Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XIX

aeris vtꝫ in ſpuma. et aque calide generātpilos albos. que albedo eſt niſi ex aere vaporabili retēto in membris qꝛ albēdo ex aere calido vaporabili fit. ideo aīalia ſūt albaſub ventre. vt dicit ariſto. li. aīalium. xix. Diffuſiuam aūt habet v̓tutem reſpectu viſus etſpūs ſenſibilis diſgregatiuaꝫ. et ſi fuerit nimis intenſa corrumpit viſum facit oculoslacrimari ſed eſt oīm coloruꝫ incrementumIn nullo enim meliꝰ fundant̉ colores medijqꝫ in albo Et quāto album eſt intenſius qd̓ſubſternit̉ tanto adheret fortiꝰ color qui ſuꝑīducit̉ et linit̉ ſiue rubedo fuerit ſiue nigredoad albedinem v̓o ꝑtinent candor. albor. pallor. liuor. ſiue flauor. flauū enī et liuidum idēſunt ẜm vnā ſignificationem. vt dicit ariſto.in ca. de ſapore. dicit liuidum eſt flauumqꝛ flauum ſequit̉ naturā albi Multas aliaſſpēs aſſignant medici circa albū vt eſt coloraqueꝰ. lacteus. karapos .i. albidus vel ſubalbidus. pallidus vel ſubpallidꝰ. Et varianturẜm diuerſas materias tenues vel groſſas inquibꝰ radicant̉. vtꝫ in li. yſa. theophili. ꝯſtan.egidij de vrinis. Candor ē albedo intēſa multum habens in ſe lucis in forma pure ꝑſpicuitatis in materia. naꝫ fulgor lucidi id ē puri ꝑſpicui ſuꝑficiem informans ꝑficiens etintuentis aſpectum ſine organi leſione īmutans. et quadā ſuauitate ad ſui intuitu excitans oculum alliciens candor nūcupat̉.Illud eniꝫ candor dicit̉ qḋ primo poteſt ſinecorruptione ſenſus ab albedine per actuꝫ lucidi ab oculo comp̄hendi. nam albedo queconſiſtit in extremis a ſenſu videt̉. ſubterfugit enim ſenſuſ iudiciū. quia nulla res ſubextremo colore videri poteſt. Sunt enim colores extremi inuiſibiles ẜm ſe ꝓpter ſui ꝑuitatem. vt d̓r in li. de ſen. et ſen. cap. viij. Quodergo primo ſubiacet ſenſui de albedine poſteius extremū candor dicit̉. De colore glauco et flauoCapitulum. XIOlor flauus qui etglaucꝰ dicit̉ generat̉ ex albedine miInus intenſa accedente aliquantulūad rubedinem. generat̉ ẜm auicen. in mate

ria temperata ſimpliciter ſed reſpectu viridis coloris. Naꝫ vt di. idem. Uiridis colorin plantis mutat̉ in glaucum in autumno.quādo eniꝫ in folijs eſt materia humidā magis qͣꝫ glauci groſſa paulatim actionemcalidi conſumit̉. nec tamen omnino deſtruit̉vel deſtituit̉ a calore eleuante materiam. licꝫfrigus dominet̉. frigꝰ vero dominās in materia mediocri generat medium colorem neceſſario. et qꝛ poteſt melius tranſmutare humiditatē qͣꝫ ſiccitatem. ideo generat coloreꝫmedium habentē de albo magis cuiuſmodieſt glaucus. vt dicit cōmen. ſuꝑ li. ariſtot̓. deplan. in fine. Ideo inquit quedaꝫ arbores virides in eſtate palleſcunt in hyeme vt buxuſhabet enī buxus viſcoſum humoreꝫ. in radice autem multū habet liquidaꝫ humiditatē.et non cadunt folia. ſed adueniente caloreꝓuocat̉ humor ad exteriora tactus caliditate fit viridis. ſed adueniente frigiditate repcutitur humor abundat ſiccitas. fit colorglaucus. vn̄ reſpectu coloris viridis in quoeſt plus de materia dicit glaucū habere materiam temꝑatam. De pallido colore Fa. XIIOlor pallidus exeiſdeꝫ cauſis generat̉. frigiditas tn̄minꝰ ē intēſa. pluſ accedit albedoad nigredinē ī matiā groſſiori Eſt igit̉ pallorcolor mediꝰ ab albedine incipiens degenerans in nigredinē. Generat̉ etiā accidentaliter vt ex timore. ſollicitudine nimia. labore ex cauſis alijs quibus calor ad interiora reducit̉ et corꝑis ſuꝑficies ꝓpter ſanguinis depauꝑatione palleſcit diſcolorat̉. vt eſt videre in nimis dormientibꝰ ſomniculoſis. inhominibꝰ amoroſis qui amoris magnitudine eſtuātis dilatati cordis ſpūs euaporātꝓpter quoꝝ nutrimentū et reſtaurationemnatura calorem ab exterioribus ad interiorareuocat. ſic ſuꝑficiem cutis ſubtractionēcalidi ſangͥnis diſcolorat. iuxta illud. Palleat oīs amans hic eſt color aptus amāti. Eteadeꝫ de cauſa macerati fame vl̓ īmoderatoexercitio labore ꝓpter ꝯſumptiōeꝫ calidiſangnis expalleſcunt.