Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

De lacte camelinoCapitulum. L.XIlAc camelinum exanimalis calida cōplexione. ceteriseſt magis calidum ⁊ plus ſubtile etminime vnctuoſuꝫ ⁊ minime nutritiuū diureticum ⁊ opilationum apertiuū. ⁊ id̓o ydropicoruꝫ ex opilatione eſt potiſſime iuuatiuūNam camelus nature eſt calidiſſime ꝓpterquod calor dominans ſangͥnis attrahit vnctuoſitatem. et id̓o ſanguis remanet ſine vnctuoſitate. Cum igit̉ lac̄ nihil aliud ſit qͣꝫ ſanguīs ſecundo decoctus. ſapor ſanguinis cameli ſalſus eſt ⁊ acutus. ⁊ id̓o humorū eſt inciſiuus ſubtiliatiuus et groſfici ei attenuatiuus. Quere ſupra de camelo in tractatu deanimalibus. De lacte vaccinoCapitulum. LXIII.Ac uaccinum lacti camelino eſt oppoſitum. Naꝫvacca non habet tantū caloris vtſanguis attrabat vnctuoſitateꝫ. et ideo eiuslac fit valde vnctuoſuꝫ. ⁊ maxime nutritiuū.plus enim nutrit lac vaccinū qͣꝫ pecorinumqͣꝫuis pecorinū ſit magis calidū qͣꝫ vaccinū.Cuius rō eſt vt dicit idem ꝙ cum lac vaccinum nō tantū habeat caloris quantū pecorinuꝫ parua vnctuoſitas ſibi ſufficit ⁊ tota illaremanet in lacte ⁊ exuperat caleitatem. et iomagis nutrit quia ſubſtantia vnctuoſitatisnutribilior eſt qͣꝫ caſeata. qꝛ calidior et humidior ⁊ calori ſangͥnis vicinior. facilior in ſanguinis mutationeꝫ. et illa vt dicunt antiquimelius et citiꝰ nutriunt que citius ⁊ faciliusin ſanguinē cōmutantur. vt dicit̉ ibidem. lactn̄ pingue melius nutrit qͣꝫ ipſa pinguēdo q̇calidior eſt quia ſub̓a lactis habet aquoſitatem liquidaꝫ ſubtiliantē interiora corꝑis penetrantē. Sed ſola pīguēdo aereitate ſua ſupernatat ⁊ ꝓpter humiditatis ſue ſubſtātialis groſficiem cito coagulat ⁊ indurat. et id̓olac vaccinuꝫ ſua aquoſitate ad interiora penetrat. ſua vnctuoſitate calorem naturalemroborat. caſeitatis ſue paucitate naturā nō

multuꝫ aggrauat. ſed potiꝰ adiuuat ⁊ ſuſtentat. vt dicit ideꝫ. Alio ergo mō eſt lacte vtendum ad nutriendū qꝛ tunc tribꝰ eius ſubſtātijs ꝑiter eſt vtendum. Alio mō ad mundificandū et calorē mitigandū qꝛ tūc ſeroſitatisliquamē eſt a butiroſitate ſeq̄ſtrandū. Aliomō ad calefaciendū ⁊ humectandū ⁊ tūc butiri vnctuoſitate eſt vtenduꝫ. Lactis ei vſusꝯſiderat̉ ẜm ſubtilitatē et groſficiē et mediocritatem. vt di. ideꝫ. Subtilitas aūt attendit̉in ſubſtātia ⁊ in actiōe. In ſub̓a illud ē melius quod cōplexioni hūane viciniꝰ eſt vt lacfemineū qd̓ tanto eſt vtilius quāto māmilleeſt viciniꝰ. efficacius eſt ei ꝯtra venena. ꝯtrarenum ⁊ velice mala. ꝯtra pulmonis vulneraſi mulſum aerem nō tangat ⁊ eiꝰ v̓tutemaeris qualitas nō immutet. Subtilitas v̓oin actōe qn̄ eiuſ butiroſitas cū caſeata ſeꝑat̉et aqͣſitas tūc cū acumine auget̉ vtꝫ in camelino qꝛ mīme nutrit. calore tn̄ ſuo ⁊ ſubtili liqͦre ydropicis ſubuenit ⁊ ſuccurrit. lac v̓o groſſiſſimū eſt vaccinū ⁊ minꝰ ceteris liquidumet aqͣſum. minꝰ acutum ⁊ magis butiroſumUn̄ bene nutrit. ſtomacho ꝯuenit. membraꝯfortat. caloreꝫ eꝑatis ⁊ ſtomachi refrigeratcorpus impiguat ⁊ augmētat. vulnera inteſtinorum ⁊ matricum ſanat. Eſt auteꝫ tantomeliꝰ et ſalubrius ſi lapidibꝰ fluuialibus accenſis ⁊ intꝰ extinctis tota aquoſitaſ ꝓ partemaxima ꝯſumat̉ De lacte caprinoCa. LXIIIIAc caprinū interp̄dictas differentias tenet mediuꝫqꝛ in ſuis tribꝰ ſubſtantijs poſt femineū eſſe d̓r potiſſime tꝑatum. et ideo ꝯtrapulmonis vulnera ⁊ renū ac velice vicia cūzucara multū cōfert. Eius ſeruꝫ a caſeo ⁊ butiro ſeparatū maxīe eſt colatiuū mūdificatiuum ⁊ colere rep̄ſſiuū. Iac autē caprinū ꝑ ſemultū bibitu in ſtomacho defacili coagulat̉et iō ne noceat cuꝫ modico mellis ⁊ ſaliſgemme tꝑet̉ et nunqͣꝫ coagulabit̉. et ſi inceꝑit coagulari in ſtomacho diſſoluet̉. Et qꝛ capre paſcunt̉ ſiccis et ramorum extremitatibꝰ earūlac minꝰ eſt aqͦſuꝫ ⁊ magis ſtipticū ⁊ ſtomachō ꝯgruū. Nā lac ex paſcuis diuerſificatur