Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

et ideo a callo eſt vocatum. Tramites ſuntin agris tranſuerſa itinera. ſic dicta eo adrectam viam tranſmittāt. Diuerſum ſiue diuerſorium eſt flexus viarum. via .ſ. tendensin diuerſa. Diuerticulum autē eſt digreſſioa latere vie publice vel priuate. Biuium eſtduarū viarum p̓ncipium quarū vna tenditad dexteram alia ad ſiniſtram. eſt locus vtſepius ꝑiculoſus ſuſpectus. nam in biuijsinſidiant̉ fures raptores. in biuijs etiaꝫ expectant vel cōueniunt meretrices. Eſt etiaꝫlocus ambiguꝰ. quia que via ſit tenēda ſepius dubitat̉. ideo ponūtur in biuijs ymagines ſiue cruceſ vt ſciant quā ꝑtem vie teneredebeant trāſeuntes. Compita eſt locus invie ꝯueniunt ſicut triuie quadriuie eſt locus ꝑiculoſus dubius ſicut biuiuꝫ. Ambitus eſt inter vicinoꝝ loca edificia locꝰ duorum pedum et dimidij ad circūeundi facilitatem derelictuſ. ab ambiendo. id eſt circūeundo ſiue ab ambulando ſic eſt dictꝰ. Orbita eſt veſtigiuꝫ rote canti ſic dicta ab orbiculari figura rote que viam cōprimendo cauat ꝓfundat. Actus dicit̉ locus quo pecuſagi ſolet. Eliuoſum eſt iter flexuoſuꝫ. Veſtigrum pedis ſignuꝫ planta in terra vel in puluere imp̄ſſum. ſic vocatum. quia veſtigiūvie p̄euntiū inueſtigant̉ impͥmuntur. Relinquunt autē pedes animaliū in ſuis veſtigijs qḋdam odoris indicium quo a canibꝰvenaticis ab alijs feris ſepius dep̄henduntur. qd̓ ſciēs leo delet ſua veſtigia cauda ſuane ab inſequētibꝰ cognoſcat̉. Hec de menſurarum ꝓprietatibuſ differentijs dicta ſufficiant que ſuꝑius dicta ſunt de Iſi. li. xv. ca.vlt̓. ſunt ſumpta.De ponderibusCapitulum. CXXXI.Onderum etiampꝰ vt dicit Iſid̓. ſicut et menſurarumexpedit ſcire modum. Cunctiſ enīcorporeis rebus nature potētia pondus ſuum dedit. quoniā regit omnia pondus.pondus a ponendo eſt dictum. Omina enīponit pondus collocat in ſuo loco. qꝛ nihilaliud eſt pondus niſi impetus rei tendentis

ad locum ſuum. Duplex autē eſt ponderispͥncipium effectiuum ſcꝫ leuitas grauitas.Un̄ leuitas in ſimplici materia ſubtili mouet ſurſuꝫ nec quieſcit donec veniat ad locuſuum. ignis ſuo pondere mouet̉ ſurſuꝫnec quieſcit donec veniat ad ſperaꝫ ſuā. Ecōtrario grauitas dominās in materia corpulenta terreſtri mouet deorſum nec quieſcitdonec centrum inueniat ad qd̓ tendit. et id̓oomnia grauia ſuo pondere centrum petut.vn̄ omnis materia rara ſubtilis duplicemhabet cauſam leuitatis. Nam talis materieꝑtes cum ſint ſubtiles mouent̉ a centro vſqꝫad circūferentiam nec qͥeſcunt quouſqꝫ tangant eam. Calis etiam materia ꝓpter ꝑtiuꝫrarefactionē plurimum eſt poroſa. eiꝰ partes ſubintrat virtus ignea que ꝑtes terreſtriores diſſoluit cōſumit. ſic totum corpusleuigat ſurſum ducit. Vnde calor maximaeſt cauſa et potiſſima leuitatis. ſicut frigiditas cuius motuſ eſt a circumferētia vſqꝫ adcentrum. cauſa eſt cōpactionis ptium et coadunatōis conſequēs grauitatis. Vndeomne corpus quāto eſt ſolidius cōpactiꝰtanto grauiꝰ. quanto rarius tanto leuiusinuenit̉ cum pondus reſpiciat tam leue qͣꝫgraue rōne inclinationis vtriuſqꝫ adlocuꝫſuum ſibi a natura naturaliter deputatum.nomen tn̄ ponderis ſibi vulgariter vēdicatro grauitatis. nam que deſcendūt ꝓpter ſuāguitate dicunt̉ ponderoſa. que v̓o aſcendūtſurſum leuia dicunt̉. oppoſituꝫ ꝯtra ponderoſa vſualiter diuidunt̉. et dicit Iſi. li. xv pondus dictum eſt penſum eo in ſtatera pendeat iam libratū. Scd̓m autem iſtuꝫmodū ſumendi vſualiter ſortit̉ nomen ponderis aliqn̄ res in qua fit ponderatio. aliqn̄res ponderata. aliqn̄ maſſa circa quam respondere iudicāda ponderat̉. Inſtrumentuitaqꝫ in quo ponderatio fieri cōſueuit diuerſimode nuncupat̉. dicitur enim trutina queẜm Iſido. eſt gemina ponderum lanx equali examine pendēs facta ꝓpter maiora ponderanda vt ſunt centenaria talēta. ſicut momentana parua modicaqꝫ pecunia appendenda. ſtatera a ſtando eſt dicta eo duabꝰlancibus in vno medio ſtilo librata equalit̓