Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

in materia ſicca tūc generabit̉ color mediusneceſſario. qꝛ caliduꝫ ſubtiliabit in generatōnem albedinis. Frigidum v̓o econtrario aggregabit eam in generatōnē nigredinis Cuergo in quolibet puncto ſimul agant equaliter oꝑtet inducāt in qͦlibet puncto ſimulalbedinē nigredinē. qꝛ oꝑtet fiat color copoſitus ex eis. Et iſte plus debꝫ habere de nigredine qꝛ ſiccum minꝰ ſe habet ad albuꝫ qͣꝫad nigrū ꝓpter p̓uatōnē ꝑſpicui obſcuritatem innata. et plus ſe habet ad aggregatiōꝫ innate aggregatōnis ꝯſeruationem qͣꝫ adſubtiliationē et rarefactionē. Si vero cōcurrant mediocriter ī materia humida ꝑdominiuꝫ ſimilit̓ generabit̉ color mediꝰ qui habebit pluſde alboqꝫ de nigro. quoniam humi dominium rōne ꝑſpicui puri magis ſehabet ad album qͣꝫ ad nigꝝ. reſpectu agentis frigidi facilius ſe habet qͣꝫ reſpectu calidiquoniā calidum agit in humidū exalandoꝯſumendo. frigidum v̓o ſolūmodo ꝯſeruādo illud in ſui natura viam ꝯſolidationiset cōpactioniſ. Si v̓o ſit materia mediocristunc erit ſemꝑ color mediuſ. Si v̓o ſit in talimateria actio calidi dominiū tunc qꝛ pōtfacilius humidū tranſmutari in nigredinēqꝫ ſiccum in albedineꝫ. generabit̉ color plushn̄s de nigredine. ſicut patꝫ qn̄ humidumſiccum diuidunt̉ adinuicē. citius generat calor colorem nigꝝ in hūidis in viridibus lignis qͣꝫ in lapidibus cōbuſtis in quibꝰ calxgenerat̉ et cōſimilia. Si v̓o fiat actio frigidipdominiū in materia mediocri oꝑtet colorem eſſe mediū compoſitu magis ex albedine. quoniā humidū magis ſe habet ad albedinem qͣꝫ ſiccum ad nigredinem ſiue aliquēcoloreꝫ. eo in humido eſt materia ꝑſpicuique eſt ꝓpria materia coloris. In ſicco autē inquantū hmoi. reſpectu v̓o agentis ſaltem vno modo eſt humiduꝫ obedientiꝰ ſibiqͣꝫ poſſibile eſt ꝓpt̓ priuatiōꝫ ſoliditatis duriciei cuiuſdā natural̓ que ē in ſicco. Licetſiccū de ſe ſit natū ꝯgregari. tn̄ eſt ita beneꝯgregabile ſicut humidū. vtꝫ in lapide licꝫſub̓a ſit cōpacta. non tn̄ facile recipit maiorecōpreſſioneꝫ a cauſa agente. Videmus ei inmultis frigidum defacili ꝓducit albedinē

vt in niue qd̓ tantū apparet exemplariterqn̄ agit in materia ſicca. Si v̓o ꝯcurrāt mediocriter in materia mediocri fiet mediū neceſſario qd̓ erit eque diſtās ab extremis. Sienim qn̄ eſt dominiuꝫ ſolum ex ꝑte agentisalteriꝰ vel ſolum a ꝑte materie accidit colorcōpoſitꝰ ex altero magis ex altero minꝰ tūcqn̄ equant̉ agentia qͣꝫ patientia erit colorſe hn̄s equalit. vtꝫ ex p̄dictis. Et ita erūt dueextremitates qͥnqꝫ medij. Nec videt̉ pluribꝰ modis poterunt medij eſſe diſtincti ẜmſpem ſicut declaratū eſt iſtā diffinitiōeꝫ diuiſaꝫ oppoſita mēbra nec ſuꝑflua nec diminuta. Ariſt. et̄ teſtat̉ tantū ſūt qͥnqꝫ medijcolores quoꝝ numerꝰ ſufficientia pōt accipi p̄dicto. et et̄ ex cōbinatōne albi nigriad eoꝝ generatōꝫ. eo nigꝝ et albū ꝯcurrātequalit̓ ad cōpoſitōꝫ coloris medij. tūc eritcolor eque diſtans int̓ extremos vt rubedo.Int̓ album v̓o et rubeuꝫ poſſunt eſſe niſiduo. vnꝰ magis appropinquabit albo aliꝰrubeo. int̓ rubeū vo nigꝝ erūt ſil̓r duo. vnꝰmagis ꝯueniens rubeo. et aliꝰ magisnigro. ita plures pn̄t eſſe int̓medij. qͥa int̓album rubeū pōt eſſe aliqd̓ eque diſtāsſimpl̓r. quoniā eque diſtātia ſimpl̓r hꝫ reſpectum ad extremos. ſed talis ſi poneret̉ haberet tres qͣrtas albedinis vnā nigredinisniam medietas rubediniſ ex vna eſt quartaalbedinis vna quarta nigrediniſ. eodē erit eque diſtās ſimpl̓r int̓ nigꝝ rubeū.q̄re oꝑtet haberet tres qͣrtas nigredinisvnā albedis. ſic eēt tantū eque diſtātia ẜmq̇d et ẜm apparentiā ſimpl̓r ẜm veritatēDe ſpeciebꝰ coloꝝ quot ſūt Ca. VIOs auteꝫ coloreſquinqꝫ int̓medios nominat ariſt.pͥmū vocans glaucuꝫ. ſecūdū puniceū. id eſt citrinū. terciū rubeuꝫ. quartū purpureū. q̄ntum virideꝫ. Ita int̓ album rubeum erit glaucus a ꝑte albi. puniceuſ a ꝑterubri. Inter nigꝝ autem rubeū purpureuſa ꝑte rubei. et viridis a ꝑte nigri. Hec noīaalio nomīe vocant̉ in greco vt kyanos purpureꝰ. karapos glaucꝰ. ſed d̓noībꝰ greciseſt vis ſed noīa latinorū attendunt̉. Et ratio