Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

.XIX.Liber

dictoꝝ patere pōt. quoniā glaucꝰ magis hꝫde albedine qͣꝫ de nigredine rubedine. tal̓color ponit̉ ī folijſcādentibꝰ in hyeme vl̓ autumno. Puniceꝰ v̓o purpureꝰ circundātrubedine. qꝛ vterqꝫ hꝫ plus de rubedine qͣꝫde albedine. ſed puniceꝰ eſt magis remotusa nigredine qͣꝫ purpureus vt vult ariſto. inli. ij. de ſomno vigi. vbi loquit̉ de corruptione iſtoꝝ in nigredinē vbi puniceū ponit perpurpureū declinare in nigredinē. oꝑtetvt purpureū ſit int̓ rubedinem nigredineꝫ.et puniceus inter albedinem et nigredinemEx quibꝰ omnibꝰ ſequit̉ viridis debetponi nigredine. Ex ptꝫ ordinatiōis ipſorum qͥnqꝫ coloꝝ intermedioꝝ ẜm ariſto.De opinione eoꝝ qui ponunt luceꝫeſſe de ſubſtantia coloris.Capitulum. VII23Unt aūt ponūts I lucem eſſe ſub̓a coloris illi dicūt color eſt lux incorporata ꝑſpicuoHabet aūt ꝑſpicuū differentias iſtas. Autenim ꝑſpicuū eſt puꝝ ſeꝑatum a t̓reſtreitateaut impuꝝ treſtreitatis admixtione. Luxaūt cōſiderat̉ quadrifarie. qꝛ aūt eſt lux claraaut obſcura. vel eſt pauca vel multa. Necdico lucem magnā ſubiectu magnū diffuſam. ſed ſicut de luce v̓tuali d̓r in pūcto colligit̉ lux multa vt qn̄ opponit̉ ſpeculū ꝯcauūſoli lux cadens ſuꝑ totā ſpeculi ſuꝑficiē. incentrū ſpere ſpeculi reflectit̉. cuiꝰ lucis collectio ſpeculū inflamat. citiſſime cōbuſtibilegenerat. vn̄ cum fungꝰ vl̓ aliud inflamabileopponit̉ ſubito accedit̉ et ignitur. Si igit̉ fuerit lux clara multa in puro ꝑſpicuo albedogenerat̉. nam albedo eſt color ex luce multa clara in puro generatus. vt dicit Albertꝰ.Si v̓o fuerit lux pauca et obſcura in perſpicuo obſcuro nigredo neceſſario generat̉. Etiſte ſermo explanat ſermonē ariſ. auerrōisqui ponunt nigredinē pͥuationem claritatiſet albedinē habituꝫ ſiue formā. Et ẜm huncſermonem ptꝫ ſunt ſeptē colores ab albedine verſus nigredinem paulatim accedenteſſil̓r ſeptem erunt ꝓximi nigredini a nigredine v̓ſus albedinem p̄cedentes donec fiat oc-

curſus alicuius ſeptem coloꝝ quibꝰ ab albedine ad nigredinē deſcendit̉. Et hoc ptꝫ. cumenim albedinis eſſentiā tria ꝯſtituunt. ſcꝫ lucis claritas eius multitudo. ac ꝑſpicui puritas duobus amotis pōt eſſe remiſſio. Eritigit̉ hunc modū trium colorū generatioq̇libet triū ſolo remanente duoꝝ reliqͦꝝ eritremiſſio. ſic ab albedine erūt ſeptem coloꝝīmediate ꝓductiōes vel ꝓgreſſiones. Sil̓r anigredine v̓ſus albedinem ſeptē ſunt coloreſet erunt ẜm iſtam ꝯſiderationeꝫ. xvj. colores.duo principales. ſcꝫ albedo nigredo.. xiiij.collaterales. ſeptē hinc extēſionē albi ad nigrum accedēteſ. ſeptē illinc a nigredine perremiſſionem ad albedinē accedētes ī medioin idem ꝯcurrentes. In quolibet aūt mediorum coloꝝ ſunt gͣduſ quaſi infiniti ẜm intenſionem remiſſionē maiorē vel minoreꝫ ꝓutextrema ſe ꝓtendunt. Recollige igit̉ breuiterex p̄dictis. color eſt ꝓprietas ſiue qͣlitas derelicta in ſuꝑficie corꝑis perſpicui ex naturamixtionis elemētariū qualitatū ꝯcurrentiūin mixto. mediante luce viſui actualit̓ p̄ſentat̉. nam ſine luce media color organū viſusactualit̓ immutat. color tn̄ ſe eſt viſibil̓.vt dicit ariſto. ij. de aīa. eſt autē ex defectuſui. ſed potius ex defectu impotētia organiqꝛ color ſine actuali lucis pn̄tia non videt̉. etideo pitagorici vocauerūt colorem epiphaniaꝫ ſcꝫ ſupra apparitionē. eo ſit extremitascorꝑis ꝑſpicui terminati vel in eius extremitate ibi magis ꝓprie eſt. eadeꝫ tn̄ natura coloris eſt intꝰ extra. vt patet in albugine ouiet in fracturis vitri colorati. vt dicit̉ in lib̓. deſen. ſen. ca. vij. Sunt tn̄ multa que ſunt vnius coloris ī extremo extrinſeco initiali termino. alteriꝰ intrinſecus in meditullio. vtpatet in piꝑe nigro. in pomo granato. multa enī colorant rei ſuꝑficieꝫ que penetrātad interiora. vtꝫ in picturis. pannus etiaꝫ rubeus tingit aque extremitatē qn̄ ei ſuꝑponitur. Vn̄ patet color ꝑſpicui extremitas eſtvt d̓r in li. de ſen. ſen. c. vij. Iteꝫ ſicut in corꝑepſpicuo termīato vt aere. pn̄tia luis facitactu lucidum. abſentia vero tenebroſum. ſicin corꝑe termīato p̄ſentia lucis facit coloratuꝫ .ſ. albu. eius abſentia nigꝝ et tenebroſuꝫ