Liber
X III.
alueum nō reliquēs. a fonte enī effluere incipit. ⁊ quouſqꝫ mare ītrauerit infra aluei ſuilimites ꝯtinue fluere nō deſiſtit. fundū ſuuꝫcocauat et ꝯſumit. nauigio maxime ꝯuenitpiſces maiores nutrit. qꝛ recentiorem aquāet fundū puriorē habere generaliter conſueuit. cum maiori impetu fluit qͣꝫ aliqua aliapars aque. ⁊ ideo naues atqꝫ lignoꝝ ſtruescelerius ſecum trahit. et id̓o trames dicitura traho īs. vel trāſmittotis. quia omnia impoſita trahit celerrime et tranſmittit. quātoeniꝫ aque curſuſ in ſuo tramite eſt recentiortanto eſt velocior. et omnia velocius ſecumducit ſiue trahit.¶ De alluuione Capl̓m. XIX.Lluuio alluuiōisAet hec alluuīes dicit̉ latens et lentaaquaruꝫ inundantia. ab alluendovel abluendo dicta. abluit enim terram perquā tranſit ⁊ abluendo conſumit. vnde ſubterranea riparū conſumptio ex aqua factaalluuio dicit̉ Iob. xiiij. alluuione paulatimterra ꝯſumitur ⁊cͣ. quāto autem ꝑ abſconditas riparuꝫ cōcauitates meliori fluxū ſe diffundit. tanto ꝑiculoſius litoris ſoliditatē diſſipat ⁊ diſſoluit. nam ripe ſuꝑficies exteriusſolida credit̉. quia eiuſ conſumptio interiornō videt̉. ſed id̓o pes calcantiſ ripam faciliꝰlabit̉. qꝛ conſumpta interiori ſoliditate latēſvacuitas nō cauetur. vt d̓cūt cen̄.¶ De abyſſo Capl̓m. XXByſſus eſt aquarum ꝓfunditas impenetrabiliſ. a qͣfontes et flumina oriuntur. omneſenim aque de abyſſo exeunt ⁊ ꝑ occultas venas ad matricem abyſſum reuertunt̉. vt dicit Iſid̓. li. xiij. vnde dicitur abyſſus quaſi abuiſus. quia eius ꝓfunditas videri nō poteſtvl̓ dicitur abyſſus quaſi ſinebyſſo id eſt ſinecandore. quia ꝓpter nimiam diſtantiam afōte luminis lucis pulcritudine caret ⁊ decore. vt dicit Iohānes damaſcenꝰ abyſiꝰ nihilaliud eſt qͣꝫ aqua multa cuius finis eſt incōp̄henſibilis ⁊ inuiſibilis. quia ad eius termi
num lucis diffuſio nō attingit. vel dicit̉ ab yſſus quaſi ſine bale. quia eius fundamentuꝫet ſuſtentatio ſenſu non videtur. Et ideo primordialis materia quia in p̓ncipio nō eratforma determinate diſtincta. abyſſus ab auguſtino eſt vocata. ꝓpter quod dicitur in libro cōfeſſionum. xij. Abyſſus eſt corporaleillud qd̓ fecit deus vt eſſet materia corporearum rerum informis ſine ordine ⁊ ſine lucevnd̓ abyſſus idē eſt quod pͥma materia. Vtdicit Auguſtinꝰ in libro de ſymboliſ. Terreinquit ⁊ abyſſi nomīe materiam nūcupauitque de nihilo facta eſt vt ordinatiſſimo deimunere pͥmo capax formarum fieret. ⁊ deinde formarent̉ quecūqꝫ ſunt formata. vnd̓ eadem materia aqua eſt dicta. tum quia fluida. tum etiā quia omnis forme eſt ſuſceptiaUnde dicebat̉ terra ꝓpter naturalem ſtabilitatem vel ſoliditatē ſcd̓m quā erat generationi ⁊ corruptōni ſubiecta. Abyſſus ꝓpterinformitatē quia nulla erat formā diſtinctadicebatur ⁊ aqua ꝓpter formatōnis poſſibilitatem ẜm quā erat omnis forme ⁊ qualitatatis potentialit̓ receptiua. vt dicit Auguſ.Abyſſus itaqꝫ ex ſe habet obſcuritatem. profunditatatē omniū aquarum ⁊ fluuiorū capacitatem inſaciabilitateꝫ. qꝛ nunqͣꝫ tot aqͥsrecipit quin plures recipere poſſit. inſcrutabilitatem. inexhauſtibilitatem. communicabilitatem.¶ De mari Ca. XXIAre eſt aquarumcollectio tam dulcium qͣꝫ ſalſarumvtdicit Iſidorus libro. xiij. proprieaut dicitur mare. eo ꝙ aque eius ſunt amare. vt dicitur ibideꝫ. Et ſequitur. vocatur autem mare equor ab equalitate. eo ꝙ equaliter ſurſum eſt. Quāuis enim aque marisfluctuantes velut mōtes erigant̉. ſedatis tn̄tempeſtatibus iteruꝫ adequantur. vt dicitidem. Idem autē dicitur pelagus quaſi pellens vndas. qꝛ in mari fit vndaꝝ et ꝓcellarūmotus ꝯtinuꝰ et impulſſus. Mare autē vtdicit idē ibideꝫ. qͣꝫuis oīm fontiū ſe recipiataquas ⁊ flumīa. ex tāto tn̄ aquaꝝ ꝯcurſu nōſuſcipit incrementū. qd̓ accidit ex hoc. vel qꝛ