui talis vaporpeſtifer admiſcet̉. Si v̓o fumꝰ ex purada ſubſtātia fuerit reſolutꝰ et odorifera. aerodorifera et nature amicabilē ex incorꝑatōne fumi odoriferi recipit qualitatē. Iteꝫ aernos circūdās ſūme nob̓ eſt vtilis ꝓpt̓ anhelitꝰ neceſſitatē vital̓ ſpūs ꝯtinuuꝫ nutrimētum. Si clarꝰ lucidꝰ et purꝰ fuerit. huoreſatqꝫ ſpūs erūt lucidi atqꝫ puri. Si v̓o turbidus et nebuloſus hūores erūt turbidi. ſpūsgroſſi ac infecti. vt. d. ꝯſtā. et philaretꝰ. vndeaer ē elemētū corpoꝝ ſpirituū. Euētatioenī aeris aduenies ſpiritibꝰ ē meliorationis eoꝝ depuratōis mitigatōis. ꝓhibēsſpūs et hūores ab inflāmatōe. attractus enīa pulmone cordi. cor toti corꝑi p̄bet tēꝑamentū. vn aer maxīe īmutat corpꝰ īgredit̉ad interiora ſpirituū. et miſcet̉ eoꝝ ſub̓aque corꝑi p̄bet vitam. Vnde ſi aer fuerit purijs mediocris in ſuis qualitatibꝰ tꝑatus