¶ De numero diminutoCapitulum. CXXIIIIIminuti ſunt nudmeri qui ꝑtibus ſuis ꝯputatis minorem ſummā efficiunt. vtputa denariꝰ cuius ꝑtes ſunt tres. decima qd̓ eſt vnuꝫ q̄ͣntaqd̓ eſt duo. dimidia qd̓ eſt quinqꝫ. vnum eiet duo ⁊ quinqꝫ ſimul ducta octonarium faciunt denario lōge minorē. Sil̓is his ē octonarius ⁊ alij plurimi q̇ in ꝑtes redacti infraꝯſiſtunt. Perfectus numerꝰ q̄ ſuis partibꝰadimplet̉. vt ſenarius hꝫ tres ꝑtes .ſ. ſextā terciam ⁊ dimidiā. ſex eī ſunt vna tercia. ij. et dimidia .ſ. tres ⁊ he ꝑtes in ſummaꝫ ducte .ſ. j. ij.et. iij. ſenariū ꝑficiunt ⁊ ꝯſummāt. Sunt aūtꝑfecti numeri intra denariuꝫ ſex. infra centenarium. xxviij. infra millenariū. cxxviij. et infra. x. M.cccc.xcvj. ⁊ hi numeri ꝑfecti ſemꝑ īvj. vel in. viij. terminant̉. ⁊ hoc altnatim. vt dicit bor. Perfectos aūt numeros raro inuenies defacili numerabiles. qꝛ vt di. idē pauciſunt nimis ꝯſtanti ordīne ꝓcreati. ſuꝑflui at̄et diminuti ſūt multi et inordinate diſpoſiti⁊ nullo certo fine generati. Impares aūt numeri ſic diuidunt̉. Alij ſūt ſimpliceſ. alij ꝯpoſiti. alij mediocres. Simplices ſunt q̇ nullāaliam ꝑtem hn̄t niſi ſolā vnitateꝫ vt ternariꝰſolam terciā. et qͥnariꝰ ſolaꝫ quintaꝫ. ⁊ ſeptēnarius ſolam ſeptimā. his ei vna ꝑs ſola eſtEt cōpoſiti ſunt q̇ non ſola vnitate metiunt̉ſed etiā alieno numero ꝓcreant̉. vt. ix. ⁊ xv. etxxj. ⁊. xxv. Dicimꝰ enī ter trini. ⁊ ſepties trini.et ter quini. ⁊ q̇nquies q̇ni. Mediocres numeri q̇ quodā modo ſimplices ⁊ incōpoſitieſſe vident̉. Alia v̓o modo cōpoſiti vt verbigratia. ix. xxv. Nouenariꝰ enī dum non ꝯꝑatus fuerit pͥmus eſt ⁊ incōpoſitus. qꝛ nō habet numeꝝ cōmunem niſi ſolū monadicuꝫ.Ad xv. v̓o comꝑatꝰ. ſecundus eſt ⁊ incōpoſitus. qꝛ in illis cōmunis eſt numerꝰ p̄ter monadicum .i. ternarius numerus q̄ noueariūꝯſumant. vt tertrini. xv. ⁊ ter quini.De ſecunda diuiſione totiꝰ numeri¶ Capitulum. CXXVLio mō diuidun
tur numeri. qꝛ omnis numeruſ aūt ꝯſideratur ꝑ ſe aut ad alium. ꝑ ſe eſt numerus q̇ ſinerelatione aliqua d̓r. vt. iij. iiii. v. vj. ⁊ ꝯſimiles.Ad aliud eſt numerꝰ qui relatione ad alioscomꝑat̉. verbigrā. iiij. ad. ij. dum eniꝫ quaternarius ad binariū comꝑatus fuerit duplexdicit̉ et multiplex. ſil̓r. vj. ad. iij. ⁊. viij. ad. iiij. etx. ad. v. Iterum tres ad vnum triplex. ſex adduo ⁊ nouem ad tria. Ęquales auteꝫ numeri dicunt̉ qui ẜm quantitatem ſunt equalesvt. ij. ad. ij. ⁊. iij. ad. iij ⁊. x. ad. x. c. ad. c. Ineqͣleſ q̄adinuicē inequalitatē demonſtrāt. vt. iij. adduo. ⁊. iiij. ad. iij. ⁊cͣ. et vniuerſaliter qn̄ maiorminori ⁊ minor maiori ꝯꝑat̉. dicit̉ inequalisMaior numerꝰ eſt qui habet in ſe illum minorem numeꝝ ad quē comꝑat̉ ⁊ parum plꝰvt quinarius habet in ſe ternarium numeꝝ⁊ eius alias ꝑtes duas. ⁊ ſic de alijs. Minornumerꝰ eſt qui continet̉ a maiore ad quemcomꝑat̉ cum aliqua ꝑte ſua vt ternarius adqͥnarium continet̉ ab eo cum duabꝰ ꝑtibusſuis. Multiplex numerus eſt qui habꝫ in ſeminorem numeꝝbis autter aūt quater autmultipliciter. vt duo ad vnum duꝫ comꝑatifuerint dupliciter eſt. tres ad vnum triplicit̓.quatuor ad qͣdrupliciter. ⁊ ſic de alijs. Econtra ſubmultiplex numeruſ eſt qui intra multiplicem numeꝝ multipliciter ꝯtinet̉. vt vnꝰa duobus bis continet̉. a tribus ter. a quatuor quater. a quinqꝫ quinquies. ⁊ ſic de alijs.Suꝑparticularis numerꝰ eſt dum fortiorꝯtinet in ſe inferiorem numerū ad quē comparat̉ ſimiliter ⁊ vnam ꝑtem eius. Vt verbigratia ternarius ad binarium comꝑatꝰ cōtinet in ſe duo ⁊ alium vnū qui eſt media ꝑsduorum. ſimiliter quatuor ad tres comꝑaticontinent in ſe tres ⁊ aliuꝫ vnū qui eſt terciapars trium. ſic quinqꝫ ad quatuor. cōtinentquaternarium ⁊ aliū vnum qui ē quart a psquaternarij. ⁊ ſic de alijs. Suꝑpartiens numerus eſt qͥ inferiorem numeꝝ totum continet ⁊ ſuꝑ hoc alteras eiꝰ ꝑtes duas aut tresaut quatuor aūt quinqꝫ aut alias. verbigrāqͥnqꝫ comꝑati ad tria. habet q̄uarius ternarium ⁊ ſuꝑ hoc duas ꝑtes eiꝰ .ſ. duo. Sex adquattuor cōꝑati hn̄t in ſe. iiij. et alias parteseius ſ. duo. Sil̓r. ix. ad. quīqꝫ comꝑati habēt