Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

quondam herodes in honorem tyberij ceſaris condidit. Eſt autem ſtagnū maximumſiue lacus omnibꝰ lacubuſ in iudea ſalubrior ad ſanitatem corporum efficacior. Circuit autem ſtadia centum. lx. vt dicit Iſido.libro. xiij. De ſtagno geneſar Ca. XIIITagnum geneſars vt d̓r ibidem. eſt lacus ampliſſimꝰin iudea. qui lōgitudinē. clx. ſtadijsextendit̉. latitudinē. lx. diffūditur. aquis criſpantibus aura ventis. ſed de ipſo ſibi creans. vnde geneſar dicit̉ greco vocabulo qͣigenerans ſibi auram. deniqꝫ per diffuſioraſpacia lacus frequētibus auris ſpirantibꝰagitatur. vn̄ purior eſt hauſtus eius dulcior ac abilior ad potādum. Hucuſqꝫ Iſido.Propter magnitudinē vero eiꝰ ſepe in euāgelio mare vocatur. non q̄a ſit mare. ſed potius eſt quedā magna iordanis refluxio. vtdicit gloſa ſuꝑ Ioha. ca. vj. Conſuetudo eſtautem hebreorū omne talem aquarū cōgregationem vocare mare. id̓o ſepe mariſ nominę nūcupatur.Ca. XIIII De piſcinaIſcina eſt aquap ad nutriendū piſces collecta. qꝫuis antifraſim aquaruꝫ collectio habenſ piſces piſcina ſepiꝰ nominet̉vt dicit Iſido. Ad bonitatem aut piſcine exigitur fundi ſoliditas aque influentis puritas et influentie continuitas. vbi enim fundus eſt limoſus paludoſus. piſces ſaporoſi nullatenꝰ nutriūtur. vbi etiā recens aqua fluit. aque ſtantes mote defacili corrumpunt̉. et ideo ad piſcine renouationeꝫcanalas fiſtulas aque dulces recentes inducunt̉ vallibus aggeribus ne influentesaque effluant piſcinaruꝫ termini minuunt̉.De piſcinis etiam riuuli ad ortorum irrigationem deducunt̉ herbe et arbores iuxta piſcinas ſite magis virentes et fructifere inueniuntur.De riuo Capitulum. XV

Iuus a rigandoeſt dictus. vt dicit Iſido. a fontevl̓ a riuo fluuiꝰ ducit̉ vt inde ortusirriget̉. natura ei et effectuꝫ ſui originis ſapitriuꝰ. a fontali origine mediante riuo ꝓceditfluuiꝰ ſiue lacus. vt di. Auic. Eſt aut riuusīmundiciaꝝ purgatiuꝰ. terre fecūdatiuꝰ. potus aīalibus auibꝰ miniſtratiuꝰ viroris etpulcritudinis in herbis floribus ꝯſeruatiuus. lapilloꝝ et arenularū attractiuꝰ.De fluctu Ca. XVILuctus a flatu eſtdictꝰ. ventoꝝ enī impulſū aqͣ agitate fluctuant. quaꝝ eminēs liquorſemꝑ in motu eſt vocat̉ vnda. Et ē vnda abeudo dicta. eo ꝯtinua agitatōe mota nunqꝫ quieſcit. vt dicit Iſid̓. li. xiij. fluctꝰ aūt mutuo ſe collidūt. vt nūc ſurſum nūc deorſummutuo ſe agitent impellant. ex frequentialliſione mutuo ſpumaꝫ ex ſe gignūt. arenulas varias fūdi ꝑticulas ſecū admiſcendoſurſū ferunt. piſces allidūt ex motꝰ ſui īpetu meliores reddūt. ex vētoſi aeris ſubintratione fluctꝰ intumeſcut. ẜm vēti īpetu nūcaſcendūt nūc deſcēdūt. ex ꝯcuſſione mutuaaerē ꝯcitāt et ventū gignūt. naues eleuat etad ripas depͥmūt litora ſe ſtrepitū ꝯſtrigūt. ſꝑſūt in motu qͥeſcere pn̄t aūt ei penitꝰ deficiūt aūt vndiqꝫ ſe agitāt diffundūtCa. XVII De gurgiteUrges eſt ī flumine locus altꝰ ſiue ꝓfundꝰ. a guttug Ire gurgēs eſt dictꝰ. vt dicit Iſi. eoaquas influētes abſorbeat abſorptas iterato reuomat remittat. vn̄ ꝓpter ſui ꝓfunditateꝫ motu circulari et reflexo circūfert̉. ꝓpt̓qd̓ natātes defacili in gurgite ꝑiclitant̉. Ingurgīte etiā piſces maxīe ſe occultāt vix qͣꝫdiu gurgitem exeunt capiunt.De tramite Ca. XVIII.BRames eſt primꝰaque ſeu flumīs decurſus exituſꝯtinuꝰ a fonte exiens ac meatꝰ ſui