Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XIX.

betatos. ſic herbe guſtu oculos acuit vt viſum recuꝑet queꝫ amiſit. Eſt auttyrus ſpēsvipere maxīe venenoſitatis. de quo di. ariſt.li. vij. Cyrus eſt ſicut tenethea .i. cōcodrilluſlatet in hyeme. ſed poſt expoliat corium qd̓eſt inter oculos ſuos ita ille qui cognoſcit hoc accidens putat ille cecus ſit. deind̓aufert corium capitiſtotaliter vno die. ſuaexpoliatio eſt ſicut exitus embrionis. ſic renouat̉ qn̄ deponit ſenectutē Item in eodemin fine. Inuenit̉ tyrus q̇dam quem ſerpētesmagni fugiunt qͣꝫuis ſit ꝑuus. ſunt pili ſupra totum corpus ſuū. qn̄ mordet aliquidputreſcunt omnia que ſunt in circuitu morIus ſtatim. Et inuenit̉ vnus ꝑuus tyrus inindia morſus eius eſt ita fortis inuenitur contra ipſum medicina. De vipera dicit ambro. in hexame. omniuꝫ ſerpentum nequiſſimum eſt genus vipere que cum cupiditateꝫ aſſumpſerit coeudi murene requiritcopulam. ꝓgredit̉ qͣꝫ ad lituſ aque vbi creditmurenulam latitare. ſibilo aut euocat vipera murenulaꝫ ꝓuocat ad amplexū. que vocata ſtatim adeſt. vipera aut videns eam adcopulam p̄paratā totum venenū ſuum euomit. et ad amplexum murenule tūc accedit.completo v̓o concubitu vipera venenuꝫ qd̓euomuerat haurit iterū reſumit. ſic cumveneno reſumpto reuertit̉ ad cauernaꝫ. Vipera inſuꝑ vt dicit pli. li. xxix. c. j. lapidē quendam deglutit qḋ ꝑcipientes ſcithe viperamcaute aꝑiunt lapide eximunt. eo vtunturꝯvenenū. Itē ibidē. que draco vel aſpis vulnerat caput vipere appoſituꝫ vulneri ſanat.Et econuerſo queꝫ vipera pungit caro aſpidis attrahendo venenum vipere ſanare conſueuit. Incipit liber. XIX. De coloribꝰodoribus et ſaporibus.Eſcriptis proprietatibus reꝝ ſpūalium etcorꝑalium tam ſimpliciū qͣꝫcompoſitarū ꝓut ad manusnoſtras ꝑuenire potuerunt.Nūc poſtremo de q̇buſdā accidētibꝰ corꝑalium reꝝ ſub̓as cōcomitantibꝰ cooꝑante di

uina grā eſt attēdendū. Primo de coloreſecūdo de odore. tercio de ſapore. vltimo deliqͦre. Color eſt dictꝰ vt di. Iſi. li. xviij. eo calore ignis claritate ſol̓ eſt ꝑfectꝰ. Uel colora colendo eſt dictus eo colant̉ colores adhoc vt ſumme ſubtilitatis ſint intime puritatis. Colores aūt quomodo naſcuntur autfiunt. de his quere infra in fine de coloribusEſt autem colorẜm ariſt. in li. meth̓. extremitas ꝑſpicui in corꝑe terminato. Rei corꝑalis viſibilis ſuꝑficiēs terminꝰ coloꝝ differētias quas recipit ex natura mixtionis elemētorum dominio in corꝑe compoſito dicit.qꝛ mixto ꝑſpicuo diaphano actualē vnionem lucis radiantis ſuꝑ ipſam terminabilem ꝑſpicui corꝑis ſuꝑficiem viſui repſentat. Et ꝓpt̓ dicit ariſto. in ſecūdo li. de aīa.color eſt motiuꝰ viſus ẜm actū lucidi. luxē actꝰ ꝑfectio lucidi ſeu ꝑſpicui. Naturācoloris in corꝑe mixto ex alicuiꝰ elementi dominio eēntialit̓ exn̄tis ꝓducit lux ad actū immutatiōis viſus. Quauis color natural̓ret eēntialit̓ ſit in mixto tn̄ hꝫ potentiā manifeſtādi ſe niſi lucē ſuꝑ ipſiꝰ ſuꝑficieꝫ actualit̓ radiantē. Un̄ color ad ſui manifeſtationem ſꝑ indiget luce. ſed econuerſo. qꝛ luxad ſui manifeſtationē indiget colore. ſicutcolor indiget luce actual̓r exn̄te vt luce mediante coloris qualitas viſus organo impͥmat̉Et ideo poſuerūt aliqui viſibilis radicaliter formalit̓ eſt ī luce. qꝛ ipſa ſublata reicolorate qualitas viſui non apparet. Habetaut color actualem eſſentiā in tenebris. vt dicit cōmen. in ſecūdo de anima de īmutatiōeviſus coloris. eniꝫ creat lux coloremin ſua actualitate ex dominio elementi ſit inmixto ſed lux extrinſeca diffuſa ſuꝑ coloremet ſuꝑ mediū diſponit ip̄m mediuꝫ dando eiformā quā poſſit reciꝑe ſpēm coloris. et ioplucem fit diſpoſitiue īmutatio in medio pqd̓ defert̉ coloris differentia ad organuꝫ viſus vbi fit iudiciū colore. et in tenebris remanēt colores ī ſue eēntie actualitate ſic̄ exp̄ſſe di. cōmen. ſuꝑ id ꝑſpectiue. li. j. c. vl. luxexigit̉ ad viſionem coloꝝ niſi in altera duaꝝcauſaꝝ. aut qꝛ ſine luce extendūt̉ formeloꝝ in aere. aūt qꝛ ſi tunc extēdunt̉ oꝑant̉