.XIX.Liber
fleumaticis. Quāuis eī frigus aggreget humidum. nō tn̄ ſicut ſiccu. humidū ei cum ſitꝑſpicuū magis ē aptuꝫ natū ad nobile eē coloris. Proptea huiduꝫ cōpreſſum parat̉ adſparſionem ⁊ ꝑtium ſeꝑationē. Sic aūt noneſt d̓ ſicco ꝓpt̓ qḋ magis parat̉. qͣꝫuis ꝑ comp̄ſſionem ad receptionē claritatis ⁊ aꝑtionēqꝫ ſiccum. et iō poteſt meliꝰ frigiduꝫ generare albū in humido qͣꝫ in ſicco. Et ſic intelligēdum eſt qd̓ dicit ariſ. li. xix. ꝙ albedo generat̉ex aere vaporoſo .i. declinante ad huiditateꝫaqueā. et hoc ꝓpt̓ frigidi actionem. Ꝙ verodicit comen. ꝙ albedo generat̉ ex igne claroadmixto cū elemēto valde diaphono intelligēdū eſt d̓ claritate que ꝑ trāſſumptiōꝫ albedo ſepiꝰ ab ariſ. nūcupat̉. ẜm ꝙ albedo d̓r generari ī nubibꝰ ex refulgētia radioꝝ in eis ſitenues fuerit atqꝫ rare. Et ſic et̄ flama aliqn̄apparet alba qn̄ materia aeris ē ſubtilis in qͣradiat vapor ignis ⁊ tal̓ albedo nō eſt ꝓpriaſed potiꝰ trāſſumptiua. Poſſemꝰ tn̄ extendere v̓bum cōmen. ꝙ dicit hoc de igne rōneꝑſpicui qd̓ eſt materia ꝓpria albedinis. nonratione ſue actōis. Un̄ hoc qd̓ dicit debet intelligi de igne qͥ debet eſſe materia coloris. etnō de efficiēte extra. ⁊ ẜm hͦ intelligit̉ materialiter. nō effectiue. neqꝫ formalit̓.¶ De gradibꝰ inter albedineꝫ et niCa. IIIIgredinemUnt aūt īter albedinē et nigredinē multi gͣdus intermedij ẜm intenſioneꝫ dominij tamqualitatū actiuaꝝ qͣꝫ paſſiuaꝝ ẜm eſſe debilius ⁊ fortius multipliciter ⁊ ẜm multos goꝰ.Quoniā quāto plꝰ dn̄at̉ ſiccitas tāto cū maiori difficultate ſb̓tiliat̉ et rarificat̉ ⁊ elucidat̉et ſic difficilius fit ꝑſpicuū et ꝑ ꝯſequēs albedo eo ꝙ ſiccū eſt denſum ac ſolidū inquātūhmōi et obſcurū. Quanto v̓o dominiū ſiccifuerit minꝰ et calidi maius fuerit dominiuꝫtanto meliꝰ et citiꝰ poterit albēdo inde generari. Sil̓r quāto ſiccitas fuerit maior ⁊ frigiditas intenſior tāto magis generabit̉ nigredo ex ꝑtium cōpactione ⁊ extenſione obſcuritatis ⁊ p̓uatione claritatis ⁊ ſuꝑfluitate terminatōis ꝑſpicui. Sil̓r eſt de humido. quā
to eī maiꝰ fuerit dominiū hūidi ꝓportionabil̓ cōbuſtioni. dumodo ſit dominiū caliditāto maior erit fumꝰ et caligo ⁊ denigratio.qͣnto v̓o dominiū hūidi ſit maius dumo ſitdominiū frigidi ꝓportionabil̓r creſcens eritſil̓r intenſio albediniſ. Si v̓o fuerit dominiūhuidi magnū. ⁊ parū de dn̄io calidi. remitteīnigredo. Sil̓r ſi ſit dominiū humidi magnū⁊ dominiū calidi ꝑuū ⁊ frīgidi ꝑuū. remittet̉albedo. ſi v̓o fueri dn̄ium huidi aliqͣntulumdominiū v̓o calidi magis nigredo magͣ poterit generari. qn̄qꝫ tn̄ calidū generat albedinem in hūido vtꝫ in albedine oui cocti. ⁊ qn̄ꝫignis in lignis viridibꝰ ⁊ humidis relinqͣt cineres albos poſt finalē terminū ſue actōnisſed tn̄ nō eſt vera illa albedo quiā ſꝑ apparetin eo veſtigiū ꝑſpicui male t̓mīati ad modūſuꝑficiei criſtalli clari. Et hͦ appar et ſi ſcindat̉licet nō ꝓtendat̉ hec ꝑſpicuitas ꝑ mediū corporis ꝑſpicuitate ſimpl̓r actuali ⁊ completavn̄ ptꝫ ꝙ n̄ eſt vera albēdo. vn̄ illa albedo derelinquit̉ ibi ꝓpter debilitateꝫ caloris agētisita ꝙ vincit frigiditas intrinſeca ⁊ inata. Eſtaūt albumen coctu albū. qꝛ nō tāgit̉ ab igneꝓpt̓ teſtā. ꝙ ſi īmediate tangeret. vtiqꝫ in ip̄onigredine generaret. Agēs inſuꝑ caliduꝫ inhumidū pͥmo generat nigredine et fumū etvincēs huiditas inducit ſiccitatē in materiain quā agit. ⁊ ſic in illa inducta ſiccitate facitnoua tranſmutatōꝫ ⁊ generat nouū coloreꝫin ſubtiliatione ſicci. Et licet calidū aggregetomogenia ꝓpter qd̓ cōdenſat ⁊ obſcurat. tn̄ſiccuꝫ hꝫ aliqd̓ ſibi annexū de huido rōne cꝰpōt diſgregare. Et licet ī p̓ncipio ꝯgreget rōne dominij tn̄ pꝰ aggregationeꝫ ip̄m aggregatum ſubtiliat. qꝛ eiꝰ oꝑatio ſpecial̓ eſt ſubtiliare materia in quā agit dummō ſit ſiccaQd̓ dico ꝓpter hͦ ꝙ aliqn̄ agit in humidumet exalat illud. frigidū v̓o nō ordinat̉ ad rarefaciendū. ſed ſtat in ipſo actu ꝯdenſandi tanqꝫ in actu p̓ncipali. qꝛ aggregat tam omogenia qͣꝫ etherogenia.¶ De actione calidi et frigidiCapitulum. VIuero ſit acto cas lidi ⁊ frigidi mediocriter ꝯcurrens