Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XIX.

et ſunt tria teſtimonia groſſe ſub̓e ſcꝫ ponticus. amarꝰ ⁊ dulcis. Sil̓r ſt̓ tres ſapores teſtimonia ſubſtantie mediocris ſcꝫ ſtipticus.ſalſus. ⁊ inſipidus.De pura dulcedine et eius effectu. Capitulum. XLIUlciſ itaqꝫ ſapord generat̉ ex tꝑata caliditate et groſſaſubſtātia. vn̄ dulcedo lingue appoſita moderate aꝑit. moderate calefacit. moderate humectat. vn̄ groſficies ſubſtātie moderate ſubintrās pͥoros apertos diu ibi manet. ⁊ iō anima in tali tꝑantia gaudet. Vndeplus delectat̉ natura in dulcedine qͣꝫ in alijsſaporibus. p̄terea nulla res eſt ita temꝑata ⁊affinis humane cōplexioni equali ſicut dulcedo. ⁊ ideo humana complexio que eſt vicina temꝑantie equali in dulcedine ſibi ſimilidelectatur. De ſapore dulci Ca. XLII.O dulcem autemſaporem faciendū quatuor cōueniCunt elementa nō tn̄ equali ꝓportione. ignis enī et aer ſuꝑabudant. vn̄ ex igne calor. et ex aere hūor innaſcit̉. que duo ſcꝫ caloret humor neceſſaria ſunt ad cuiuſlibet rei generationem. Calor autē temꝑatus agens inhumorem ipſū calefacit diſſoluit ⁊ depuratab humore treſtri ⁊ ſubſtātia mollificat̉. vn̄ꝑtes ignee ⁊ aeree augmentant̉ ⁊ humiditaſinſpiſſat̉. et ſic groſſa ſub̓a in qua fundat̉ dulcis ſapor generat̉. Un̄ dulcis ſapor quandocaret omni macula acuminis omnibꝰ ſaporibꝰ ſuauior erit. vt dicit yſa. qꝛ eꝰ natura ſanguini ē vicina. et iō letificat ⁊ mundificat. nōcumentū guſtuſ humectat tꝑate ſine laborenature. Eſt at̄ dulcedo aliqn̄ pura quatuorqualitatū mediocriter cōtentiua. vtꝫ in zucara. aliqn̄ ē viſcoſitati ⁊ groſficiei admixta vtptꝫ in dactil̓. aliqn̄ acumini ꝯiuncta vt ī melle. Prima dulcedo maxīe ꝯuenienſ eſt nature. ſed aliqn̄ accidentalit̓ nocet nature qn̄ ſcꝫnatura plus recipit qͣꝫ digerere poſſit. ⁊ tuncſolet eſſe cauſa. alicuiꝰ opilationis qꝛ dulciūſuꝑfluitas in pͥoris venarum inuiſcat̉. Dul-

cia itaqꝫ mollificant membra. lauant. colantet mundificant. paꝝ naturalit nutriunt. accidentaliter aūt multuꝫ. Mollificāt q̇dem qꝛhuiditas materiam molleꝫ reddit. caliditastꝑate diſſoluit. vn̄ materia que pͥus erat ſpiſſa. modo mollificata. diſſoluta abſtrahitur ⁊mudificat̉. Nutriūt aut parum natural̓r qꝛdulcia groſſa ſunt in ſubſtantia ⁊ ſua groſſicie poros penetrare non pn̄t. et ora venaruꝫopilant ⁊ cito ſatiant. accidental̓r tn̄ multuꝫnutriūt quia dulcia humane nature ſiue cōplexioni ſunt ſimilia et amica. et ideo in magna quātitate aſſumunt̉. et qꝛ groſſa ſunt inſubſtātia calor agens in ea multū ſangͥnemgenerat ⁊ ille ſanguis multuꝫ nutrit. Dulcedo v̓o que viſcoſitati eſt admixta multū quidem nutrit. ſed multa tn̄ nocumenta generat accidentaliter ⁊ inducit. vt dicit yſa. quiatalis dulcedo opilationē generat ⁊ putredini defacili appropiquat. inflatione ⁊ rugituꝫgenerat. febrem int̓polatam facile cōmouetet ſuſcitat ⁊ colericā inflationem ꝯcitat vl̓ augmnentat. Eſt igit̉ dulcedo pura et ꝑ alicuiꝰrei admixtionem nō infecta inter ſaporū differentias ſenſus maxime delectatiua. nature amica ⁊ ei potiſſime aſſimilatiua. deꝑditorum in corꝑe facilius reꝑatiua. v̓tutuꝫ ⁊ ſpirituum debiliū maxime ꝯfortatiua. omniuꝫmembroꝝ p̄cipue nutritiua. Dicit enī yſaacPropriꝰ nutrimēti ſapor dulcedo eſt. ſi ſuaſub̓a aliquam habuerit viſcoſitateꝫ. ſtabilisenī eſt in mēbris. vn̄ nō defacili eſt in mēbrisdiſſolutiōis receptiua nec nutriūt aliqua qͣdulcedini nō ſunt mixta. Un̄ et ſapores dulcedini ꝯtrarij ꝓpter ꝯtrarietatē quā habentad humanaꝫ cōplexionē ꝑui aūt nulliꝰ ſuntpenitꝰ nutrimenti. Ex cōmixtione tn̄ ſaporūinter ſe ꝯtrarioꝝ vnus bonꝰ ſapor mediusgenerat̉ in qͣ latitat dulcedo rōne cuiꝰ ille ſapor mediꝰ nature ꝯueniens eſt corꝑis nutritiuus vtꝫ in ſalſamentis. ⁊ etiaꝫ in pigmētisin quibꝰ ꝯtraria recipiunt̉. Un̄ patꝫ ꝙ dulcedo oīm ſapoꝝ delectabiliū eſt origo ſicut albedo oīm coloꝝ eſt p̓ncipiū. vt d̓r in li. de ſen.et ſen. vbi d̓r nigredo eſt priuatio albi in ꝑſpicuo. ſic amaritudo eſt pͥuatio dulcedinis inhuido. Dulcedo adhuc ē ſpiritaliū mēbroꝝ