Lliber
.XI.
ſueuit. vt dicit Beda. Amfractuoſum et qͣſiorbicularem ſonū facit ⁊ acrem quodam inequali ſuſurrio ꝑ circuitum ꝯcutit ita ꝙ ſpeciem ſtrepitus rote vehiculi expͥmit qd̓ammodo ⁊ p̄tendit. vt dicit Caſſi. Et talis circūlaris ſonus accidit forſitan ex rotūditate nubium in quibꝰ vapor ſiue ventus qui cauſaeſt tonitrui diſſimiliter agitat̉. qꝛ nunc ſurſūnunc deorſum nūc ante nunc retro ꝑ ꝯcauitatem nubium cōmouetur.¶ De choruſcationeCapl̓m. XIIII.Horūſcatio ẜmAriſt. comp̄hēdit fulgur fulmēet ꝓprie dictam choruſcationemnaꝫ ꝓprie dicta choruſcatio ē apparitio ſubita vaporis ſubtiliſ inflāmati euaneſcētis inaere ſine deſcēſu ad terrā. Fulgur vero ſiuefulguratio eſt ignis ſubtilis. groſſior tn̄ choruſcatione ad terrā deſcēdens. qui penetratherbas ⁊ res molles ſicut ponunt ph̓i vt recitatur in. iij. ph̓ice algazelis.¶ De fulmine Capl̓m. XV.Ulmen uero eſtvapor ignitus compactus ⁊ ſolidus impetuoſe cadens maiorisvis qͣꝫ ſit fulgur. ꝑcutit enī quod tāgit penetrat et vrit ſiue liquefacit diuidit et ſcindit etnihil corꝑale ei reſiſtit. Et ẜm hoc dicit Iſid̓.ꝙ fulgurare ideꝫ ē qd̓ ferire. quia ſicut idemdicit. Ex ſubtilioribꝰ ꝑtibus elementorū cōponitur ex quibꝰ maior vis penetrādi relinquitur. ⁊ iō ictus celeſtis iaculi ab Iſi. nūcupant̉. generat̉ autem ex vapore groſſo cōpoſito ex contrarijs ⁊ diuerſis eleuato ⁊ vehementi calore ignito ⁊ inflāmato qui colliſione ventoꝝ ⁊ attritu nubiuꝫ impellit̉. ⁊ quaſilapis igneus de ꝯcauitate nubium deorſuꝫꝑ violentiā ad modū iaculi cōmouet̉. Und̓fulmina colliſa ad modum lampadis fulgida vi inflāmatōnis diſcurrere ꝑaera diſcernunt̉. Et qͣꝫuis ignee ſint nature. tn̄ ꝑ violentiam motus ꝯtra naturā ignis inferius deſcendere cōpellunt̉. vt di. Beda. In ſuo autē
deſcēſu incendit ⁊ vrit. et tūc dicit̉ fulgur. vtdicit Iſid̓. penetrat ⁊ findit et tunc d̓r fulmenvt dicit idem. vbi aūt vrit ſecuꝫ fumū et fetorem peſſimū gignit. ſuꝑ loca alta frequētiuſcadere ꝯſueuit. in forti eſtate aūt in forti hyeme raro ſūt fulguratōeſ. ſed in p̓ncipio autūni ⁊ in fine veris. vt di. bedā. Ph̓s li. ij. ca. lij.in hyeme ⁊ eſtate raro fiūt fulmīa. qꝛ in hyeme ꝓpt̓ frigꝰ vapori aere nō gignit̉. In eſtate v̓o ꝓpter ſiccitatē et ſb̓tilitatē aeriſ n̄ fit a ggregatio vaporis in nubibꝰ. ſed in autuno ⁊in vere eſt aer mobil̓ et nimboſus. et iō tuncſepiꝰ fulgurat. Itē ca. liij. di. idē fulminū plura genera tradunt̉. nā q̄ ſicca veniūt nō adu̓runt ſed diſſipant. q̇ humida nō vrūt ſed infuſcāt. terciuꝫ eſt qḋ claꝝ vocant qḋ mire eſtnature. nā vinū exhaurit ī dolijs intactis vaſis. auꝝ et argentū liquat ſaccul̓ nō cōbuſtiſQuid at̄ ſit choruſcato ⁊ vn̄ ꝓueniat. diuerſi diuerſimod̓ tradiderūt. Dixit eī empedocles. ꝙ choruſcatio ē ignis occultatꝰ in nubibus ex radijs ſolis. Et hͦ dicit ariſt. eſſe falſuꝫqꝛ ſi hoc eſſet. ex omni nube choruſcatio accideret. qꝛ in omni nube radij ſolareſ occultāt̉Anaxagoras autē dixit ꝙ choruſcatio eſt exaere deſcēdente in nubē vel ad nubeꝫ. et ſe inea occultante cuiꝰ apparitio eſt choruſcatioet qn̄ ille ignis extinguit̉ in nubibꝰ aquoſisſtridor illiꝰ extinctiōis vocat̉ tonitruū. Alijdixerūt choruſcatiōꝫ cauſari ex vetis calidiset ſiccis ī nubibꝰ comp̄ſſis quibꝰ inflāmant̉et adurunt̉. ignis in eis ingrediens eſt choruſcatio cuiꝰ ſplendor pͥuſ ꝑuenit ad viſumqꝫ ſonitus ad auditū. Alij dixerūt choruſcationem no fieri ꝑ ignem ſed ꝑ aque ſplēdentis imaginationē. que ꝑ ſtellarū de nocte lucentium illuſtrationē in nubibꝰ videt̉. Seddicit Ariſto. ꝙ iſte ſermo error eſt. qꝛ chorūſcatio de die videtur ſub radijs ſol̓. ſicut videtur de nocte. ẜm Uriſto. autem vapor aggregatus in nubibꝰ eorum vehementi colliſione attritꝰ ignit̉ et fit materia choruſcationis. et qꝛ habet aliquas ꝑtes terreſtres earūgͣuitate mouet̉ inferiꝰ. Et qꝛ illa choruſcatōeſt vehemētis ſubtilitatiſ ⁊ nō vehemētis inflāmatōis ⁊ aduſtionis iō apparet alba. ⁊ iōcorꝑa que ꝑtingit nō inficit nec corrumpit.