Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

vicinitatē hyemis calor ſufficit ad maturandū. ſel̓ aut fructificare ꝑfecte magis ēſuetū. qꝛ ſemel in anno ſeme colligūt. ſemelſufficit calor ad extenſionē hūoris ad extremitates arboris ad ꝯuerſiōꝫ eiꝰ in ſub̓amfructꝰ eiꝰ cōpletā maturatiōꝫ. Itē q̄daꝫ arbores ſūt fertiles ꝑͦ ml̓ta tꝑa ꝓpt̓abundātiācaliditatiſ hūoris vnctuoſi ſicut ficꝰ. q̇dāvno anno fructificāt alio reqͥeſcūt vt oliuecuiꝰ eſt. qꝛ in ſequēti anno reficiūt̉ reſtaurādo ſibi humorē. tātū enī emittūt vno ānoad ſub̓am fructꝰ qͣntū reqͥrit ſecūdꝰ annusad hūoris reſtauratiōꝫ licet ml̓tos ꝓducantramos tꝑe refectiōis. modicū tn̄ tūc tēꝑisducūt fructū. Itē q̄dā arbores ſūt fertilioresin iuuētute qͣꝫ ſenectute. qͥa ī iuuētute plꝰ abundāt ī calore hūore. quedā v̓o econuerſoplꝰ fructificāt in ſenectute qͣꝫ ī iuuētute. cꝰeſt vt dicit Alber. ī iuuētute plꝰ abundātde hūiditate qͣꝫ natural̓ calor poſſit digerere ita fit inobediēs calori. ī ſenectute v̓o mīorat̉ humor fit obediēs digeſtiōi caloriſ.pꝫ in amigdaliſ piris ſic̄ exēplificat ibi ariſ.Itē di. Ariſto. ꝙͣ arboꝝ qͣꝫ plātaꝝ ſilueſtrium ortēſiū diuerſitas diſcernit̉ maſculoſ femias. qꝛ arbor maſcula ē ſpiſſior. durior dēſior ramoſior qͣꝫ femina et ſiccior fructus eiꝰ breuior maturior. et folia diuerſaet ſurculi quoꝝ oīm eſt vt di. Alber. Qmaſcule arbores plꝰ abudāt in calore et ſiccitate qͣꝫ femīe ꝑtes maſcule vehementerꝯſtringāt̉ ad inuicē faciūt arborē ſpiſſiorēIntēſio caloris ml̓tiplicātis hūore et extēdētis in pl̓es ꝑtes fac̄ ramoſiorē. ſicut etiā intenſio ſiccitatis ꝯſumētis hūorē efficit ſicciorem. Soliditas et̄ ſtrictura venaꝝ arboris maſcule ꝓhibet humorē ml̓tū emitti advnū locū arboris ſiue plāte. vt reuertatur inſub̓am fructꝰ. fructū hꝫ breuiorē. folia ſimiliter hꝫ diuerſa a femia. qͥa aſpiora mīora ac ſtrictiora ꝓpter dn̄iū ſiccitatis. ſimilit̓ ſurculos duriores hꝫ qͣꝫ femīa. ꝓpt̓ maiorē huiditatē extēdentē in femīa magis qͣꝫ īmaſcula. Itē di. Ariſto. ſi folia vl̓ puluiſfolioꝝ vel cortex maſcule palme. folijs femīecōponant̉ vt cohereāt citiꝰ maturabūt̉ fructus femīe ꝓhibebūt caſū folioꝝ fructus

donec cōpleta fuerit digeſtio Et hꝰ eſt vtdicit Alber. qꝛ maſcula palma mediante aere deferēte auget calorē femīe. mediāte excitat̉ calor eiꝰ ad oꝑationē digeſtiōis. quaꝫAriſto. pepēſim vocat ī lib̓. meth̓. Iteꝫ dicitAriſto. diſcernit̉ maſculꝰ a femīa pullulationē velociorē folioꝝ. pͥus enī pullulat qͣꝫfemina ꝓpt̓ calorē fortiorē. et etiā odorē. qꝛmaſcula plꝰ odorat qͣꝫ femīa ꝓpt̓ maiorē ſb̓tilitatē fumi ſicci reſoluti a maſcula a femina. Itē di. Ariſ. vētus defertodorē maſculi ad feminā maturabūt̉ citiꝰ eiꝰ fructꝰſimulqꝫ coherebūt ꝑtes ſcꝫ fructuū femīe admaturatione qn̄ folia maſculi īlla ſcꝫ ī femina ſūt apprehēſa. Dic̄ etiā alber. folia maſcule palme ꝯiucta folijs femīe ita ad inuicēcoherebūt vix poterūt ſine ſciſſura ab inuicem ſeꝑari. Itē dicitidē Ariſ. ficꝰ ſilueſtreſꝯferūt ficubꝰ ortēſibꝰ. qn̄ ex oppoſito cōplantant̉. qͥa ſilueſtres ſūt calidiores et ſiccioreſ. excitāt calorē ortenſiū ꝯfortāt. Itē hūorſiccꝰ ſilueſtris reſolutꝰ delatꝰ ad radiceꝫ ficus ortēſis ip̄m nutrit ꝯfortat. Sil̓r dic̄ ibi Ariſto. balauſtia eſt flos maligͣnati.ſed hic ponit̉ arbore ſcꝫ malagͣnata: oliuisꝯferūt ſi eis plantēt̉ eo balauſtie abundant ī calore ꝯueniēte nature oliuaꝝ. Hecꝓprietatibꝰ arboꝝ plātaꝝ ꝯtraximꝰ v̓biſAriſto. li. j. vegetabiliū. et glo. alber. trāſtulit expoſuit eūdē In li. aūt aīaliū. xviij. dicitAriſt. oēs arbores fructificāt anno fiūtſegnes. Arbores inqͥt nimiū faciūt fructūcito deſiccant̉ quoniā cibꝰ trāſit in ſemen .i.humor nutritiuꝰ deberet nutrire trāſit inmateriā ſemīalē. Alias ꝓpͥetates notabileset inſignes arboꝝ et herbaꝝ qͣꝫ plātaꝝ poſſumꝰ elicere exv̓bis ariſto. alber. in lib̓. ij. vegetabiliū vbi d̓r. plāta hꝫ tres vires. a terra hꝫ fixionē. ab aqͣ coadunatiōꝫ. ab igne v̓oꝯſolidatiōꝫ ꝑtiū terminatōꝫ. ex aere et ignehꝫ raritatē dilatatiōꝫ ac extēſionē. fructuūcōpletionē ac maturatiōꝫ. Sine ei calore ethuido aqͦſum terminat̉ finit̉. vt pꝫ ibi inexēplo ariſto. later coagulat̉ nec termīaturi eſſe latericeo ſine igne ꝑtes aq̄eas cōſumēte. terreas piter ꝯiugēte. Ex aere aquaꝑiter ex igne hꝫ arbor raritatē poroſitatē