Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Hucuſqꝫ Areſt. li. ij. meth̓. Choruſcatōis itaqꝫ motꝰ ſubitus ē et improuiſus. ſubito enīapparet ab oriēte ī occidēte. ſubitō e on̄ſiuuset ſubito ſui occultatiuꝰ. De matrice ei ſuavt di. Greg. in ictu oculi exit. in ſe ſubito reuertēs ſuā origine relinquit. Ex ſua ſubita apparitiōe aſpectꝰ intuētiū eſt reꝑcuſſiuꝰtimoris incuſſiuꝰ totū orbē ẜm apparentiā opionem indiciū viſus ſui ē diffuſiuꝰ. futuri tonitrui pambulꝰ. ſui aduētus annuciatiuꝰ. Si pluuiā habuerit ꝯcomitantemvtilis ē et ꝓficuus. Si v̓o pluuia caruerit tenellis floribꝰ et fructibꝰ ē nociuꝰ vt di. beda. De auraCapl̓m. XVI.Ura eſt aer leuiter motus agitatꝰ eſtuantibusrefrigeriū. algentibus p̄bens caloreꝫ. que qͣnto eſt purior tāto delectabilior etſanior eſt. que ſi fuerit tꝑata et debitas qͣlitates tꝑis non exierit maxīe vite hominis eſtꝯgrua et ſanitatis ꝯẜuatiua. ſi vero ꝯtrariomodo ſe habuerit maxīe eſt nociua. qꝛ peſtilentie corruptonis modice eſt inductiua. Eſt aut peſtilentia aeris corruptio ex ſiccitatis et pluuiaꝝ diſtemꝑantia ex meritishominū ꝯtingens. vt di. Ii. Et d̓r peſtilētiaquaſi paſtulētia. qꝛ totaꝫ naturā hominisambulat depaſcit. nam corruptis aquispluuijs in aere quibꝰ ſpirādo edendo paſcimur ſtatim corrupimur diuerſis paſſionibus neceſſario laceſſimur. vtꝫ ſupra in eodem libro. vbi de ꝓprietatibꝰ aeris dictū eſt.ſed hec dicta iam ſufficiant. Incipit liber. XII. de auibus in generali et ſpecialixpedito tractatu de ꝓprietatibꝰ aeris et eorūque in aere generant̉. reſtat dicere aliqua que ꝑtinent ad eiuſdecentiā et ornatū vt in ipſis ſicut in ceteriscreaturis dei magnalia extollant̉. Ad ornatum aut aeris ꝑtinent aues volatilia. vt dicit Beda. Et aliqua pauca adiuuāte xp̄i

clementia ſūt de his huic opuſculo inſerēda q̇dem de oībus ſed ſolū de auibꝰ et volatilibus de q̇bus ſpecialit̓ fit mentio in textubiblie vel in gloſa. Et pͥmo dicendū eſt in generali. deinde in ſpeciali. et ordinē alphabeti. Aues itaqꝫ qͣſi deuie .i. ſine via ſūt dictevt di. Iſi. eo ipſaꝝ vie ſūt in aere det̓minate diſtīcte. aues ei motu agitatōe alaꝝdiuidūt aerē īcidūt. ſꝫ ſtatī pꝰ volatu aereſe claudēte nullū ſignū ſui trāſitꝰ d̓relīquūt.Dicunt̉ aut volucres qꝛ volitant alis. vt di.Iſi. ꝓpter qd̓ alites quaſi alates .i. alis ſe leuantes a pluribꝰ noīant̉. ſine enī alis volitant. ſine quarū beneficio de terris in aeraſe no leuant. Uel auis d̓r ales ab alendo.qꝛ ab illo qui paſcit volatilia celi dat eſcaꝫomni carni alitur .i. nutritur. vt dicit Iſi. Attendunt̉ etiā auium ꝯditiones ꝓprietatespenes multa. qꝛ penes earum ſubſtantiam complexionem. Nam ex duobus elementis inter ſumme graue et ſumme leue intermedijs auium ſubſtātia eſt creata. nam inearuꝫ cōpoſitione aer et aqua potiſſime dominatur. id̓o quia minꝰ habent terreſtreitatis et plus aeree leuitatis qͣꝫ greſſibilia velnatatilia. leuitate ſue nature habent ferri ſuper aera. vt dicit Iſidorꝰ aer enī incluſus inter pennarū concauitatē auem leuigat vtleuiter feratur ſurſum ip̄am diſponit et habilitat adiuuat. Un̄ quāto volucres plushabent pennoſitatis minus carnis tantofacilius ſe ſurſum leuant. vt patet in auibusprede. que exonerate a mole carniſ altiſſimiſunt volatus et valde acuti viſus et magneanimoſitatis. vt dicit Ariſto. li. xij. Item coſideratur volucris cōditio penes generationem. Habent enī ſibi inſitam a natura ſeminalem ratione. cuius virtute mouetur naturaliter ad ſui generis multiplicationē et ſueſpeciei generationis actum ſiue ordinemcōſeruatōnem vt dicit̉ ab Iriſto. li. vj. Omnes inquit aues pullificant faciunt ouaqͣꝫuis in omnibꝰ non poſſit videri ꝓpt̓ paucitatem. Eſt auteꝫ prīcipium generationispulli ſic̄ d̓r ibidē ab albugine cibꝰ eiꝰ a vitello. pꝰ dies decē gn̓atio pulli ꝯplebit̉ ẜꝫ oēsſui ꝑtes. ita erūt ꝑteſ diſtīcte et māīfeſte et