Liber.XIII.

terre planiciem deſtruit ſepius ⁊ ſubmergitSunt autē fluminum duo genera. vt dicitIſid̓. li. xiij. ca. penul. Unū dicit̉ flumen viuūde quo virgiliꝰ. Donec me flumīe viuo abluero ⁊cͣ. Aliud eſt torrens aqua ſcꝫ cum impetu veniens ⁊ recedens. dicit̉ autē torrensquia pluuia creſcit. ſiccitate v̓o torreſcit. id ēareſcit. cui greci ab hyeme nomen dederūtquādo creſcit. nos ab eſtate quādo deficit ⁊areſcit. Et autē decurſus torrentis impetuoſus ⁊ fortis. ⁊ id̓o quelibet ſibi obuiantia diruit ⁊ cū impetu ſecum trahit. vbi autē fluitterrā concauat ⁊ corrodit. ⁊ lapillos ac paleas coaceruans poſt ſe veſtigia derelinquit.vias deſtruit. vicina mergit. ī mare deſcēdit¶ De amne Ca. IIIQnis dicitur fluuius nemore ⁊ frondibꝰ redimituſſiue circūſeptus. vt dicit Iſid̓. ſic examenitate vocatus. iuxta que abudant herbe medicīales. volucres ſilueſtres nidificāt.In cuius decurſu fere potuꝫ ſumētes vel feruore eſtus ſe refrigerāt. ex cuiꝰ vicinitate ibiabundant paſcua ⁊ ſuū vigorem ⁊ viroremdiutiꝰ retinent ⁊ reſeruāt. Sunt aūt quedaꝫflumīa de quibꝰ ſpecialiter fit mentio in ſcriptura. ſic̄ phiſon gyon tigris dorix eufratesiordanis ⁊cͣ. Eſt auteꝫ phiſon ganges fluuiꝰvt dicit Iſido. lib̓. xiij. a gangaro rege dictusganges Hic exienſ de padiſo circuit terrameuilathindie ſcꝫ regionis. Et dicit̉ phiſon. ideſt caterua. quia decē in ſe recipit flumīa. Interptatur etiā mutatio oriſ. quia mutat̉ a facie quā habet in paradiſo. Et hoc tribuſ modis ſicut dicit magiſter in hiſto. In colore.quia alibi claruſ. alibi obſcurꝰ. alibi turbidꝰIn quātitate. qͥa alibi paruus. alibi magnꝰet diffuſus. Et in ſenſu. quia alibi frigidꝰ. alibi calidus. Hic fluuiꝰ abundat arenulis aureis ⁊ gēmīs p̄cioſis. in cuius etiā litoribuscreſcūt arbores ⁊ herbe medicinales¶ De gyon qui nilus diciturCapitulum. IIIIIon qui et niluseſt fluuiꝰ meſopotamīe de ꝑadiſo

exienſ. Et dicitur hiatus terre vel terreus. qꝛturbidus eſt ⁊ limoſus. Oritur autem nonprocul ab athlante et circuit terraꝫ ethiopieet deſcendit ꝑegiptum ⁊ irrigat plana eiusvn̄ dic̄ Hiero. ſuꝑ amos. viij. ibi defluet qͣſiriuus egipti ⁊cͣ. Nilus diſpoſitōne dei totaꝫegiptum ſemel in anno irrigat. cumulis arenarum claudentibꝰ oſtia eius ne defluat inmare. poſt irrigationem autem ſolutis cumulis redit in alueum ſuum. et ſic tandemmare ingrediens a mari abſorbet̉. Hic fluuius nutrit reptilia multū nociua ⁊ venenoſaſicut cōcodrillos ⁊ beſtiolaꝫ que dicitur enidros. de quo dicit Iſid̓. li. xij. ca. ij. Enidros inquit eſt beſtiola ex eo nūcupata ꝙ in aquisverſetur ⁊ maxime m nilo. que ſi īuenerit cocōdrillū dormientē. volūtat ſe in luto primoet intrat pos eius in ventrē et carpit omniainteriora eius ⁊ ſic morit̉. Dicit etiā glo. ſuꝑxxiiij. ca. Ecc̄i. ibi qͣi gyon qui ēnilus fluuiuſturbulentus eſt et multū contrahit limi. vn̄limoſitatis ratione quā ſecum ducit terraꝫper quā tranſit frugiferam ⁊ valde fertilemfacit.¶ De tigriCa. V.Igris fluuius eſtmeſopotamīe de paradiſo egrediens pergit contra aſſyrioſ. vt dicitIſidorus. qui poſt multos circuitus intratmarerubruꝫ. Vocatur aūt hͦ nomine ꝓpterimpetum ⁊ velocitatem adinſtar tigris animalis nimio impetu ꝑcurrētis. Dicit auteꝫIoſephus ꝙ tigris orit̉ in armenia ex eodeꝫfonte quo oritur eufrateſ. ⁊ vocatur diglathquod ſonat acutum vel anguſtum. currit eianguſte ⁊ acute ad modum ſagitte propterquod tigris lingua perſica. id eſt velox vl̓ ſagitta nūcupatur.¶ De eufrateEa. VIUfrates eſt fluuius meſopotamīe de ꝑadiſo exienscopioſiſſimꝰ in gēmīs. qui per mediam babiloniaꝫ fluit. hic ab vbertate nomēaccepit. naꝫ hebraice eūfrata frugifer dicituret interp̄tatur. meſopotamīaꝫ autem ꝑfluitt 3