Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

XVIILiber

Ca. XLIIII. De cucumereUcumer. eris. quedam eſt herba de qua dicit Iſido.icͣli. xvij. cūcumeres ſunt dicti eo ꝙ interdū ſunt amari qui dulces naſci ꝑhibeturſi lacti mellito eoꝝ ſemen infundat̉ Dyaſco.aūt dic̄. Cucumeris natura frigida reꝑiturventrē ſoluit. ſtomacho accōmodat̉. qͥbusanimꝰ deficit ſuccurrit odore. folia eius trita vulneribꝰ medent̉ q̄ imp̄ſſit caninꝰ morſus. ſemen eiꝰ tritu cū vino dulci ⁊ potui datum veſicā adiuuat laborantē. Scd̓m plinium aūt li. xx. ca. ij. ⁊. iij. d̓r ꝙ cūcumer ortenſis⁊ ſilueſtris cuiꝰ radix ē magis groſſa ⁊ alba.ex cuiꝰ ſucco fit electuariū qd̓ eſt neceſſariuꝫin multis medicinisDe cucurbitaCa. XI. V.A1curbita ẜm jſi.c nomē eſt grecū cuiꝰ origo latinis ēlincerta. Eius genera ſunt multa vttāgit Iſi. li. xvij. Et dicit idē Pliniꝰ. Eſt aūtcucurbita alia domeſtica et ortenſis. alia v̓oſilueſtris. domeſtica v̓o in ramos ⁊ folia pariter ⁊ flagella ad modū vinee ſe diffundit ⁊quibuſdā ligamentis ſe conectit ſicut vitis.⁊ habet quoſdam flores albidos qͣs emittitpotiſſime cōtra noctē. ſine appōdiatione florere poteſt. ſed fructꝰ eius vix ꝓficit imo deficit vel putreſcit qn̄ ad modum vinee a terranō erigit̉ ⁊ lignis vel virgulis nō ſuſtentat̉.Eſt aūt cucurbita ẜm plat̓. frigide ⁊ humidecōplexiōis ⁊ in qualitatibus tēperate In calidis regionibus p̄cipue inuenit̉. cuiꝰ ſemīain terrā proiecta herbā ꝓcreant ex qua ꝓducuntur albi flores. et tanden fructus pleni ſemine ⁊ medulla cuiꝰ cortex pͥmo mollis. ſedquādo ꝑuenit ad maturitatē ad modum ligni indureſcit. fructus eiꝰ quādo noui ſuntcōueniunt cibis ⁊ ſemina medicinis. Suntaut ſemina eiꝰ diuretica ⁊ diuiſiua ꝓpt̓ ſueſub̓e ſubtilitatē. ⁊ ideo valēt ꝯtra opilationēepatis et renu ac velice. acutā patiētibus cucurbita elixā vel aſſata cibꝰ eſt et medicina.Nā materiā infirmitatis purgat ꝑ vrinam⁊ aliquantulū laxat. caloreꝫ reprimit alterat

atqꝫ ōfortat. ſemina eius poſt maturitateꝫcolligunt̉ abluūtur ⁊ ad ad ſolē deſiccant̉. neꝓpter humiditatē ſuꝑfluā corrumpant̉. Inloco ſicco ꝑ triennium reſeruātur. HucuſqꝫPlateariꝰ. Scd̓m pliniū aūt ſuccꝰ cucurbite valet cōtra ignē ſacrū. ⁊ ꝯtra tumorē oculorum. mitigat dolorē auriū ſi tepidꝰ immittatur. ſemen eius tritū in puluerē ⁊ inſperſūreplet cauata vulnera. Cinis corticis valꝫ ꝯͣcombuſturā. Dicit aūt adhuc Pli. li. xx. ca.iiij. eſt cūcurbita ſilueſtris digitalis groſſitudinis naſcēs in ſaxoſis locis. cuiꝰ ſuccuſ ſtomacho ⁊ viſceribꝰ multū ꝓdeſt renū ⁊ lumboꝝ. ꝑaliſi ſubuenit. medulla cū abſinthio ⁊ſale dolorē dentiū tollit. ſuccꝰ eiꝰ cum acetocalefactꝰ mobiles dētes ſiſtit. caro eiꝰ ſine ſemine clauis pedū .i. apoſtematibꝰ ſuccurritvinū cū ea feruefactu oculoꝝ impetus tollitfolia eius cocta ⁊ trita vulneribꝰ ſubueniūtſemen eiꝰ potatū cū vino venenū vincit ⁊ comedi nō dꝫ. qͥa inflatōes facit. Eſt aūt cucurbita agreſtis ẜm Iſi. li. xvij. idē qd̓ coloquitida herba multū amara quēadmodū cucurbita verſus terrā flagella tendit habēs foliamagna grauis odoris vt cucurbita. et fructum rotundum facit ſicut cucumer vſualis. vt dicit Iſidorus. Quere ſupra d̓ naturacoloquintide. De celidoniaCa. XI.VI.Elidonia eſt herba croceos habens flores atqꝫ fructum croceū tangētis manus intīgentem. ſic dicta eo ꝙ in aduentu hyrūdinūvidet̉ erumpere vel florere. vt di. Iſid̓. li. xvij.Celidon enī grecehyrūdo latine d̓r. ⁊ ſubditIſidorꝰ. Vel d̓r celidonia. qꝛ pullis hyrūdinū ſi oculi ledant̉ matres eaꝝ illis ex hac herba medicātur. Idē etiaꝫ recitat pli .ſ. ꝙ ſuccocelidonie oculo hyrundinū eruti ſiue leſi adſtatum priſtinū reuertunt̉. Alias ſiquidemnotabiles habet v̓tutes. Habet enī v̓tutemdiſſoluendi attrahendi cōſumendi. vt dicitdyaſco. dolorē dentiū mitigat. caput purgatmenſtrua ꝓuocat. et matricē mundat. fiſtulam oris ⁊ cancrū curat ẜm pliniū diaſcoridem ⁊ plateariū