LiberXVII
magis in vna ꝑte arboris qͣꝫ ī alia ē vna ꝑsmagaromatica qͣꝫ alia. alia v̓o arbor ē totaaromatica ẜm omēs ſui ꝑtes vt arborbalſami cuiꝰ ſingule ꝑtes ſūt odoris fragrātiaꝫ reſpirātes. vt poſt dicet̉. Inter aromaticas v̓oplātas et arbores quedā grana in qͥbꝰ ē rōſeminalis p̄creant̉. quedā ꝑ ſe ex cōpetēti cōmixtione elemētoꝝ ꝓducunt̉. quēdā ex radicis vel ſtipitis plantatōe ml̓tiplicant̉. q̄dā ꝑinſertione ſurculi in trūco eē debitū ſortiuntur. vt di. Albu. Inter oēs arboꝝ inſertōes ille ſunt magis laudabiles qn̄ ſimilia ſil̓ibusinſerūt̉. vt di. Ariſto. qͦd dupl̓r intelligit̉ vel īplātis ꝯſimilis ſpēi vt inſertio ficꝰ in ficū. vitis in vitē. vel de illis q̄ hn̄t humorē ꝓportionabilē inter ſurculū ⁊ truncū cui inſerit̉. itaꝙ humor vniꝰ ſit aptꝰ ad aliū nutriēduꝫ. ſic̄qn̄ ſurculꝰ piri in trūco mali inſerit̉ vl̓ econuerſo. Itē notabile ē ꝙ ſurculꝰ inſertꝰ alteritruco totā v̓tutē trūci in ſuā v̓tutē ꝯuertit ettrāſmutat qualitatē. ſi enī fiat inſertio oliueſuꝑ radicē ſiue trūcūbete v̓tus oliue deſcendit in v̓tutē bethe ⁊ indurat eā ⁊ facit eaꝫ durare ꝑ aliqd̓ tꝑs. et tandē humiditatē ibi exiſtentē ad ſe attrahit ⁊ trāſmutat in ſuā ſimilitudinē aut ꝯuertit. vt di. Albu. ſuꝑ finē pͥmilibri. Itē dicit idē. nō ꝓueniunt de facili ex ſemine malo plāte bone. nec ex bono ſemīe vl̓radice arbores male. qͣꝫuis ī aīalibꝰ ſepiꝰ cōtrariū videat̉. cuiꝰ rō eſt. vt di. Albu. ꝙ plauta eſt terre affixa ⁊ vniforme recipit a tra nutrimentū. Aīalia v̓o nō ſic ꝓpt̓ varietateꝫ cōplexionis et etiā ꝓpter ꝯtrarietatē appetitꝰ ſiue appetibilis volūtatis. et iō aliud ē in aīalibus aliud ī arboribꝰ Itē in oī genere arboꝝſic eſt ꝙ ꝑculturā debitā ſilueſtres ꝯuertuntur in ortēſes. ⁊ ponit Ariſto. ibi exēplum ꝙamigdali amari ꝑ culturā efficiunt̉ dulces.Sil̓r et malagranati acidi mediocres. Dic̄etiā ꝙ arbor hn̄s groſſū corticē cito fit ſteril̓.et hͦ accidit vel ꝓpter defectu vnctuoſi huoris q̄ eſt materia fructuū. vl̓ ꝓpt̓ duriciē corticis ꝓhibētis euaporatōꝫ groſſi qd̓ ī arboreeſt nociuū. ſꝫ dic̄ ibidē ꝙ ſi ſcindat̉ radix eiꝰ ⁊illi ſciſſure lapis īmittat̉ rurſū fecūda fiet. cꝰrō eſt vt di. albū. qͥa ꝑ iſtā ſciſſurā fit nociuigroſſi euaporatō ⁊ caloris ſol̓ vel aeris circū
ſtātis introductō cuiꝰ v̓tute fiet ip̄iꝰ hūoriscorrupti ꝯſūptio. Itē d̓r ibidem amigdala ⁊malagnata mutāt̉ a malicia ꝑ culturā. Nāmalagnata ſtercore porcino fimata ⁊ aquadulci rigata meliorāt̉. cꝰ rō eſt vt di. albu. q̇aꝑ caliditatē ⁊ ſiccitatē hꝰ fimi ſuꝑfluitas aqͦſa repͥmit̉ in gnatis. ſꝫ ne ꝑ exceſſū caliditatiset ſiccitatis fimi ꝯuertat̉ fructꝰ ī amaritudinē. cōpetit apponere aquā dulcē caloris ⁊ ſiccitatis dn̄iū tꝑantē. Sil̓r amigdali vt d̓r ibidē clauis ꝯfixe gūmi ꝑ multū tꝑs emittūr ⁊aquoſaꝫ ſuꝑfluitatē impediētē generationēvnctuoſi hūoris q̇ eſt materia fructuū. ⁊ itaꝑ hec a ſua malicia alterāt̉ vt di. albu. Itē ibidē arbores et plāte ſilueſtres ꝑ artificium ⁊culturā fiūt ortēſes fructifere ⁊ fertiles. ad hͦaūt vt ſilueſtris plāta fiat fructifera vl̓ alteret̉ in bonitatē a malicia multū ꝯfert locuſ ⁊labor in colēdo et maxīe tꝑs āni in qͣ plātat̉.ſicut ibi di. Ariſto. et ponit exēplū d̓ bolenoid eſt. iuſquiamo. qͥa qd ē natū ī ꝑſia eſt ꝑnicioſū ſꝫ trāſmutatū ⁊ trāſplātatū iegiptū ⁊ īhierl̓ꝫ ſit comeſtibile. ⁊ hͦ accidit vt d. albū. qꝛꝑtꝑamētū loci a diſtꝑantia ad mediū reuocat̉. Itē tali trāſmutatiōi maxīe cooꝑat̉ tꝑs.vt di. Ariſ. arbores q̄ indigēt plātatōe plātātur pl̓es ī vere. et hͦ ꝓpt̓tꝑantiā caloris ⁊ humiditatis ꝯfortātiū caliditatē ⁊ hūiditatemarboꝝ et plātaꝝ. In hyeme v̓o pauce ꝓpterſuꝑabūdantiā frigiditatis et huiditatis. ſꝫ īautūno ꝓpter frigiditatē et ſiccitatē. pauciſſime v̓o in eſtate pꝰ ortū ſtelle canicule. et hͦ ꝓpter dn̄iū caloris et ſiccitatis ꝯſumētiuꝫ hūidū naturale ī plāta ⁊ p̄cipue in radice In egipto v̓o ſel̓ in anno fit plātatio qn̄ ſcꝫ terre illius ſiccitas tꝑat̉ ex fluxū nili. vt di Ariſto. ⁊Albu. Itē ibidē d̓r ꝙ arbores diuerſimode ꝓducūt frōdes ſuas Nā q̄dā ex radice q̄dā exſtipite. quedā iuxta terra. qͥdā in ramīs et v̓gis iuxta ſūmitatē. q̄dā in medio. Cā diuerſitatis hꝰ in ꝓducēdo ē diuerſitas hūoris aqͣſiſubtilis lenis ⁊ nō vnctuoſi q̄ eſt materia folioꝝ. et eqͣliter nō abūdat ī oībꝰ. et oꝑatio caloris ē diſſil̓is ī diuerſis. et iō diſſil̓r ex illo humore ꝓducūt frōdes. ſil̓r q̄dā fructificāt ſel̓in āno et q̄dā pluries. et nō maturāt̉ fructꝰvltimi ſꝫ crudi remanēt ⁊ indigeſti. qꝛ ꝓpter