redit. vt dicit̉ glo. ſuꝑ Ecc̄s pͥmo vbi diciturOmnia flumīa intrat mare ⁊cͣ. vbi dicit hiero. Dicūt ph̓i aquas dulces que mari influunt vel ardore ſol̓ cōſumi. vel ſalſuginis pabula eſſe mariſ. Sed noſter eccl̓iaſtes aquarum. ſcꝫ cōditor. dicit eas ꝑ occultas terre venas ad capita fontium regredi ⁊ de matriceabyſſo in ſua p̓ncipia ebullire ⁊cͣ. Itē eſt conſiderare in flumine quo ad mediū ꝓgroſſuꝫinter ſuū finem ⁊ principiū dulcedinis ſaporoſitatem. nā aqua fluuialis in venis fontium ꝑ quas tranſit colatur. vbi a ſua ſalſugine ſpoliata cōtrahit ſaporem potabileꝫ et indulcedinem cōmutat̉. vt dicit Iſido. Item q̄ad aſpectum ſpecularē perſpicuitatē. ſubſtātiam enī habet purā luci peruia et ad modūſpeculi dyaphanā vnde reruꝫ imagines obiectarū in fluminis ſuꝑficie rep̄ſentant̉. Itēeſt cōſiderare quo ad fluminis ſubſtātiammudiciam ⁊ puritatem. quo ad eius curſuꝫdecliuem ⁊ p̄cipiteꝫ velocitatem. quo ad impetus ſui maximā virtuoſitatē. quia omniaobſtacula ⁊ cunctos obices diruit. cuius rapacitati nihil finalit̓ reſiſtit. ſua enī impetuoſitate omnia in ſe proiecta vel ſecuꝫ rapit velſaltem ad ripā ducit. naues onuſtas ſuo impulſu agitat ⁊ impellit. rotas etiam grauiſſimas celeriter ꝑ violentiam circūuoluit. ſordes etiam in ſe ꝓiectaſ recipit. ſed motus ſuiimpetu receptas diſſipat ⁊ diſſoluit. Fluminis enim eſt ſui ⁊ locorū per que tranſit mūdificatiuus. ⁊ aquaruꝫ lacualium ⁊ ſtagnorum per quas ſubintrat renouatiuꝰ et a corruptione cōſeruatiuus. piſciuꝫ diuerſi generis nutritiuꝰ. et fetoris ⁊ mali ſaporis ī piſcibus lacualibus ⁊ paluſtribus abſterſiuus.⁊ qualitatis eorum īmutatiuꝰ. habet etiamflumen ſiue fluuius quo ad effectum multiplicem vtilitatem hūanis vſibus congruentem. nulli enim beneficiū ſuum denegat. ſedomnibꝰ qͣntum eſt de ſe. ſe cōmunicat. vnd̓tā iumentis qͣꝫ hominibꝰ taꝫ paruis qͣꝫ maioribus equaliter adminiſtrat. ſordes et immudicias tam corporuꝫ qͣꝫ veſtium mūdificat. eſtuantes refrigerat. ſitiētes potu reficitet recreat. loca ſibi adiacentia irrigat ⁊ fecunoat. humoris ſui effluentia radiceſ ⁊ ſemina
humectat ingroſſat ⁊ impinguat. vt patꝫ inegipto. vbi iacto ſemine in ortorum moreꝫa nilo flumine omnia campeſtria irrigāturvt dicit Rabanꝰ ſuꝑ. xj. ca. deūt̓. Terra tua n̄eſt ſicut terra egipti ⁊cͣ. ſua circūfluentia ciuitates ⁊ alia habitacula munit et fortificat. tāvictualia qͣꝫ mercimonia ad ciuitates deferentes homīes locupletat. arene accumulatione ⁊ terre limoſe cōpoſitione inſulas format. loca minutionibꝰ congrna coadaptatDe aqua vero fluuiali dicit Conſtan. ꝙ illaeſt melior que tendit adortuꝫ ſolis. ⁊ que ablatioribus montibus ortuꝫ ſumit. que verotendit verſus occidentem minus eſt laudabilil. Dicit etiā ꝙ flumina quāto ſunt a ciuitatibus remotiora tanto puriora ſunt et nutriendis piſcibus aptiora. Fluminibꝰ eniminfluūt ciuitatū ſordes ⁊ lauature balneorūlutiqꝫ effuſiones ⁊ huiuſmōi ex quibꝰ aquafluuialis aliquādo contrahit corruptelamvt dicit idem. Aqua fluuialis eſt laudabiliſcuiuſfluxus eſt velox fortis currēs ſuꝑ lapides ꝑuos et fundū arenoſū ſiue argilloſumſolidū ſapidū et mūdū. Naꝫ ex qͣlitatē terreper quā fluit colore ꝯtrahit ⁊ ſapore. ⁊ ẜm hͦvariant̉ fluuioꝝ tā noīa qͣꝫ ꝓprietates. vt di.glo ſuꝑ Gen̄. ij. Quāuiſenī flumīa cōmunēa mari ſortiātur originē. a locis tr̄i qͥbꝰ oriūtur et ꝑ qͥ trāſeūt ſicut colorē ꝯtrahūt ⁊ ſaporem ſic ⁊ nomē. Quāuis ei multas aqͣs in ſerecipiat fluuiꝰ influētes. qͣꝫdiu tn̄ cognoſcitur primꝰ et p̓ncipalis alueꝰ. nomen pͥmū ꝑdere nō defacili ꝯſueuit. Aqͣs enī quas īfluendo recipit. re ⁊ nomīe ſibi incorporat atqꝫvnit. vnde fluuiꝰ qͣꝫuis ſit paruꝰ et modicuſquando de primo fonte primo effluere incipit. quanto tamen a ſuo principio pluſ elongatur ꝑ aquarū influentiā tāto plus creſcitvt patet ī danubio germanie fluuio. de quodicit Iſido. libro. xiiij. ca. penul. ꝙ a germanicis montibꝰ ex parte occidētis oritur ex fonto paruo ꝑgens contra orientem. lx. fluuiosin ſe recipit. ⁊. vij. oſtijs in poticū mare fluitUtilis eſt autem omnis fluuiꝰ qͣꝫdiu riparum ſuarū terminos non excedit. Sed quādoqꝫ ymbriuꝫ inundatōne ſeu niuiū reſolutione termīos aluei ſui egreditur. tūc vicine