Liber
.XVIII
diuerſitate virtutis agentis diſſimiliter indiuerẜ. nā vt dicit idē in li. j. aīalia quedā hn̄tſanguine ⁊ quedā non vt apes. ⁊ omne animal rugoſi corꝑis. ſed alium habet humorēloco ſanguinis. habentia aūt ſanguinē ſuntmaioris corꝑis et v̓tutis. hinc eſt ꝙ quedamanimalia diligūt ſocietatē ⁊ gregati incedūtvt cerui et onagri et cameli. et quedā ſocietatē fugiunt ⁊ ſimul ſocialiter habitare nō poſſunt vt aues vncoꝝ vnguiū. et beſtie q̄ de p̄da viuūt ad hoc dicit Auicē. pͥmo li. aīalia q̄dā ſunt vrbana. quedā agreſtia ⁊ intoīa aīalia homo nō poteſt viuere ſolus ⁊ grues ⁊ apes ⁊ formice cōmunicāt homini in hoc Diſcrepāt etiā aīalia plurimū in nutrimēto vtdicit idem. quedā veſcunt̉ ſoliſ carnibꝰ. ſicutleo. tigris. lupus ⁊ hmōi. quedam veſcunt̉ indifferent omnibꝰ vt caniſ. muriceps ⁊ hmōiquedā graminibꝰ et frugibꝰ nutriunt̉. vt eqͥcerui ⁊ hmōi. Et vt dicit Ariſt. li. j. quedā aīalia hn̄t ꝓpriū guſtabile ſicut apes quarū guſtabile eſt mel. ⁊ pauca quedaꝫ de numerodulciuꝫ ſicut aranee guſtabile ē muſca. viuitei de venatione muſcaꝝ. ⁊ quedā ſunt venātia alia aīalia. vt leolupꝰ ⁊ ſil̓ia. ⁊ q̇dā ſunt accumulantia ſuū nutrimentū ſicut hericius ⁊formica. Cauſa at̄ quare omne aīal indigetnutrimento. vt dicit Auic. eſt hūiditas ſub̓eet calor diſſoluens humiditatē ⁊ aer caliduscircūſtans. vn̄ quia ꝯtinua fit ꝑ calorem humidi deꝑditio neceſſaria eſt beneficio nutrimenti dep̄diti reſtauratio. ⁊ quedā queruntvictum ſuū de nocte vt aues lucifuge. ⁊ quedam de die. Dicit aūt ariſt. ſicut ⁊ auic̄. ꝙ qͣdam aīalia omni tꝑe ſunt ſilueſtria. et q̇daꝫſemꝑ domeſtica. vt hō mulus ⁊ capra. ⁊ quedam cito domeſticant̉. vt elephaſ. De omniaut genere aīalium domeſticorū inueniunt̉agreſtia ſicut ſilueſtris hoſilueſtris bos ſilueſtris equꝰ ſilueſtris canis agreſtis porcꝰ.Et quedā aīalia ſunt magne impetuoſitatiſ⁊ bellicoſitatis ⁊ maxīe tꝑe coitus et amorisIn omnibꝰ ei aīalibus eſt appetitꝰ delectationis ⁊ tunc maſculi zelant ⁊ pugnant ꝓ femis⁊ quedā animalia ingeniant. vt ſint illo tꝑeeoꝝ coria dura. vt porci agreſtes qui ꝯfricātes ſe arboribꝰ intrant lutū ⁊ deſiccant. et io
tūc pugnāt. vt di. ariſ. et q̄dā aīalia ſt̓ magnerefrenatōis. et q̄dāmagne ire ⁊ tenacis mēorie ſic̄ canis camelꝰ ⁊ aſinꝰ. ⁊ quedā ſt̓ debil̓mēorie. vt ſtrucio ⁊ columba. et ſolꝰ homomemorat oblita. vt dicit Auic̄. multa tn̄ aīalia retinent memoriā eoꝝ que vident ⁊ addiſcunt. vt dicit Ariſt. li. j. In ſolis aut hominibus eſt memoria ꝓut memoria ſubiacet rōni. Et iō dicit Aug. li. de ci. dei. xj. Eſt inquitadmirāda quedā inbrutiſprudentia in quibus tn̄ nulla ſit ꝓprie loquēdo ſcientia. q̇daꝫtn̄ in eis ſimilitudo ſcie reperit̉. euidente enīhabent ſolerciā in educatione fetuū. in edificatione latibuloꝝ et manſionū. in inqͣſitōnenutrimentoꝝ. in medicatione vulnerum. infuga nociuoꝝ. in p̄ſagio mutationis temporuꝫ futuroꝝ. in cognitione ⁊ amore pariū ſuorum. nā ceruus ceruā diligit. ⁊ leo leenamet vrſus vrſam. ⁊ ſic de alijs. Dicit aūt ariſt.ꝙ in omni aīali eſt radicabile mēbruꝫ qd̓ pͥncipium eſt oīm v̓tutum naturaliū ⁊ ſpūaliūet aīalium. ⁊ hoc eſt cor vel aliquid loco eiuſa cuiꝰ radice. vt dicit Auic. incipit omniumaīalium creatio. formatio ⁊ figuratio. formato aīali bruto et ꝑfecto. faciem habet reflexaꝫad ſuū materiale ⁊ originale p̓ncipium .ſ. adip̄am terrā. Sola enī ſtatura erecta eſt a nature p̓ncipio homini reſeruata in quo natura hoīs ſupra cuncta animātia eſt nobilitata ⁊ mirabilit̓ ſublimata. vt di. poeta. Os homini ſublime dedit celumqꝫ videre ⁊cͣ. Propter qd̓ dicit Baſilius. ſi homo corꝑis voluptate fedat̉ obediēdo ventris luxurijs cōꝑaratus eſt iumētis inſipientibꝰ et ſil̓is factuseſt illis. Item dicit Baſiliꝰ. oīa fere terre animantia genitali calore ſtimulāte ad ꝓpagationē ſui generis ⁊ ſucceſſioneꝫ plis animāt̉et hoc potiſſime accidit tꝑe v̓nali qn̄ virtuscaloris celeſtis incipit ī animantiū corꝑibꝰqd̓ammodo dn̄ari. Simile di. ariſt. ⁊ etiamAui. Omne inqͣt aīal habens ſemē generatanimal ſibi ſil̓e. et iō aīali nō valenti ſeruareſeu ſaluare ſpēm ſuā in ſe dedit natura membrum vt ſemen expellat. ⁊ aliud mēbrū vt ſemen recipiat ſicut in femina eſt matrix. et hͦeſt generale omnibꝰ aīalibus in quibꝰ eſt diſcretio ſexus. qꝛ maſculus habet ſe ꝑ moduꝫ