Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

De zucaro Ca. CXCVIIUOcarum uel Iucara fit de quibuſdam cannis etarundinibꝰ que creſcunt in ſtagnis iuxta niſum illarū cannarū ſuccus dicitur canna mellis de qua fit zucaruꝫ decoctionē ſicut ſolet fieri ſal de aqua. Cāne eniꝫpiſtate ponunt̉ in lebete decoquunt̉ ad lentum ignē vſqꝫ ad ſpiſſitudineꝫ. et pͥmo videt̉ex toto tranſire in ſpūmaꝫ. ſed poſt facta reſidentia ſpiſſius melius petit fundū. ſuꝑiusaūt manet qd̓ eſt vacuū et ſpūmoſum et eſtminus dulce foraminoſum inter dentes crepitat qn̄ maſticat̉ ſed euaneſcit ſubitobonum aut ecōuerſo. bonū enim poſituꝫ invaſis rotundis ad ſolem durū efficit̉ atqꝫ album. Aliud aūt citrinū. eſt calidius alio.ideo debꝫ in acutis febribꝰ exhiberi. zucara aut bona eſt tꝑata ī qualitatibꝰ ſuis. et iovt dicit yſa. in diet. habet v̓tutem colatiuamdiſſolutiuā extenuatiua. ventris abſqꝫ vllamorſura humectatiuā. ſtomachi mundificatiuā. aſperitatis pectoris pulmonis lenificatiuā. vocis clarificatiuā. tuſſis raucedinis ablatiuā. humiditatis cōſumpte reſtauratiuā. ponticitatis amaritudinis ſpecieꝝaromaticaꝝ tꝑatiuam. ſumme vtilis eſtin medicina vt in electuarijs. in pulueribusin ſirupiſ. vt dicit Iſa. tn̄ aliquātulū ventreꝫinflat p̄cipue poſt cibū ſumpta qꝛ omnē dulce eſt inflatiuū de natura. defacili etiaꝫ in rubeam coleram trāſmutat̉ ſi colericis tribuatur. ſicut enim acetolitas acumen colere rubee repͥmit extiguit ſic dulcedo quaſi eitraria colerā excitat atꝫ nutrit. vt dicit yſa. ineodem capl̓o. Incipit liber. XVIIIDe animalibusOmpleto tractatu de terre ornatu admineralium vegetabiliuꝫꝓprietates. quaꝝ facit mentionem ſcpͥtura diuina vltimo de ꝓprietatibꝰ rerum ſenſibilium p̄ci-

li. de inde in ſpeciali de ſingulis aīalibus beſtijs .ſ. iumentis reptilibꝰ quoꝝ nomina intextu in gloſiſ inſerunt̉. Dicitur aūt aīmalomne qd̓ ꝯſiſtit ex carne ſpū vite animatūſiue ſit aereum vt volatilia. ſiue aquaticū vtnatatilia. ſiue terrenū ſicut ſt̓ agreſtia greſſibilia. ſcꝫ homines. reptilia. beſtie iumenta.Ponit aūt moyles tria animantiū genera.ſcꝫ iumēta. beſtias reptilia. vtꝫ in Gen̄. j. vn̄dicit baſiliꝰ in exameron. Iumenta ſunt animalia in vſum adiutoriū hoīm macipataet quedam ſunt deputata ad laborandū vtequi. boues cameli et hmoi. quedā ad lanificium. vt oues et hmoi. quedam ad veſcendum. vt ſues porci. Reptilia autē ſunt illaque corꝑis ꝯtractione extenſione nitunt̉ etmouent̉ in anterius vt vmes ſerpentes colubri. ſunt tria genera .ſ. trahētiā ore vt vermiculi qui ſe ore trahūt. ſunt ſerpetia vtlubri qui vi coſtaꝝ ſeſe rapiunt. ſunt etiamrepentia que in pedibꝰ repunt. vt lacerte etbotrace hmoi. Beſtie aūt dicunt̉ quaſi vaſtie qꝛ naturā habet feritatis. nūc vngueſeuiūt. nunc cornu nūc dente. vt apri. leoneslupi atꝫ tigrideſ. cōmuniter tn̄ dicunt̉ beſtieaīalia indomeſtica que iumētis ſunt ferociores naturalit̓. ſed ſunt ſeuientibꝰ beſtijs mitiores. vt cerui hmoi. Ineſt aut cūctis aīalibus v̓tus motiua ſenſitiua. ſed ẜm magis minus. ẜm puriorē ſanguinem ſubtiliorem. qͥdam ſunt viuacioris ſenſus fortioris eſtimationis et pluris ſagacitatis. hinceſt bos piger eſt ſtabilis. aſinus ſtolidꝰ.equus feruenſ in cōcupiſcentia feminaꝝ. lupus indomitus leo audax. vulpes aſtutadoloſa. canis gratificus memor amicicie.et ſic de alijs. vn̄ bonitas vel malicia moruꝫin animalibꝰ bonitateꝫ vel maliciam ſequit̉cōplexionis. vt dicit baſiliꝰ. Idem etiaꝫ affirmat Ariſto. in li. de aīalibus. dicit ei differunt aīalia ẜm mores. qꝛ quedam ſunt magne manſuetudinis vt vacca ouis. qͥdamindomite feritatis vt tigris et aper agreſtis quedam magne audacie magnanimitatatis vt leo. quedaꝫ magne fortitudinis etaſtucie malarum oꝑationū vt lupus. vulpes huiuſmōi. Et iſta diuerſitas accidit ex